Liber mortuorum

Księga zmarłych polskich pallotynów i pallotynek

Dziś, to jest 20 października 2020, mija rocznica śmierci:
ks. Stanisław Marszał (†2014) **

Wczoraj, to jest 19.10.2020, miała miejsce rocznica śmierci:
Brak wspomnienia zmarłych

W dniu jutrzejszym, to jest 21.10.2020, przypada rocznica śmierci:
Brak wspomnienia zmarłych

RUT Zygmunt (1920 – 1992), ksiądz, sekretarz prowincjalny, rekolekcjonistaRUT Zygmunt (1920 – 1992), ksiądz, sekretarz prowincjalny, rekolekcjonista

Urodził się 1 V 1920 w Wąglowie k. Końskich, w parafii Niekłań, w diecezji sandomierskiej, jako syn woźnego Wincentego i Józefy z d. Urban. Ojciec pracował w Państwowej Fabryce Amunicji w Skarżysku-Kamiennej. Do stowarzyszenia wstąpił w 1947, mając 27 lat. Nowicjat odbył w Ołtarzewie pod kierownictwem mistrza nowicjatu ks. Alojzego Żuchowskiego. Sutannę otrzymał 8 IX 1948 w Ołtarzewie z rąk ks. prowincjała Stanisława Czapli. Pierwszą profesję złożył 15 VIII 1950 w Wadowicach; wieczną 3 lata później, również w Ołtarzewie na ręce ks. Czapli. Studia filozoficzno-teologiczne odbył tam w latach 1949-55. Był pierwszym redaktorem naczelnym kleryckiego czasopisma „Nasz Prąd” (1953-54). Pracę seminaryjną napisał pt. Problem św. Stanisława Biskupa w świetle badań historycznych (1954). Święcenia kapłańskie otrzymał 13 VI 1954 w Ołtarzewie z rąk bpa Zygmunta Choromańskiego.

Po odbyciu roku pastoralnego w 1955 został skierowany do pallotyńskiego domu w Otwocku, do pracy w Sekretariacie Prowincjalnym, a rok później mianowany sekretarzem prowincjalnym. W 1957 zamieszkał w Warszawie, gdzie oprócz dotychczasowych zajęć pomagał w miejscowym duszpasterstwie. W 1958 powrócił do Otwocka i został przeznaczony do pomocy ks. W. Bartkowiakowi w rekolekcjach w tamtejszym domu. Rok później został przeniesiony na Karczówkę i przeznaczony do pracy rekolekcyjnej. Dekretem z 27 IX 1962 został skierowany do Topolna k. Świecia n. Wisłą, jako kapelan sióstr pasterek od Opatrzności Bożej. Od 1 IX 1965 został pierwszym wikariuszem w Kisielicach i krótko pełnił funkcję rektora (do 29 X). Następnie wrócił do pracy rekolekcyjnej i zamieszkał w Ołtarzewie. Od 1 IX 1966 przebywał w Walendowie k. Nadarzyna, jako kapelan sióstr Matki Bożej Miłosierdzia. Po roku pracy ze względów zdrowotnych na własną prośbę został zwolniony z funkcji kapelana sióstr. Po urlopie zdrowotnym został przeznaczony do pracy rekolekcyjnej z zamieszkaniem w Częstochowie.

Od 1971 przebywał w Kielcach na Karczówce, a od 1975 w Ząbkowicach Śląskich, gdzie był również rektorem kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego, należącego do klarysek od wieczystej adoracji Najświętszego Sakramentu. W 1976 został przeniesiony do Kisielic, z przeznaczeniem do pracy w Łęgowie, a od 1978 do pracy w Goryniu. W Łęgowie z pomocą parafian zorganizował i urządził drewniany dom złożony z elementów, w którym zamieszkał. Poświęcenia plebanii dokonał 8 IX 1977 dziekan z Susza Zbigniew Nowak. Od 1979 znowu powrócił do pracy rekolekcyjnej z zamieszkaniem w Kielcach. Następnie pomagał w miejscowym duszpasterstwie i duszpasterstwie współpracowników w Gdańsku. W 1985 został mianowany proboszczem parafii w Łęgowie, po nagłej śmierci ks. J. Bagińskiego. Dwa lata później poprosił o przeniesienie do duszpasterstwa współpracowników w Chełmnie, a w 1990 do Otwocka, aby mieć dobre warunki lecznicze.

