Liber mortuorum

Księga zmarłych polskich pallotynów i pallotynek

Dziś, to jest 19 marca 2019, mija rocznica śmierci:
br. Waldemar Paszek (†2007)

Wczoraj, to jest 18.03.2019, miała miejsce rocznica śmierci:
bp Alberto Trevisan (†1998)

W dniu jutrzejszym, to jest 20.03.2019, przypada rocznica śmierci:
Brak wspomnienia zmarłych

 siądz Franciszek Bobrowski (1909-1980), profesor Collegium Josephianum, duszpasterz we Francji, więzień obozów w Compiègne, Sachsenhausen i Bergen-Belsen, duszpasterz polonijny w SzwecjiREGIA MIŁOSIERDZIA BOŻEGO

BOBROWSKI Franciszek, Franciscus, Franz (1909 – 1980), ksiądz, profesor Collegium Josephianum, duszpasterz we Francji, więzień obozów w Compiègne, Sachsenhausen i Bergen-Belsen, duszpasterz polonijny w Szwecji

Urodził się 23 I 1909 w Sierakówku, w parafii Ludomy, w archidiecezji poznańskiej. Jego rodzicami byli: robotnik fabryczny Józef i Marianna z d. Trafas. Był 9. z 11 dzieci. Uczęszczał do szkoły podstawowej i średniej w Poznaniu, a następnie do gimnazjum na Kopcu. Po jego ukończeniu wstąpił do stowarzyszenia w 1928. Jego sutannę przyjął 15 VIII 1928 z rąk ks. Wojciecha Turowskiego. Pierwszą profesję złożył 15 VIII 1930. Filozofię studiował w Ołtarzewie (1929-31), a teologię na uniwersytecie w Salzburgu (1931-32) i Sucharach (1932-35). Święcenia kapłańskie otrzymał 17 VI 1934 w Poznaniu z rąk Augusta kard. Hlonda. Po święceniach był prefektem w szkole powszechnej w Mosznie (4 km od Ołtarzewa), a od 1936 uczył języka łacińskiego i niemieckiego w Collegium Josephianum w Chełmnie, dojeżdżając czasowo do polskich środowisk emigracyjnych we Francji.

W końcu X 1937 udał się do Francji, aby na stałe pracować duszpastersko wśród polskiej emigracji; najpierw, mieszkając w Paryżu, był duszpasterzem objazdowym i prowadził misje ludowe, a I 1938 – IX 1939 mieszkał w Amiens, skąd dojeżdżał do stałych placówek PMK we Francji: w Longwy, Joudreville, Tucquegnieux k. Nancy w Lotaryngii i prowadził misje ludowe. Uchodził wśród Polaków za dobrego kaznodzieję maryjnego. Do Tucquegnieux-Briey przeniósł się na stałe we IX 1939. Placówka była nad samą linią Maginota. Tam w 1941 został aresztowany przez gestapo. Przebywał w więzieniach w Briey i Nancy. Przed aresztowaniem przez 3 miesiące gestapo rekwirowało mu korespondencję, śledzono go i podsłuchiwano na kazaniach. Wiedząc o tym wszystkim, nie zdecydował się na ucieczkę, gdy było to możliwe, nie chcąc pozbawiać Polaków opieki duchowej. W Nancy był więziony przez 4 miesiące i oskarżany o przynależność do tajnej organizacji, o udzielanie pomocy jeńcom wojennym i o „zbyt wielki patriotyzm”. Był tam torturowany na przesłuchaniach przez gestapo. Po wyroku sądowym został przewieziony do obozu w Compiègne, a następnie w 1942 do Oranienburga (Sachsenhausen) pod Berlinem. W obozie był bity, ciężko pracował przy kopaniu rowów i zwożeniu ziemi w trudnych warunkach pogodowych. Pracę wyniszczającą potęgowało jeszcze liche wyżywienie, a także brak snu i długie apele obozowe.

