Liber mortuorum

Księga zmarłych polskich pallotynów i pallotynek

Dziś, to jest 25 maja 2020, mija rocznica śmierci:
br. Jan Janz (†1921)
ks. Leon Bemke (†1984)
ks. Mirosław Drozdek (†2007)

Wczoraj, to jest 24.05.2020, miała miejsce rocznica śmierci:
ks. Kazimierz Trypus (†2003)

W dniu jutrzejszym, to jest 26.05.2020, przypada rocznica śmierci:
br. Jan Breza (†2010)

BIELIŃSKI Dawid Sylwester (1905 – 1982), bratBIELIŃSKI Dawid Sylwester (1905 – 1982), brat

Urodził się 31 XII 1905 w Łągu k. Chojnic, w diecezji chełmińskiej. Był synem rolnika Wiktora i Zuzanny z d. Gibas. Do szkoły podstawowej uczęszczał w Łągu i Wolentalu (od 1912), dokąd w 1914 przeprowadzili się na stałe jego rodzice. Pomagał wówczas w pracy na gospodarstwie rolnym. W 1924 ukończył 2-letnią szkołę rolniczą w Skórczu i podjął pracę jako inspektor w majątku rolnym w Lubierzynie. Do stowarzyszenia wstąpił 1 IX 1925 w Sucharach; przyjmował go ks. Stanisław Słaboszewski. Duży wpływ na jego decyzję miał kontakt z Władysławem Nalborskim, sąsiadem w Wolentalu, który wstąpił do stowarzyszenia w 1924. Dawid rozpoczął nowicjat 19 III 1926 w Wadowicach przyjęciem sutanny z rąk ks. Wojciecha Turowskiego. Pierwszą profesję złożył 19 III 1928 w Sucharach na ręce ks. Augustyna Zarazy, a wieczną 19 III 1931 również w Sucharach. Już w drugim roku nowicjatu zlecono mu opiekę nad gospodarstwem. Kiedy w 1933 pallotyni przejęli w dzierżawę majątek p. Wysockiej w Kleczy Dolnej, aby służył utrzymaniu gimnazjum i kursów filozoficznych seminarium kopieckiego (wykłady dla kursu filozofii w roku akademickim 1934/35 odbywały się w Kleczy Dolnej), br. Dawid został jego zarządcą.

Do wojny przebywał w Sucharach, pracując jako kolporter i gospodarz. W czasie wojny zajmował się przede wszystkim prowadzeniem gospodarstw rolnych w różnych miejscowościach, mając do tego odpowiednie przygotowanie, choć po wojnie zajmował się także przez pewien czas kolportażem. Pracował na różnych placówkach: w okolicach Kalwarii Zebrzydowskiej i Wadowic, Sucharach (od 1945), Wałbrzychu (19 VIII 1951), Ząbkowicach Śląskich (II 1954), Ołtarzewie (8 I 1959), Częstochowie (24 IV 1959), ponownie w Wadowicach (5 IX 1960 jako kolporter i gospodarz) i do końca życia w Ząbkowicach Śląskich (od 26 III 1962). Znając dobrze język niemiecki, był uczestnikiem Kapituły Generalnej jako przedstawiciel braci. W Niedzielę Przewodnią (Białą) 1978 obchodził złoty jubileusz złożenia pierwszej konsekracji w stowarzyszeniu, na który przybyli m.in. księża: prowincjał Józef Dąbrowski, wicedyrektor wydawnictwa Pallottinum Stanisław Gawryło i dziekan z Ząbkowic.

Śmierć br. Dawida zaskoczyła wszystkich. Jeszcze kilka dni przed śmiercią poprosił administratora prowincjalnego o wyrażenie zgody na kupno traktora dla ząbkowickiego gospodarstwa. Miał jeszcze wiele ambitnych planów. W niedzielę 17 X omawiał ze znajomymi gospodarzami bieżące sprawy, a wracając rowerem, jak zwykle, nawiedził cmentarz, klękając przy mogile współbraci. Wieczorem skorzystał też z sakramentu spowiedzi. Następnego dnia po rannym rozmyślaniu, mszy, śniadaniu i rozmowie z mistrzem nowicjatu w sprawie popołudniowej pracy, pojechał rowerem do Olbrachcic, aby załatwić u miejscowych rolników sprawy związane z gospodarstwem. Tam podczas rozmowy zasłabł, upadł i zakończył życie jak Boryna z Chłopów, myśląc do ostatniej chwili o swej pracy na roli. Według opinii lekarzy był to wylew krwi. Zmarł 18 X 1982, przeżywszy prawie 77 lat życia.