Był już wówczas świadomy, że miał nowotwór kości. Ciągle wierzył, że wyzdrowieje. Nie narzekał, ale i nie poddawał się śmierci. Nawiązał kontakt z lekarzem, szpitalem i systematycznie brał lekarstwa. Były okresy w ciągu tego czasu, że czuł się dobrze i nawet prosił o przydzielenie mu serii rekolekcji. W tym czasie chętnie przyjeżdżał z posługą spowiedzi na Skaryszewską do Warszawy, w stałym dyżurze spowiedzi. Były też i takie dni, gdy czuł się bardzo słabo, ale nie tracił nadziei na poprawę zdrowia i woli życia. Ostatnie 2 tygodnie życia były już dla niego bardzo trudne. Pozostawał na stałe w szpitalu. Choć nie miał sił, chciał ciągle chodzić. Tracił władzę nad mięśniami. Nawiedzali go tam współbracia i członkowie rodziny. Do końca był przytomny i pogodny, a nawet nucił pieśni partyzanckie o śmierci i mogile. Przyjął sakrament chorych i dał ostatnie wskazania rektorowi domu otwockiego. Przekazał pewne tajemnice i prosił, by wyjawić je współbraciom i rodzinie po jego śmierci. Na pół godziny przed śmiercią powiedział pielęgniarce, że zbliża się chyba koniec jego życia. Odszedł spokojnie i ufnie, powierzając się Bożemu miłosierdziu.

Zmarł w niedzielę misyjną 18 X 1992 o godz. 2.30 w szpitalu MSW w Otwocku. Pogrzeb odbył się 21 X przy słonecznej pogodzie. Mszy koncelebrowanej przez ok. 60 kapłanów przewodniczył prowincjał ks. Czesław Parzyszek. On też wygłosił pożegnalną homilię. Na cmentarzu przemówiła m.in. przedstawicielka wspólnot ZAK, wyrażając wdzięczność ks. Zygmuntowi, zwłaszcza za rekolekcje. Spoczął w kwaterze pallotyńskiej na Katolickim Cmentarzu Komunalnym przy ul. M. Andriollego w Otwocku.

Jako kapłan był posłuszny przełożonym i chętnie wypełniał różne zadania, gdy była taka potrzeba. Nie buntował się ani nie sprzeciwiał tak częstym zmianom. Był kapłanem modlitwy i służby bliźniemu. Wiele lat życia poświęcił pracy rekolekcyjnej. Niewiele posiadał dla siebie, zachowując doskonale radosne ubóstwo. Niewiele też żądał dla siebie, ale zadowalał się tym, co mu dano. Promieniował na otoczenie radością i spokojem. Był człowiekiem optymizmu i pracy, bez wielkiego rozgłosu czy robienia wokół siebie nadzwyczajności. O sobie samym mówił, że jest człowiekiem zwyczajnym, bez szczególnych talentów od Boga. Z drugiej strony był czuły na ludzką biedę i niesprawiedliwość oraz wrażliwy na sposób postępowania drugiego człowieka. Nie wdawał się w dyskusje na temat drugiego człowieka, ale reagował, gdy była taka potrzeba.

Poprzez chorobę dojrzał w szybkim tempie do spotkania z Bogiem. Pogodził się z wolą Bożą i nie narzekał. Był świadomy, że zbliża się nieuchronnie koniec jego życia, a mimo to nie był ogarnięty apatią ani rezygnacją. Chciał żyć i do końca przyjmował lekarstwa i był posłuszny lekarzom. Nie mówił o śmierci, ale ostatnie słowa wyrażały całkowitą jej akceptację. Pojednany ze światem i ludźmi, czekał spokojnie na spotkanie z Bogiem. Swoją postawą budował wszystkich. Swoje cierpienia ofiarował za rodzące się w Polsce 2 prowincje pallotyńskie.