Mimo takich trudności wykonywał w obozie obowiązki kapłańskie, odprawiając po kryjomu, z narażeniem życia, msze. Początkowo był jedynym kapłanem polskim w obozie (innych wywieziono do Dachau). Pierwszy raz odprawił mszę w Zmartwychwstanie Pańskie 1943. Otrzymał wtedy od franciszkanów holenderskich 20 konsekrowanych Hostii, którymi komunikował o świcie ze swego blaszanego pudełeczka („Chrystus, który przyszedł do apostołów przez zamknięte drzwi, teraz wszedł poprzez mury i naładowane prądem elektrycznym druty kolczaste – by nas pocieszyć swoim wielkanocnym pozdrowieniem: »Pokój wam!« i dać nam siły aż do końca. [...] W świetle tego słowa dostrzegliśmy, że lata męki i żarliwej modlitwy były okresem naszej pokuty i przygotowania na tę chwilę, chwilę przyjścia Pana; że były one naszą drogą na Golgotę, drogą, która wiodła do zmartwychwstania Jezusa w sercach naszych”, słowa ks. Bobrowskiego przytoczone przez B. Kurowskiego).

Od 1943, po klęsce Niemców pod Stalingradem, przychodziły do obozu paczki z przemycanymi hostiami i małymi buteleczkami wina, ukrytymi w chlebie. Odtąd odprawiał każdego wieczoru pomiędzy 3-piętrowymi łóżkami na bloku 15, pozostając niby na straży baraku. Za kielich służyła mu zwykła szklanka. Rano natomiast udzielał komunii świętej. W porze spacerów, wieczorami, słuchał spowiedzi więźniów, a podczas apelów, kiedy zdejmowano czapki z głów i składano raporty, on udzielał ogólnego rozgrzeszenia na wypadek śmierci. Swą postawą moralną zyskał szacunek wszystkich więźniów, nawet niemieckich komunistów z bloku 15. Kiedy w 1944 przybyła do obozu grupa księży polskich i francuskich, ks. Bobrowski stał się „proboszczem Sachsenhausen”. Księża odwiedzali wówczas szersze kręgi chorych i umierających w „rewirze” (szpital), do których dostęp ułatwiał im polski personel szpitalny. Chrystus przez ks. Bobrowskiego pocieszał i dawał siły więźniom w obozie koncentracyjnym.

W II 1945 został przetransportowany w grupie księży, dyplomatów i innych więźniów do obozu koncentracyjnego w Bergen-Belsen. Sam nazywał go „[...] prawdziwym przedsionkiem piekła. [...] Warunki bytowania w tym obozie przekraczały okropnością swoją wszystko, co chorobliwa fantazja wymyślić może. Pełno brudu, niezliczone ilości rozmaitego robactwa, brak wody [...] codzienne bicie, maltretowanie, długie wystawanie na apelach bez względu na pogodę, brak jakiejkolwiek higieny i opieki lekarskiej, mordowanie ludzi – to wszystko jest słabym obrazem tego piekła”. Tam poznał, jak mówił, czym jest świat bez Boga i doczekał się wyzwolenia (15 IV 1945); pisał: „zostałem cudem Opatrzności Bożej i Miłosierdzia uratowany” jako szkielet, ważący 36 kg i wydobyty ze stosu zmarłych przez więźniarki Polki. W VII 1945 został przewieziony okrętem Szwedzkiego Czerwonego Krzyża z Lubeki do Szwecji, by leczyć się z nabytej w obozie choroby płuc (Bobrowski Franciszek, Wspomnienia kapłana polskiego z obozów koncentracyjnych, NR 1947, nr 3, 48-49). Jego organizm, zarażony zarazkami gruźlicy, bardzo powoli powracał do zdrowia. Przebywał on najpierw w Lund, w klinice uniwersyteckiej, chorując nadto na tyfus i zapalenie żył w nogach. Stąd został przewieziony jesienią 1945 na wyspę Gotland do Lärbro. Pisał stamtąd do ks. Cz. Wędziocha, iż modlitwą i cierpieniem wspiera powstający sierociniec w Osny. Następnie w 1946 przebywał w szpitalu w okolicach Uppsali, w Olofsfors-Avesta, gdzie przechodził operację żołądka i nerki. Wycięto mu dziewięć żeber. Podczas tego pobytu korzystał z bezpłatnej opieki lekarskiej i spotykał się z życzliwością Szwedów.