Został pochowany 21 X w kwaterze pallotyńskiej na cmentarzu w Ząbkowicach Śląskich. Mszy pogrzebowej przewodniczył jego młodszy brat Franciszek (1917-2005), kapłan w Zgromadzeniu Misjonarzy Świętej Rodziny, który w słowie wstępnym wyznał, że właśnie zmarłemu bratu zawdzięcza swoje powołanie kapłańskie (w okresie okupacji Franciszek studiował gościnnie w Ołtarzewie). Mszę sprawowało ok. 30 kapłanów – pallotynów i diecezjalnych z dekanatu ząbkowickiego. Kościół po brzegi wypełnili bracia, nowicjusze i miejscowi wierni. Była to msza dziękczynna za życie, powołanie, ofiarną pracę i wszelkie dobro, które spłynęło przez br. Dawida. Homilię wygłosił ks. wiceprowincjał Czesław Parzyszek. On też poprowadził procesję na cmentarz.

Brat Dawid był człowiekiem niezmiernie pracowitym i kochającym pracę na roli (w niektórych okresach roku trwała ona po 16 godzin na dobę). Nigdy też nie narzekał na nadmiar pracy, spełniając ją z pokorą i w cichości. Był człowiekiem ruchu. Kiedy rektor proponował mu odejście na odpoczynek, nie przyjął tej propozycji, bo nie uznawał emerytury. Br. Dawid wstawał wcześnie rano, odprawiając w kościele drogę krzyżową, rozmyślanie, biorąc udział we mszy. W niedziele i święta czas wolny do południa spędzał w kościele, a dopiero po południu poświęcał czas na wypoczynek. Często powtarzał, że na odpoczynek będzie dość czasu w niebie. Choć żal mu było czasu na wypoczynek, to nigdy go nie żałował na modlitwę. Umiał łączyć pracę z modlitwą, z której czerpał siły i na niej kształtował swą postawę duchową. Za czasów prowincjalstwa ks. S. Czapli zgłosił się nawet w 1957 do pracy na misjach, ale skoro nie można było wówczas wyjechać z Polski, prowincjał zlecił mu modlitwę za misje i misjonarzy, którą odmawiał przez całe swe życie. Dostrzegał potrzeby ludzi i w różnej formie starał się im zaradzić. Cieszył się, gdy mógł użyczyć czegoś drugiemu człowiekowi. Wielu okolicznych rolników zasięgało u niego fachowych rad w sprawach rolniczych, którymi chętnie się dzielił. Kościół ząbkowicki, wypełniony ludźmi po brzegi w dniu pogrzebu, świadczył dobitnie o jego wielkim sercu.

Radowały go owoce pracy i z wielką miłością mówił o ziemi, zbożu, zwierzętach, które hodował. Wiele nowicjatów pallotyńskich zawdzięczało br. Dawidowi zawsze dobre wyżywienie. Jego wielkie przywiązanie do ziemi aż po kres życia zostało zauważone przez współbraci, którzy słusznie nazwali go „pallotyńskim Boryną”. Wiele wnosił w spotkania międzyludzkie, był bowiem człowiekiem rodzinnym, towarzyskim, pogodnym i uśmiechniętym. Miał swoisty humor i żart. Chętnie i barwnie opowiadał o przeszłości i swej pracy. Umiał znaleźć się w różnych środowiskach i w towarzystwie różnych ludzi. Okazywał wdzięczność. Nie opuszczał rekreacji. Zwykle, gdy wracał z wakacji, przywoził coś symbolicznego dla współbraci. Stowarzyszenie było jego domem i rodziną.