Ostatnio zmodyfikowano: 12 stycznia 2015 (uzupełniono 12 października 2016)
Tekst biogramu: Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów (1915-2012), Ząbki 2013, 457-458


Indeks zmarłych według daty śmierci

Alfabetyczny indeks zmarłych

Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci

Miejsca spoczynku polskich pallotynów wraz ze zdjęciami


Ci, co odeszli ze Stowarzyszenia

Więzi Kardynała Franciszka Macharskiego z pallotynami


Rocznice pallotyńskich wydarzeń

Ks. Stanisław Jurkowski SAC, duszpasterz polonijny we Francji

Bereza Kartuska
Suchary

Indeksy i biogramy sporządził ks. Stanisław Tylus SAC
Kontakt: stansac@wp.pl
Stan z 3 padziernika 2020

Wszelkie prawa zastrzeżone! Kopiowanie, powielanie i wykorzystywanie tekstów i fotografii bez zgody autora strony jest zabronione.

Ostatnie zmiany
Nowe biogramy
-(od I 2020):br. Cuper Jan (†18 II 2020), ks. Kobielus Stanisław (†3 I 2020), ks. Józef Żemlok (†16 III 2020), ks. Józef Liszewski (†18 III 2020)

-(2019):ks. Biernacki Andrzej (†23 XII 2018), ks. Czulak Kazimierz (†29 IX 2019), s. Gumul Martyna (†9 IX 2019), bp Orszulik Alojzy (†21 II 2019), s. Rataj Majola (†6 XI 2018), s. Sitarz Władysława (†27 IV 2019), s. Stachnik Estera (†20 IX 2019), s. Szaniawska Helena (†22 VII 2019), ks. Świerkosz Józef (†20 XII 2018), bp Thennatt Thomas (†14 XII 2018), s. Waszczeniuk Jadwiga (†17 XI 2018), ks. Wezdeckij Witalij (†24 VIII 2019), br. Wojciechowski Tadeusz (†12 XII 2019).

-(2018): br. Bandoszek Jan (†28 VII 2018), s. Joniec Speransa (†11 II 2018), ks. Kusznir Bogdan (†26 VIII 2018), ks. Maj Jerzy (†24 VI 2018), s. Matula Teresa (†1 VI 2018), ks. Płonka Tadeusz (†24 VIII 2018), bp Walter Konrad (†20 IX 2018).

Liber mortuorum w 2020 r. Przeszłość i przyszłość

1. Krótka historia strony Liber mortuorum
a) Pierwsze biogramy zmarłych pallotynów ukazały się na stronie internetowej WSD Ołtarzew w styczniu 2007 r. Autorem ich był ks. Janusz Dyl SAC, który tworzył je pod niezrealizowaną przez niego „Księgę zmarłych pallotynów”. W maju 2009 r., wraz z przebudową strony internetowej, zostały one zastąpione życiorysami, które również pochodziły z książki ks. Dyla pt. Pallotyni w Polsce w latach 1907-1947, Lublin 2001, s. 397-475. Te krótkie biogramy zostały doprowadzone do lat 1998-99 (nie były też kompletne i nie uwzględniały członków Regii Miłosierdzia Bożego). Od tego czasu ks. Stanisław Tylus SAC sporządził Indeks zmarłych według daty śmierci i dołączył wszystkie brakujące życiorysy zarówno z obu polskich prowincji, jak i Regii Miłosierdzia Bożego. Na stronie Seminarium ołtarzewskiego biogramy te istniały do 2013 r.
b) Nowe, obecnie istniejące biogramy zmarłych pallotynów, zostały napisane przez ks. Stanisława Tylusa SAC. W 2011 r. zostały one umieszczone na stronie http://www.pallotyni.pl, pod nazwą LIBER MORTUORUM. Początkowo były to tylko biogramy polskich pallotynów i przełożonych generalnych Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego oraz życiorysy pallotynek. Poszerzona i poprawiona ich wersja (ale bez pallotynek i przełożonych generalnych pallotynów) została opublikowana drukiem (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013, ss. 694).
c) W latach 2013-15 strona Liber mortuorum (http://pallotyni.eu/Liber.mortuorum/zmarli_index.php) została poszerzona o życiorysy pallotynów i pallotynek pochodzenia polskiego oraz ekspallotynów, którzy zmarli jako księża diecezjalni lub w innym instytucie życia zakonnego. Od listopada 2014 r. dołączone zostały też biogramy pallotynek pracujących w Polsce lub pochodzących z terenów polskich, jak również ich przełożone generalne. W 2015 r. rozszerzono zakres przedmiotowy strony o nowe kategorie: Słudzy Boży spoza Polski i Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Niezależnie od tego uaktualniane były kategorie Polskich pallotynów i Pallotynek, którzy odeszli do wieczności w okresie lat 2013-15. W celu szybszego znalezienia poszukiwanego biogramu przemodelowano Indeks zmarłych według daty śmierci oraz sporządzono nowy Alfabetyczny indeks zmarłych oraz Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci.
d) W listopadzie 2017 r. strona została umieszczona w domenie https://LiberMortuorum.pl/ skąd jej zawartość jest dostępna w serwisach takich jak: http://www.pallotyni.pl, http://sac.org.pl
e) W 2015 r. strona Liber mortuorum aktualizowana była kilkanaście razy. Pojawiło się na niej 88 nowych biogramów, głównie pallotynek (65). Tego roku, praktycznie w 50% istniejących biogramów, zostały wprowadzone liczne uzupełnienia i poszerzenia, a także poprawiono zauważone błędy. Zmiany w poszczególnych biogramach sygnalizowane są informacjami naniesionymi pod konkretnym biogramem. Pod określeniem Zmienione lub Uzupełnione biogramy autor ma na myśli nie tylko istotną lub większą partię zmian, ale i pewne drobne informacje, które pojawiały się niezależnie od ich zaznaczenia. W 2016 r. dodano 28 nowych biogramów, zaś w 2017 r. pojawiło się 14 biogramów.