Od 2 VIII 1946 był członkiem regii francuskiej. Przebywał wtedy w Sveljunga. W 1951 został proboszczem w Borås, a w latach 1964-76 w Helsingborgu (w latach 1912-71 obowiązywała nazwa Hälsingborg). Tu raz w miesiącu odprawiał mszę dla kolonii polskiej liczącej 150 osób, a na co dzień w języku szwedzkim. W obydwu tych językach głosił kazania. Obok Szwedów i Polaków jego parafia liczyła wiernych jeszcze z 22 innych narodowości. Dla nich powiększył, przebudował i odnowił kościół św. Klemensa, dostosowując go do wymagań soborowych oraz ofiarował rzeźbę patrona kościoła, dłuta prof. Józefa Konstantego Stasińskiego. Był też dziekanem na całą południową Szwecję i przez szereg lat konsultorem w kurii biskupiej. W 1976 przeszedł na emeryturę.

13 III 1980 był operowany; operacja się udała, dobrze się czuł, mimo to zmarł w nocy 14 III 1980 w Helsingborgu. 25 III została odprawiona w jego intencji msza koncelebrowana, której przewodniczył w asyście 26 księży i prałata Czesława Chmielewskiego, rektora PMK w Szwecji, bp sztokholmski Hubert Brandenburg (†2009). We mszy wzięli udział m.in. więźniowie niemieckich obozów koncentracyjnych z różnych stron Szwecji, konwertyci szwedzcy, których ks. Bobrowski przyjmował do Kościoła katolickiego, polskie siostry służebniczki z Helsingborga, Oskarströmu i Kopenhagi, oraz pasjonistki z Växjö i elżbietanki z Malmö. Kazanie w języku szwedzkim wygłosił ks. Chrystian Soll, oblat rodem ze Śląska i były wikariusz ks. Bobrowskiego; równocześnie w języku polskim zwrócił się do rodziny zmarłego. Nad grobem przemawiał w języku niemieckim ks. Stefan Treuchel, dziękując w imieniu stowarzyszenia rodzinie zmarłego, biskupowi i wszystkim obecnym za udział w pogrzebie. Z kolei mecenas Bożysław Kurowski (†2006) w imieniu byłych więźniów hitlerowskich w języku szwedzkim przedstawił męczeństwo i pracę duszpasterską zmarłego w obozie koncentracyjnym (publikowane były w „Katolsk Kyrkotidning”, oficjalnym organie Kościoła szwedzkiego). Jego szczątki spoczęły na miejscowym cmentarzu.

W opinii wielu był symbolem martyrologii duchowieństwa, a równocześnie żywym znakiem miłosierdzia Bożego. Cieszył się zaufaniem i szacunkiem duchowieństwa i wiernych w Szwecji. Po odprawieniu mszy odwiedzał rodaków, aby podtrzymywać w nich wiarę i patriotyzm. Był człowiekiem dobrym i lubianym przez wszystkich. Z natury był skromny, ale za to bogaty w wartości duchowe i wiedzę teologiczną, które były osadzone na doświadczeniu życiowym i które ciągle ubogacał literaturą polską, szwedzką, francuską i niemiecką. Za każdym pobytem w Polsce kupował nowe książki. Znany był z sumiennego przygotowywania przemówień, referatów i kazań. „Ale kochał również muzykę i śpiew. Pamiętam, że w naszej orkiestrze gimnazjalnej na Kopcu grał na klarnecie, a w seminarium w Sucharach grał na skrzypcach. W Helsingborgu zaopatrzył się w doskonały patefon i stos płyt z muzyką kościelną, klasyczną i pieśniami polskiego folkloru. [...] w gimnazjum [...] przełożeni wybrali go jako prefekta klasy i potem wszystkich chłopców, a było nas 250, a przez cały czas pobytu w Sucharach był ceremoniarzem seminaryjnym”.

 siądz Franciszek Bobrowski (1909-1980), profesor Collegium Josephianum, duszpasterz we Francji, więzień obozów w Compiègne, Sachsenhausen i Bergen-Belsen, duszpasterz polonijny w Szwecji

