Liber mortuorum

Księga zmarłych polskich pallotynów i pallotynek

Dziś, to jest 22 stycznia 2020, mija rocznica śmierci:
Św. Wincenty Pallotti (†1850)
ks. Scipione Tofini (†1921)
s. Kazimiera Jurek (†2015)

Wczoraj, to jest 21.01.2020, miała miejsce rocznica śmierci:
Brak wspomnienia zmarłych

W dniu jutrzejszym, to jest 23.01.2020, przypada rocznica śmierci:
Brak wspomnienia zmarłych

CHYTRY Franciszek Borgiasz (1887 – 1966), brat, redaktor prasy katolickiejCHYTRY Franciszek Borgiasz (1887 – 1966), brat, redaktor prasy katolickiej

Urodził się 6 X 1887 w Kobylinie, w archidiecezji poznańskiej, w rodzinie robotnika Antoniego i Anieli z d. Trawińska. Z zawodu był mistrzem stolarskim. Do stowarzyszenia wstąpił 26 VI 1912 na Kopcu, gdzie odbywał przez kilka miesięcy postulat. 13 XI 1912 w Jajkowcach otrzymał sutannę z rąk ks. Alojzego Hübnera. Od XI 1913 drugi rok nowicjatu spędził w Bochni, skąd we IX 1914 wraz ze wszystkimi członkami domu przeniósł się do Wadowic. Tam też 13 XI 1914 złożył pierwszą profesję na ręce ks. Alojzego Majewskiego. W VI 1915 został powołany do służby wojskowej w armii niemieckiej, w 271. pułku (razem z br. Leonem Grabickim należał do 82. dywizji). Służbę tę pełnił do końca wojny, najpierw w Raciborzu, potem od końca X 1915 w rejonie „błot pińskich” (w bagnach między Prypecią a Stochodem), a następnie od jesieni 1917 we Francji. W czasie służby wojskowej został nawet odznaczony. Po demobilizacji przez pół roku pracował w Oberhausen (Niemcy Zachodnie). Od VII do IX 1919 przebywał w Łubnej k. Czerska, u rodziców ks. Ignacego Baszanowskiego. W X 1919 powrócił do Wadowic. Tu 21 IX 1920 złożył drugą profesję, a 18 X 1922 wieczną – obie na ręce ks. Majewskiego.

Początkowo po profesji wiecznej pełnił funkcję furtiana na Kopcu oraz pomagał ks. A. Majewskiemu w redagowaniu (korektor i tłumacz) i w kolportażu czasopisma „Królowa Apostołów”. Po wydzierżawieniu przez pallotynów w 1927 drukarni archidiecezjalnej w Warszawie został tam skierowany do pracy w wydawnictwie i drukarni. Od 1922 pomagał też ks. Majewskiemu w redagowaniu miesięcznika dla dzieci „Mały Apostoł”, a w latach 1933-34 ks. Wojciechowi Turowskiemu, natomiast od 1935 do wybuchu II wojny światowej przejął jego redakcję (choć nominalnie był nim ks. Tomasz Mącior). W czasopiśmie tym zamieszczał bardzo popularne artykuły pt. Gawędy Starego Ambrożego, które były barwnymi i żywymi rozmowami z młodymi czytelnikami. Zwykle od nich zaczynano czytać to pisemko. „Stary Ambroży” nawiązywał wyjątkowy kontakt z dziećmi, a przez swe gawędy budził powołania kapłańskie i zakonne (np. ks. Wiktor Bartkowiak, jak sam wyznał publicznie). Jednocześnie był współredaktorem czasopism – „Królowa Apostołów” i „Posiew”.