2. Stan aktualny biogramów
a) W latach 2018-20 strona Liber mortuorum poszerzyła się o 24 nowych biogramów. W grupie Polskich pallotynów i Pallotynek znalazły się następujące biogramy: s. Speransa Joniec (†11 II 2018), s. Teresa Matula (†1 VI 2018), ks. Jerzy Maj (†24 VI 2018), br. Jan Bandoszek (†28 VII 2018), ks. Tadeusz Płonka (†24 VIII 2018), ks. Bogdan Kusznir (†26 VIII 2018), s. Majola Rataj (†6 XI 2018) , s. Jadwiga Waszczeniuk (†17 XI 2018), ks. Józef Świerkosz (†20 XII 2018) , ks. Andrzej Biernacki (†23 XII 2018), s. Władysława Sitarz (†27 IV 2019) , s. Helena Szaniawska (†22 VII 2019), ks. Witalij Wezdeckij (†24 VIII 2019), s. Martyna Gumul (†9 IX 2019), s. Estera Stachnik (†20 IX 2019), ks. Kazimierz Czulak (†29 IX 2019), br. Tadeusz Wojciechowski (†12 XII 2019), ks. Stanisław Kobielus (†3 I 2020), br. Jan Cuper (†18 II 2020), ks. Józef Żemlok (†16 III 2020) i ks. Józef Liszewski (†18 III 2020). Grupę Przełożonych Generalnych i pallotyńskich biskupów reprezentują: bp Konrad Walter (†20 IX 2018), bp Thomas Thennatt (†14 XII 2018) i bp Alojzy Orszulik (†21 II 2019) .

Tabela. Stan aktualny biogramów na koniec grudnia 2014-2020 r.
Kategorie pallotyńskich biogramów

XII
2014

XII
2015

XII
2016

XII
2017

XII
2018

XII
2019

2020
Polscy pallotyni 368 377 387 395 401 404 +4
Pallotyni polskiego pochodzenia (*) 14 16 18 18 18 18  
Przełożeni generalni i biskupi 19 19 20 22 23 25  
Słudzy Boży spoza Polski -- 5 6 6 6 6  
Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich (✺) -- 7 11 13 13 13  
Ekspallotyni (**) 23 23 25 25 25 25  
Pallotynki (przełożone generalne i siostry pracujące w Polsce lub pochodzące z terenów polskich zostały oznaczone znakiem ☼) 47 112 113 114 118 122  
Przyjaciele SAC i ci, co odeszli od Stowarzyszenia -- -- 7 8 8 8  
Razem 471 559 587 601 612 621 +4