Fotografia 1: Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie
Fotografia 2: Zbiory rodzinne Bożeny Pellowskiej-Chudobińskiej
Fotografia 3: Ks. F. Bobrowski odprawia w 1946 Pasterkę w szpitalu Svenlynings. Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu
Ostatnio zmodyfikowano: 12 stycznia 2015 (uzupełniono 18 lutego 2016)
Tekst biogramu: Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów (1915-2012), Ząbki 2013, 61-64


Indeks zmarłych według daty śmierci

Alfabetyczny indeks zmarłych

Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci

Miejsca spoczynku polskich pallotynów wraz ze zdjęciami


Ci, co odeszli ze Stowarzyszenia

Więzi Kardynała Franciszka Macharskiego z pallotynami


Rocznice pallotyńskich wydarzeń

Ks. Stanisław Jurkowski SAC, duszpasterz polonijny we Francji

Bereza Kartuska
Suchary

Indeksy i biogramy sporządził ks. Stanisław Tylus SAC
Kontakt: stansac@wp.pl
Stan z 23 stycznia 2019

Wszelkie prawa zastrzeżone! Kopiowanie, powielanie i wykorzystywanie tekstów i fotografii bez zgody autora strony jest zabronione.

Ostatnie zmiany
Nowe biogramy
-(od I 2019):ks. Biernacki Andrzej (†23 XII 2018), s. Rataj Majola (†6 XI 2018), ks. Świerkosz Józef (†20 XII 2018), s. Waszczeniuk Jadwiga (†17 XI 2018)

-(od I 2018): br. Bandoszek Jan (†28 VII 2018), s. Joniec Speransa (†11 II 2018), ks. Kusznir Bogdan (†26 VIII 2018), ks. Maj Jerzy (†24 VI 2018), s. Matula Teresa (†1 VI 2018), ks. Płonka Tadeusz (†24 VIII 2018), bp Walter Konrad (†20 IX 2018).

Liber mortuorum w 2018 r. Przeszłość i przyszłość

1. Krótka historia strony Liber mortuorum
a) Pierwsze biogramy zmarłych pallotynów ukazały się na stronie internetowej WSD Ołtarzew w styczniu 2007 r. Autorem ich był ks. Janusz Dyl SAC, który tworzył je pod niezrealizowaną Księgę zmarłych pallotynów. W maju 2009 r., wraz z przebudową strony internetowej, zostały one zastąpione życiorysami, które również pochodziły z książki ks. Dyla pt. Pallotyni w Polsce w latach 1907-1947, Lublin 2001, s. 397-475. Te krótkie biogramy zostały doprowadzone do lat 1998-99 (nie były też kompletne i nie uwzględniały członków Regii Miłosierdzia Bożego). Od tego czasu ks. Stanisław Tylus SAC sporządził Indeks zmarłych według daty śmierci i dołączył wszystkie brakujące życiorysy zarówno z obu polskich prowincji, jak i Regii Miłosierdzia Bożego. Na stronie seminarium ołtarzewskiego biogramy te istniały do 2013 r.
b) Nowe, obecnie istniejące biogramy zmarłych pallotynów, zostały sporządzone przez ks. Stanisława Tylusa SAC. W 2011 r. zostały one umieszczone na stronie http://www.pallotyni.pl pod nazwą LIBER MORTUORUM. Początkowo były to tylko biogramy polskich pallotynów i przełożonych generalnych Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego oraz życiorysy pallotynek. Poszerzona i poprawiona ich wersja (ale bez pallotynek i przełożonych generalnych pallotynów) została opublikowana drukiem (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013, ss. 694).
c) W latach 2013-15 strona Liber mortuorum (http://pallotyni.eu/Liber.mortuorum/zmarli_index.php) została poszerzona o życiorysy pallotynów i pallotynek pochodzenia polskiego oraz ekspallotynów, którzy zmarli jako księża diecezjalni lub w innym instytucie życia zakonnego. Od XI 2014 r. dołączone zostały też biogramy pallotynek pracujących w Polsce lub pochodzących z terenów polskich, jak również ich przełożone generalne. W 2015 r. rozszerzono zakres przedmiotowy strony o nowe kategorie: Słudzy Boży spoza Polski i niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Niezależnie od tego uaktualniane były kategorie polskich pallotynów i pallotynek, którzy odeszli do wieczności w okresie lat 2013-15. W celu szybszego znalezienia poszukiwanego biogramu przemodelowano Indeks zmarłych według daty śmierci oraz sporządzono nowy Alfabetyczny indeks zmarłych oraz Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci.
d) W listopadzie 2017 roku, strona została umieszczona w domenie https://LiberMortuorum.pl/ skąd jej zawartość jest dostęna w serwisach takich jak: http://www.pallotyni.pl, http://sac.org.pl