Ostatnio zmodyfikowano: 12 stycznia 2015
Tekst biogramu: Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów (1915-2012), Ząbki 2013, 48-50


Indeks zmarłych według daty śmierci

Alfabetyczny indeks zmarłych

Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci

Miejsca spoczynku polskich pallotynów wraz ze zdjęciami


Ci, co odeszli ze Stowarzyszenia

Więzi Kardynała Franciszka Macharskiego z pallotynami


Rocznice pallotyńskich wydarzeń

Ks. Stanisław Jurkowski SAC, duszpasterz polonijny we Francji

Bereza Kartuska
Suchary

Indeksy i biogramy sporządził ks. Stanisław Tylus SAC
Kontakt: stansac@wp.pl
Stan z 4 marca 2020

Wszelkie prawa zastrzeżone! Kopiowanie, powielanie i wykorzystywanie tekstów i fotografii bez zgody autora strony jest zabronione.

Ostatnie zmiany
Nowe biogramy
-(od I 2020):br. Cuper Jan (†18 II 2020), ks. Kobielus Stanisław (†3 I 2020)

-(2019):ks. Biernacki Andrzej (†23 XII 2018), ks. Czulak Kazimierz (†29 IX 2019), s. Gumul Martyna (†9 IX 2019), bp Orszulik Alojzy (†21 II 2019), s. Rataj Majola (†6 XI 2018), s. Sitarz Władysława (†27 IV 2019), s. Stachnik Estera (†20 IX 2019), s. Szaniawska Helena (†22 VII 2019), ks. Świerkosz Józef (†20 XII 2018), bp Thennatt Thomas (†14 XII 2018), s. Waszczeniuk Jadwiga (†17 XI 2018), ks. Wezdeckij Witalij (†24 VIII 2019), br. Wojciechowski Tadeusz (†12 XII 2019).

-(2018): br. Bandoszek Jan (†28 VII 2018), s. Joniec Speransa (†11 II 2018), ks. Kusznir Bogdan (†26 VIII 2018), ks. Maj Jerzy (†24 VI 2018), s. Matula Teresa (†1 VI 2018), ks. Płonka Tadeusz (†24 VIII 2018), bp Walter Konrad (†20 IX 2018).

Liber mortuorum w 2020 r. Przeszłość i przyszłość

1. Krótka historia strony Liber mortuorum
a) Pierwsze biogramy zmarłych pallotynów ukazały się na stronie internetowej WSD Ołtarzew w styczniu 2007 r. Autorem ich był ks. Janusz Dyl SAC, który tworzył je pod niezrealizowaną przez niego „Księgę zmarłych pallotynów”. W maju 2009 r., wraz z przebudową strony internetowej, zostały one zastąpione życiorysami, które również pochodziły z książki ks. Dyla pt. Pallotyni w Polsce w latach 1907-1947, Lublin 2001, s. 397-475. Te krótkie biogramy zostały doprowadzone do lat 1998-99 (nie były też kompletne i nie uwzględniały członków Regii Miłosierdzia Bożego). Od tego czasu ks. Stanisław Tylus SAC sporządził Indeks zmarłych według daty śmierci i dołączył wszystkie brakujące życiorysy zarówno z obu polskich prowincji, jak i Regii Miłosierdzia Bożego. Na stronie Seminarium ołtarzewskiego biogramy te istniały do 2013 r.
b) Nowe, obecnie istniejące biogramy zmarłych pallotynów, zostały napisane przez ks. Stanisława Tylusa SAC. W 2011 r. zostały one umieszczone na stronie http://www.pallotyni.pl, pod nazwą LIBER MORTUORUM. Początkowo były to tylko biogramy polskich pallotynów i przełożonych generalnych Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego oraz życiorysy pallotynek. Poszerzona i poprawiona ich wersja (ale bez pallotynek i przełożonych generalnych pallotynów) została opublikowana drukiem (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013, ss. 694).
c) W latach 2013-15 strona Liber mortuorum (http://pallotyni.eu/Liber.mortuorum/zmarli_index.php) została poszerzona o życiorysy pallotynów i pallotynek pochodzenia polskiego oraz ekspallotynów, którzy zmarli jako księża diecezjalni lub w innym instytucie życia zakonnego. Od listopada 2014 r. dołączone zostały też biogramy pallotynek pracujących w Polsce lub pochodzących z terenów polskich, jak również ich przełożone generalne. W 2015 r. rozszerzono zakres przedmiotowy strony o nowe kategorie: Słudzy Boży spoza Polski i Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Niezależnie od tego uaktualniane były kategorie Polskich pallotynów i Pallotynek, którzy odeszli do wieczności w okresie lat 2013-15. W celu szybszego znalezienia poszukiwanego biogramu przemodelowano Indeks zmarłych według daty śmierci oraz sporządzono nowy Alfabetyczny indeks zmarłych oraz Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci.
d) W listopadzie 2017 r. strona została umieszczona w domenie https://LiberMortuorum.pl/ skąd jej zawartość jest dostępna w serwisach takich jak: http://www.pallotyni.pl, http://sac.org.pl
e) W 2015 r. strona Liber mortuorum aktualizowana była kilkanaście razy. Pojawiło się na niej 88 nowych biogramów, głównie pallotynek (65). Tego roku, praktycznie w 50% istniejących biogramów, zostały wprowadzone liczne uzupełnienia i poszerzenia, a także poprawiono zauważone błędy. Zmiany w poszczególnych biogramach sygnalizowane są informacjami naniesionymi pod konkretnym biogramem. Pod określeniem Zmienione lub Uzupełnione biogramy autor ma na myśli nie tylko istotną lub większą partię zmian, ale i pewne drobne informacje, które pojawiały się niezależnie od ich zaznaczenia. W 2016 r. dodano 28 nowych biogramów, zaś w 2017 r. pojawiło się 14 biogramów.