b) W latach 2018-19 autor strony przeprowadził kwerendę materiałów zawartych w archiwum domu pallotyńskiego w Gdańsku (dom przy ul. Elżbietańskiej). Niezależnie od tego, trwała kwerenda materiałów w Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie. Szerokiemu badaniu poddawane były materiały, które autor strony pozyskał wcześniej w Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie, w Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu i w Archiwum Sekretariatu Prowincji Zwiastowania Pańskiego w Poznaniu. Wiele nowych informacji autor otrzymał od osób prywatnych i instytucji. Istniejące biogramy są systematycznie wzbogacane o fotografie, zarówno portretowe, jak i grupowe (sytuacyjne). Zdjęcia pochodzą głównie ze zbiorów Archiwum Prowincji Chrystusa Króla, ale i wielu osób prywatnych, którym pragnę jeszcze raz serdecznie podziękować

3. Zrealizowane plany z ubiegłych lat (zapowiadane i niezapowiadane)
a) Z dniem 12 stycznia 2015 r. zostały wymienione na stronie Liber mortuorum wszystkie dotychczasowe wersje życiorysów pallotynów polskich zmarłych do 2012 r. W ich miejsce wprowadzono biogramy zaczerpnięte z publikacji autora strony (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013). Inne kategorie pozostały bez zmian.
b) Zgodnie z zapowiedziami od sierpnia 2015 r. włączane są stopniowo do strony Liber mortuorum biogramy niemieckich pallotynów, działających przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Na chwilę obecną włączono biogramy 13 niemieckich pallotynów, umieszczając przy ich nazwisku symbol ✺.
c) Spośród nie sygnalizowanych wcześniej zmian na stronie Liber mortuorum pojawiła się od maja 2015 r. nowa grupa biogramów, to jest pallotyńskich sług Bożych spoza Polski. Obecnie w jej ramach można znaleźć 6 biogramów. Są to życiorysy: bł. Richarda Henkesa (†1945), bł. Elisabetty Sanny Porcu (†1857), Josefa Englinga (†1918), Josefa Kentenicha (†1968), Franza Reinischa (†1942) i bpa Heinricha Vietera (†1914).
d) Wśród nowych inicjatyw, nie sygnalizowanych wcześniej, należy wymienić dział Materiały źródłowe. Dział ma za zadanie poszerzać naszą wiedzę na temat życia i działalności zmarłego.
e) Dołączono również Miejsca spoczynku polskich pallotynów. Jest to alfabetyczny układ według miejsc pochówków, w których złożono zmarłych Współbraci. Obejmuje zarówno obszar Polski, jak i całego świata. Na końcu listy umieszczono też miejsca pochówków pallotynów z niemieckiej Prowincji Świętej Trójcy, spoczywających na ziemi polskiej, pallotynek i ekspallotynów. Pierwotna wersja została umieszczona 31 października 2015 r.
f) W styczniu 2016 r. umieszczono na stronie Liber mortuorum biogram ks. Antoniego Słomkowskiego †1982, kapłana archidiecezji gnieźnieńskiej, profesora i rektora KUL (i materiały źródłowe, którymi są jego wspomnienia na temat kontaktów z pallotynami), zapoczątkowując w ten sposób grupę przyjaciół SAC. Grupa aktualnie obejmuje 8 nazwisk i będzie ona stopniowo realizowana w najbliższych latach.
g) Uzupełniono i poszerzono biografie w kategorii Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich i Pallotyńscy słudzy Boży spoza Polski. Kontynuowane będą dalsze prace nad uzupełnianiem i poszerzaniem dotychczasowych biogramów, bowiem kwerenda materiałów archiwalnych dostarcza wiele nowych i nieznanych do tej pory informacji.
h) Na początku 2016 r. dołączono do strony Liber mortuorum zestawienie chronologiczne, które zostało zatytułowane: Rocznice pallotyńskich wydarzeń przypadających w 2016 roku. Autor strony zestawił wydarzenia, jakie dokonały się w latach: 1916 (100 lat temu), 1941 (75 lat temu), 1966 (50 lat temu) i 1991 (25 lat temu). W 2020 r. w miejsce w.w. Rocznic pojawi się Kalendarium pallotyńskie, które autor systematycznie publikuje na swoim profilu FB - https://www.facebook.com/profile.php?id=100012227057005.
i) Spośród innych planów na rok 2020 jawią się następujące: zakończenie Kalendarium dziejów Regii Miłosierdzia Bożego (1946-2019) i sporządzenie Historii domów pallotyńskich należących do Prowincji Chrystusa Króla.