2. Stan aktualny biogramów
a) W 2014 roku strona Liber mortuorum aktualizowana była kilkanaście razy. Pojawiło się na niej 86 nowych biogramów, głównie pallotynek (65). W grupie polskich pallotynów znalazły się nowe biogramy: ks. Stanisława Wojtyły (†17 IV 2015), ks. Wendelina Macieja Rysia (†7 VIII 2015), ks. Feliksa Folejewskiego (†22 IX 2015), ks. Łukasza Śleziaka (†4 XI 2015), ks. Czesława Herlendera (†11 XII 2015), ks. Krzysztofa Syrka (†22 XII 2015) i ks. Łukasza Ciupy (†29 XII 2015). Pallotynów polskiego pochodzenia reprezentują: br. Gerhard Nowak (†31 III 1976) i br. Eduard Ossowski (†14 I 1944). Z pallotynek odeszły do wieczności: s. Judyta Bilicka (†2 I 2015), s. Kazimiera Jurek (†22 I 2015), s. Gaudencja Raczoń (†14 II 2015) i s. Gerarda Kitlas (†5 X 2015).
b) W 2015 r., praktycznie w 50% istniejących biogramów, zostały wprowadzone liczne uzupełnienia i poszerzenia, a także poprawiono zauważone błędy. Zmiany w poszczególnych biogramach sygnalizowane są informacjami naniesionymi zarówno pod konkretnym biogramem jak i na pasku: Ostatnie zmiany (w dwóch kategoriach: Nowe biogramy – Od VII 2015 r. i Od I 2016 r. oraz Zmienione lub uzupełnione biogramy – Od VII 2015 r. i Od I 2016 r.). Pod określeniem Zmienione lub uzupełnione biogramy autor ma na myśli raczej istotną lub większą partię zmian, niż tylko pewne drobne informacje, które pojawiają się niezależnie od ich zaznaczenia.
c) W 2016 roku dodano 30 nowych biogramów, zaś w 2017r. dodano 13 biogramów.

Stan aktualny biogramów na koniec grudnia 2014, 2015, 2016 oraz 2017r.
Kategorie pallotyńskich biogramów XII 2014 XII 2015 2016 2017
Polscy pallotyni 368 375 +10 +10
Pallotyni polskiego pochodzenia (*) 14 16 +2 --
Przełożeni generalni i biskupi 19 19 +1 +3
Słudzy Boży spoza Polski -- 5 +1 --
Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich (✺) -- 7 +4 --
Ekspallotyni (**) 23 23 +2 --
Pallotynki (przełożone generalne i siostry pracujące w Polsce lub pochodzące z terenów polskich zostały oznaczone znakiem ☼) 47 112 -- --
Przyjaciele SAC i ci, co odeszli od Stowarzyszenia -- -- +7 --
Razem 471 557 587 600