2. Stan aktualny biogramów
a) W latach 2018-20 strona Liber mortuorum poszerzyła się o 22 nowych biogramów. W grupie Polskich pallotynów i Pallotynek znalazły się następujące biogramy: s. Speransa Joniec (†11 II 2018), s. Teresa Matula (†1 VI 2018), ks. Jerzy Maj (†24 VI 2018) , br. Jan Bandoszek (†28 VII 2018) , ks. Tadeusz Płonka (†24 VIII 2018) , ks. Bogdan Kusznir (†26 VIII 2018) , s. Majola Rataj (†6 XI 2018) , s. Jadwiga Waszczeniuk (†17 XI 2018) , ks. Józef Świerkosz (†20 XII 2018) , ks. Andrzej Biernacki (†23 XII 2018) , s. Władysława Sitarz (†27 IV 2019) , s. Helena Szaniawska (†22 VII 2019) , ks. Witalij Wezdeckij (†24 VIII 2019) , s. Martyna Gumul (†9 IX 2019) , s. Estera Stachnik (†20 IX 2019) i ks. Kazimierz Czulak (†29 IX 2019), br. Tadeusz Wojciechowski (†12 XII 2019) i ks. Stanisław Kobielus (†3 I 2020) oraz br. Jan Cuper (†18 II 2020). Grupę Przełożonych Generalnych i pallotyńskich biskupów reprezentują: bp Konrad Walter (†20 IX 2018), bp Thomas Thennatt (†14 XII 2018) i bp Alojzy Orszulik (†21 II 2019) .

Tabela. Stan aktualny biogramów na koniec grudnia 2014-2020 r.
Kategorie pallotyńskich biogramów

XII
2014

XII
2015

XII
2016

XII
2017

XII
2018

XII
2019

2020
Polscy pallotyni 368 377 387 395 401 404 +2
Pallotyni polskiego pochodzenia (*) 14 16 18 18 18 18  
Przełożeni generalni i biskupi 19 19 20 22 23 25  
Słudzy Boży spoza Polski -- 5 6 6 6 6  
Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich (✺) -- 7 11 13 13 13  
Ekspallotyni (**) 23 23 25 25 25 25  
Pallotynki (przełożone generalne i siostry pracujące w Polsce lub pochodzące z terenów polskich zostały oznaczone znakiem ☼) 47 112 113 114 118 122  
Przyjaciele SAC i ci, co odeszli od Stowarzyszenia -- -- 7 8 8 8  
Razem 471 559 587 601 612 621 +2