5. Uwagi i prośba o materiały
Wszystkich zainteresowanych biogramami zmarłych pallotynów lub pallotynek proszę o ewentualne spostrzeżenia i uwagi dotyczące treści biogramu lub innych kwestii. Ponadto zachęcam Wszystkich do przekazywania fotografii, informacji lub materiałów (jeśli trzeba, oczywiście do zwrotu) na adres e-mailowy: stansac@wp.pl lub listownie na adres: Pallotyński Instytut Historyczny, ul. Skaryszewska 12, 03-802 Warszawa.

Stroną techniczną Liber mortuorum już od 11 lat (od 2009 r.) zajmuje się Pan Donat Jaroszewski. Za lata współpracy, cierpliwość i wszelaką pomoc w tym zakresie jestem Mu bardzo wdzięczny.

Warszawa 4 III 2020
Stanisław Tylus SAC

Ksiądz dr Stanisław Tylus przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie

Autor strony przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie (8 XII 2014)





W Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu (7 II 2015)
30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016 Księdza Stanisława Tylusa

30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016. Od lewej księża: Waldemar Seremak, Jerzy Suchecki, Marian Kowalczyk, Tadeusz Pawłowski, Zbigniew Rembisz, Józef Targosz, Andrzej Majchrzak, Stanisław Tylus, Krzysztof Wojda, Kazimierz Szczepanik, Józef Nowak, Edward Grudziński, Wojciech Pietrzak, Edward Szram i br. Franciszek Dziczkiewicz

TYLUS STANISŁAW, LEKSYKON POLSKICH PALLOTYNÓW (1915-2012), APOSTOLICUM Ząbki – PALLOTTINUM Poznań 2013, ss. 694Leksykon polskich pallotynów 1915-2012

Publikacja Leksykon polskich pallotynów zawiera 356 biogramów polskich pallotynów zmarłych w latach 1915-2012. W książce został zastosowany układ alfabetyczny. Do biogramów zostały dołączone fotografie portretowe. Pod każdym biogramem została zamieszczona literatura, zawierająca bibliografię przedmiotową. Publikację zamyka indeks osobowy.

Podstawę źródłową niniejszej pracy stanowią akta osobowe zgromadzone w: Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Sekretariatu Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu, Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie i Archiwum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W pracy zostały uwzględnione „Wiadomości Polskiej Prowincji SAK” (do 1993), „Wiadomości Prowincji Chrystusa Króla” (1993-2012), „Annuntianda. Biuletyn Prowincji Zwiastowania Pańskiego SAK” (1994-2012). Pomocne okazały się katalogi stowarzyszenia i prowincji polskich, czasopisma wydawane przez pallotynów i kroniki poszczególnych domów. Nie bez znaczenia były również relacje ustne żyjących członków stowarzyszenia i przedstawicieli rodzin zmarłych.

Zmarli współbracia tworzyli pallotyńską historię i byli nieomal wszechobecni w wielu dziedzinach polskiej kultury XX-XXI w., np. w nauce, literaturze i wszelkiego rodzaju piśmiennictwie oraz w działalności edukacyjnej, wychowawczej i wydawniczej, a także w pracach na rzecz emigracji, misji i apostolstwa świeckich. Pośród nich są postacie bardzo znane, które wywarły duży wpływ na dzieje Kościoła polskiego, m.in.: ks. Alojzy Majewski, ks. Wojciech Turowski czy Sł. B. ks. Stanisław Szulmiński, albo przeszły do historii Polski dzięki wielkiej miłości do Ojczyzny, jak Bł. ks. Józef Stanek czy ks. Franciszek Cegiełka i wielu innych.

Jednak w Leksykonie znajdują się nie tylko ci najwięksi, ale wszyscy, którzy żyli i działali w polskich strukturach stowarzyszenia w kraju i poza nim. O każdym z nich, nawet najskromniejszym bracie, kleryku czy nowicjuszu, możemy dowiedzieć się wszystkiego, co można było wydobyć ze źródeł i opracowań.

Książka jest już niedostępna w sprzedaży.