c) W 2015 roku autor strony przeprowadził kwerendę materiałów w Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu i w archiwum domu pallotyńskiego w Osny (8 I – 8 II 2015). W kraju wykorzystał częściowo materiały zawarte w archiwum domu pallotyńskiego w Gdańsku (dom przy ul. Elżbietańskiej, VIII 2015). Niezależnie od tego, przez cały rok, trwała kwerenda materiałów w Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie. Szerokiemu badaniu poddawane były materiały, które autor strony pozyskał wcześniej w Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie, w Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu i w Archiwum Sekretariatu Prowincji Zwiastowania Pańskiego w Poznaniu. Wiele nowych informacji autor otrzymał od osób prywatnych i instytucji, m.in. np. od: ks. dra Damiana Bednarskiego z Uniwersytetu Śląskiego, prof. Jana Ptaka z KUL, p. Izabeli Pankowskiej, p. Mieczysława i Domiceli Wardynszkiewiczów czy od pallotynek z Gdańska (ul. Malczewskiego). Istniejące biogramy są systematycznie wzbogacane o fotografie, zarówno portretowe, jak i grupowe (sytuacyjne). Zdjęcia pochodzą głównie ze zbiorów Archiwum Prowincji Chrystusa Króla, ale i wielu osób prywatnych, którym pragnę jeszcze raz serdecznie podziękować.

3. Zrealizowane plany z ubiegłych lat (zapowiadane i niezapowiadane)
a) Z dniem 12 I 2015 r. zostały wymienione na stronie Liber mortuorum wszystkie dotychczasowe wersje życiorysów pallotynów polskich zmarłych do 2012 r. W ich miejsce wprowadzono biogramy zaczerpnięte z publikacji autora strony (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013). Inne kategorie pozostały bez zmian.
b) Zgodnie z zapowiedziami od sierpnia 2015 r. włączane są stopniowo do strony Liber mortuorum biogramy niemieckich pallotynów, działających przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Na chwilę obecną włączono biogramy 7 niemieckich pallotynów, umieszczając przy ich nazwisku symbol ✺. Do tej grupy weszli: ks. Ruprecht Dausmann (†1981), br. Hermann Jenne (†1935), ks. Josef Jost (†1933), ks. Andreas Kohl (†1925), ks. Bernhard Rieg (†1937), ks. Oskar Sebold (†1942) i br. Johannes Szczygiel (†1935).
c) Spośród nie sygnalizowanych wcześniej zmian na stronie Liber mortuorum pojawiła się od maja 2015 r. nowa grupa biogramów, to jest pallotyńskich sług Bożych spoza Polski. Obecnie w jej ramach można znaleźć 5 biogramów. Są to życiorysy: Josefa Englinga (†1918), Richarda Henkesa (†1945), Josefa Kentenicha (†1968), Franza Reinischa (†1942) i bł. Elisabetty Sanny Porcu (†1857).
d) Wśród nowych inicjatyw, nie sygnalizowanych wcześniej, należy wymienić dział Materiały źródłowe. Dział ma za zadanie poszerzać naszą wiedzę na temat życia i działalności zmarłego.
e) Dołączono również Miejsca spoczynku polskich pallotynów. Jest to alfabetyczny układ według miejsc pochówków, w których złożono zmarłych Współbraci. Obejmuje zarówno obszar Polski, jak i całego świata. Na końcu listy umieszczono też nazwiska pallotynów z niemieckiej Prowincji Świętej Trójcy, którzy spoczywają na ziemi polskiej. Pierwotna wersja została umieszczona 31 X 2015 r.
f) W styczniu 2016 r. umieszczono na stronie Liber mortuorum biogram ks. Antoniego Słomkowskiego †1982, kapłana archidiecezji gnieźnieńskiej, profesora i rektora KUL (i materiały źródłowe, którymi są jego wspomnienia na temat kontaktów z pallotynami), zapoczątkowując w ten sposób grupę przyjaciół SAC. Będzie ona stopniowo realizowana w najbliższych latach.
g) Uzupełniono i poszerzono biografie w kategorii Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich i Pallotyńscy słudzy Boży spoza Polski. Kontynuowane będą dalsze prace nad uzupełnianiem i poszerzaniem dotychczasowych biogramów, bowiem kwerenda materiałów archiwalnych dostarcza wiele nowych i nieznanych do tej pory informacji.
h) Na początku roku 2016 dołączono do strony Liber mortuorum zestawienie chronologiczne, które zostało zatytułowane: Rocznice pallotyńskich wydarzeń przypadających w 2016 roku. Autor strony zestawił wydarzenia, jakie dokonały się w latach: 1916 (100 lat temu), 1941 (75 lat temu), 1966 (50 lat temu) i 1991 (25 lat temu).
i) Spośród innych planów na rok 2018 jawią się następujące: zakończenie Kalendarium dziejów Regii Miłosierdzia Bożego (1946-2016) i sporządzenie Historii domów pallotyńskich należących do Prowincji Chrystusa Króla.