b) W latach 2018-19 autor strony przeprowadził kwerendę materiałów zawartych w archiwum domu pallotyńskiego w Gdańsku (dom przy ul. Elżbietańskiej). Niezależnie od tego, trwała kwerenda materiałów w Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie. Szerokiemu badaniu poddawane były materiały, które autor strony pozyskał wcześniej w Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie, w Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu i w Archiwum Sekretariatu Prowincji Zwiastowania Pańskiego w Poznaniu. Wiele nowych informacji autor otrzymał od osób prywatnych i instytucji. Istniejące biogramy są systematycznie wzbogacane o fotografie, zarówno portretowe, jak i grupowe (sytuacyjne). Zdjęcia pochodzą głównie ze zbiorów Archiwum Prowincji Chrystusa Króla, ale i wielu osób prywatnych, którym pragnę jeszcze raz serdecznie podziękować

3. Zrealizowane plany z ubiegłych lat (zapowiadane i niezapowiadane)
a) Z dniem 12 stycznia 2015 r. zostały wymienione na stronie Liber mortuorum wszystkie dotychczasowe wersje życiorysów pallotynów polskich zmarłych do 2012 r. W ich miejsce wprowadzono biogramy zaczerpnięte z publikacji autora strony (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013). Inne kategorie pozostały bez zmian.
b) Zgodnie z zapowiedziami od sierpnia 2015 r. włączane są stopniowo do strony Liber mortuorum biogramy niemieckich pallotynów, działających przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Na chwilę obecną włączono biogramy 13 niemieckich pallotynów, umieszczając przy ich nazwisku symbol ✺.
c) Spośród nie sygnalizowanych wcześniej zmian na stronie Liber mortuorum pojawiła się od maja 2015 r. nowa grupa biogramów, to jest pallotyńskich sług Bożych spoza Polski. Obecnie w jej ramach można znaleźć 6 biogramów. Są to życiorysy: bł. Richarda Henkesa (†1945), bł. Elisabetty Sanny Porcu (†1857), Josefa Englinga (†1918), Josefa Kentenicha (†1968), Franza Reinischa (†1942) i bpa Heinricha Vietera (†1914).
d) Wśród nowych inicjatyw, nie sygnalizowanych wcześniej, należy wymienić dział Materiały źródłowe. Dział ma za zadanie poszerzać naszą wiedzę na temat życia i działalności zmarłego.
e) Dołączono również Miejsca spoczynku polskich pallotynów. Jest to alfabetyczny układ według miejsc pochówków, w których złożono zmarłych Współbraci. Obejmuje zarówno obszar Polski, jak i całego świata. Na końcu listy umieszczono też miejsca pochówków pallotynów z niemieckiej Prowincji Świętej Trójcy, spoczywających na ziemi polskiej, pallotynek i ekspallotynów. Pierwotna wersja została umieszczona 31 października 2015 r.
f) W styczniu 2016 r. umieszczono na stronie Liber mortuorum biogram ks. Antoniego Słomkowskiego †1982, kapłana archidiecezji gnieźnieńskiej, profesora i rektora KUL (i materiały źródłowe, którymi są jego wspomnienia na temat kontaktów z pallotynami), zapoczątkowując w ten sposób grupę przyjaciół SAC. Grupa aktualnie obejmuje 8 nazwisk i będzie ona stopniowo realizowana w najbliższych latach.
g) Uzupełniono i poszerzono biografie w kategorii Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich i Pallotyńscy słudzy Boży spoza Polski. Kontynuowane będą dalsze prace nad uzupełnianiem i poszerzaniem dotychczasowych biogramów, bowiem kwerenda materiałów archiwalnych dostarcza wiele nowych i nieznanych do tej pory informacji.
h) Na początku 2016 r. dołączono do strony Liber mortuorum zestawienie chronologiczne, które zostało zatytułowane: Rocznice pallotyńskich wydarzeń przypadających w 2016 roku. Autor strony zestawił wydarzenia, jakie dokonały się w latach: 1916 (100 lat temu), 1941 (75 lat temu), 1966 (50 lat temu) i 1991 (25 lat temu). W 2020 r. w miejsce w.w. Rocznic pojawi się Kalendarium pallotyńskie, które autor systematycznie publikuje na swoim profilu FB - https://www.facebook.com/profile.php?id=100012227057005.
i) Spośród innych planów na rok 2020 jawią się następujące: zakończenie Kalendarium dziejów Regii Miłosierdzia Bożego (1946-2019) i sporządzenie Historii domów pallotyńskich należących do Prowincji Chrystusa Króla.