5. Uwagi i prośba o materiały
Wszystkich zainteresowanych biogramami zmarłych pallotynów lub pallotynek proszę o ewentualne spostrzeżenia i uwagi dotyczące treści biogramu lub innych kwestii. Ponadto zachęcam Wszystkich do przekazywania fotografii, informacji lub materiałów (jeśli trzeba, oczywiście do zwrotu) listownie lub na adres e-mailowy: stansac@wp.pl

Stroną techniczną Liber mortuorum od 2009 roku zajmuje się Pan Donat Jaroszewski. Za cierpliwość i wszelaką pomoc w tym zakresie jestem Mu bardzo wdzięczny.

Warszawa 2 I 2018
Stanisław Tylus SAC

Ksiądz dr Stanisław Tylus przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie

Autor strony przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie (8 XII 2014)





W Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu (7 II 2015)
30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016 Księdza Stanisława Tylusa

30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016. Od lewej księża: Waldemar Seremak, Jerzy Suchecki, Marian Kowalczyk, Tadeusz Pawłowski, Zbigniew Rembisz, Józef Targosz, Andrzej Majchrzak, Stanisław Tylus, Krzysztof Wojda, Kazimierz Szczepanik, Józef Nowak, Edward Grudziński, Wojciech Pietrzak, Edward Szram i br. Franciszek Dziczkiewicz

TYLUS STANISŁAW, LEKSYKON POLSKICH PALLOTYNÓW (1915-2012), APOSTOLICUM Ząbki – PALLOTTINUM Poznań 2013, ss. 694Leksykon polskich pallotynów 1915-2012

Publikacja Leksykon polskich pallotynów zawiera 356 biogramów polskich pallotynów zmarłych w latach 1915-2012. W książce został zastosowany układ alfabetyczny. Do biogramów zostały dołączone fotografie portretowe. Pod każdym biogramem została zamieszczona literatura, zawierająca bibliografię przedmiotową. Publikację zamyka indeks osobowy.

Podstawę źródłową niniejszej pracy stanowią akta osobowe zgromadzone w: Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Sekretariatu Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu, Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie i Archiwum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W pracy zostały uwzględnione „Wiadomości Polskiej Prowincji SAK” (do 1993), „Wiadomości Prowincji Chrystusa Króla” (1993-2012), „Annuntianda. Biuletyn Prowincji Zwiastowania Pańskiego SAK” (1994-2012). Pomocne okazały się katalogi stowarzyszenia i prowincji polskich, czasopisma wydawane przez pallotynów i kroniki poszczególnych domów. Nie bez znaczenia były również relacje ustne żyjących członków stowarzyszenia i przedstawicieli rodzin zmarłych.

Zmarli współbracia tworzyli pallotyńską historię i byli nieomal wszechobecni w wielu dziedzinach polskiej kultury XX-XXI w., np. w nauce, literaturze i wszelkiego rodzaju piśmiennictwie oraz w działalności edukacyjnej, wychowawczej i wydawniczej, a także w pracach na rzecz emigracji, misji i apostolstwa świeckich. Pośród nich są postacie bardzo znane, które wywarły duży wpływ na dzieje Kościoła polskiego, m.in.: ks. Alojzy Majewski, ks. Wojciech Turowski czy Sł. B. ks. Stanisław Szulmiński, albo przeszły do historii Polski dzięki wielkiej miłości do Ojczyzny, jak Bł. ks. Józef Stanek czy ks. Franciszek Cegiełka i wielu innych.

Jednak w Leksykonie znajdują się nie tylko ci najwięksi, ale wszyscy, którzy żyli i działali w polskich strukturach stowarzyszenia w kraju i poza nim. O każdym z nich, nawet najskromniejszym bracie, kleryku czy nowicjuszu, możemy dowiedzieć się wszystkiego, co można było wydobyć ze źródeł i opracowań.

Książka jest już niedostępna w sprzedaży.