5. Uwagi i prośba o materiały
Wszystkich zainteresowanych biogramami zmarłych pallotynów lub pallotynek proszę o ewentualne spostrzeżenia i uwagi dotyczące treści biogramu lub innych kwestii. Ponadto zachęcam Wszystkich do przekazywania fotografii, informacji lub materiałów (jeśli trzeba, oczywiście do zwrotu) na adres e-mailowy: stansac@wp.pl lub listownie na adres: Pallotyński Instytut Historyczny, ul. Skaryszewska 12, 03-802 Warszawa.

Stroną techniczną Liber mortuorum już od 11 lat (od 2009 r.) zajmuje się Pan Donat Jaroszewski. Za lata współpracy, cierpliwość i wszelaką pomoc w tym zakresie jestem Mu bardzo wdzięczny.

Warszawa 4 III 2020
Stanisław Tylus SAC

Ksiądz dr Stanisław Tylus przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie

Autor strony przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie (8 XII 2014)





W Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu (7 II 2015)
30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016 Księdza Stanisława Tylusa

30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016. Od lewej księża: Waldemar Seremak, Jerzy Suchecki, Marian Kowalczyk, Tadeusz Pawłowski, Zbigniew Rembisz, Józef Targosz, Andrzej Majchrzak, Stanisław Tylus, Krzysztof Wojda, Kazimierz Szczepanik, Józef Nowak, Edward Grudziński, Wojciech Pietrzak, Edward Szram i br. Franciszek Dziczkiewicz

TYLUS STANISŁAW, LEKSYKON POLSKICH PALLOTYNÓW (1915-2012), APOSTOLICUM Ząbki – PALLOTTINUM Poznań 2013, ss. 694Leksykon polskich pallotynów 1915-2012

Publikacja Leksykon polskich pallotynów zawiera 356 biogramów polskich pallotynów zmarłych w latach 1915-2012. W książce został zastosowany układ alfabetyczny. Do biogramów zostały dołączone fotografie portretowe. Pod każdym biogramem została zamieszczona literatura, zawierająca bibliografię przedmiotową. Publikację zamyka indeks osobowy.

Podstawę źródłową niniejszej pracy stanowią akta osobowe zgromadzone w: Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Sekretariatu Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu, Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie i Archiwum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W pracy zostały uwzględnione „Wiadomości Polskiej Prowincji SAK” (do 1993), „Wiadomości Prowincji Chrystusa Króla” (1993-2012), „Annuntianda. Biuletyn Prowincji Zwiastowania Pańskiego SAK” (1994-2012). Pomocne okazały się katalogi stowarzyszenia i prowincji polskich, czasopisma wydawane przez pallotynów i kroniki poszczególnych domów. Nie bez znaczenia były również relacje ustne żyjących członków stowarzyszenia i przedstawicieli rodzin zmarłych.

Zmarli współbracia tworzyli pallotyńską historię i byli nieomal wszechobecni w wielu dziedzinach polskiej kultury XX-XXI w., np. w nauce, literaturze i wszelkiego rodzaju piśmiennictwie oraz w działalności edukacyjnej, wychowawczej i wydawniczej, a także w pracach na rzecz emigracji, misji i apostolstwa świeckich. Pośród nich są postacie bardzo znane, które wywarły duży wpływ na dzieje Kościoła polskiego, m.in.: ks. Alojzy Majewski, ks. Wojciech Turowski czy Sł. B. ks. Stanisław Szulmiński, albo przeszły do historii Polski dzięki wielkiej miłości do Ojczyzny, jak Bł. ks. Józef Stanek czy ks. Franciszek Cegiełka i wielu innych.

Jednak w Leksykonie znajdują się nie tylko ci najwięksi, ale wszyscy, którzy żyli i działali w polskich strukturach stowarzyszenia w kraju i poza nim. O każdym z nich, nawet najskromniejszym bracie, kleryku czy nowicjuszu, możemy dowiedzieć się wszystkiego, co można było wydobyć ze źródeł i opracowań.

Książka jest już niedostępna w sprzedaży.