Po wybuchu II wojny światowej i całkowitym zniszczeniu domu i drukarni przy ul. Krakowskie Przedmieście 71 został skierowany do Ołtarzewa, gdzie przebywał do 1941. Odtąd pracował w zakładzie prowadzonym przez Siostry Rodziny Maryi w Płudach. Zarówno w Ołtarzewie, jak i w Płudach wykonywał prace stolarskie; wielu też pallotyńskich braci przyuczył do tego zawodu. Po wojnie przebywał w Ołtarzewie, Częstochowie, Ząbkowicach Śląskich (od 1953) oraz w Kielcach od IX 1962. Jako pierwszy pallotyński brat w Polsce obchodził jubileusz 50-lecia profesji – 15 XI w Ołtarzewie (mszy przewodniczył ks. prowincjał Eugeniusz Weron, a kazanie wygłosił ks. Stanisław Uramowski) i 22 XI 1964 w Kielcach (mszę celebrował ks. radca Józef Wróbel). Obradująca wówczas kapituła prowincjalna w Kościelisku (10-14 XI 1964) wysłała jubilatowi list z gratulacjami i życzeniami, który prowincjał odczytał w Ołtarzewie. Na uroczystościach w Ołtarzewie obecny był franciszkanin konwentualny z Niepokalanowa o. Florian Koziura, serdeczny przyjaciel br. Franciszka, który przedstawił wspólną ich działalność apostolską w warunkach okupacyjnych w Płudach.

Zmarł nagle na Karczówce 16 I 1966 ok. 6.00. Tydzień wcześniej przeziębił się i przeleżał 2 dni w łóżku. Potem wstał i czuł się bardzo dobrze. W sobotę 15 I pracował, a na wieczornej rekreacji był bardzo ożywiony i rozmowny. Pierwszy etap pogrzebu odbył się na Karczówce; 18 I mszę żałobną odprawił ks. Stanisław Uramowski. Rano następnego dnia odbyły się uroczystości pogrzebowe na Kopcu. Br. Franciszek został pochowany w pobliżu grobu ks. A. Majewskiego, był bowiem jednym z pierwszych jego towarzyszy i współpracowników. Wtedy w warunkach bardzo trudnych, pracowicie i ofiarnie kładł fundamenty pod polską prowincję.

Dokładnie, a wręcz drobiazgowo przestrzegał porządku dziennego, wypełniając go swą dewizą: „Módl się i pracuj”. Dbał skrupulatnie o to, aby być na wspólnym rozmyślaniu rannym i modlitwach oraz posiłkach. Solidnie i ofiarnie spełniał obowiązki furtiana i redaktora (zwłaszcza wykonując korektę, tłumacząc teksty i ekspediując czasopisma). Cenił sobie ducha ubóstwa, nie szukając wygód ani żadnych ułatwień, wybierając zawsze to, co skromne i zwyczajne. Bardzo interesował się wszystkimi sprawami związanymi ze stowarzyszeniem. Mając ponad 70 lat, codziennie odprawiał drogę krzyżową, której stacje były rozmieszczone na korytarzu klasztornym na Karczówce.

Brat Franciszek Borgiasz Chytry (1887-1966), redaktor prasy katolickiej

Brat Franciszek Borgiasz Chytry (1887-1966), redaktor prasy katolickiej

Brat Franciszek Borgiasz Chytry (1887-1966), redaktor prasy katolickiej

Brat Franciszek Borgiasz Chytry (1887-1966), redaktor prasy katolickiej

Brat Franciszek Borgiasz Chytry (1887-1966), redaktor prasy katolickiej

Brat Franciszek Borgiasz Chytry (1887-1966), redaktor prasy katolickiej

Fotografia 1: Karykatura, Urban Augustyn, Ci, którzy byli wśród nas. Wspomnienia o pierwszych pallotynach polskich, Ząbkowice Śląskie 1978, 62f
Fotografia 2: Jubileusz 50-lecia profesji, 15 XI 1964 Ołtarzew, Ad jubileum argenteum sacerdotii 1938 – 11 czerwca – 1963, oprac. Henryk Popiel, Ołtarzew 1963, mps, 171
Fotografia 3-6: Jubileusz 50-lecia profesji, 22 XI 1964 Kielce, Ad jubileum argenteum sacerdotii 1938 – 11 czerwca – 1963, oprac. Henryk Popiel, Ołtarzew 1963, mps, 169, 172. Dwa ostatnie zdjęcia ze zbiorów br. F. Dziczkiewicza
Ostatnio zmodyfikowano: 12 stycznia 2015 (uzupełniono 17 stycznia 2016)
Tekst biogramu: Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów (1915-2012), Ząbki 2013, 107-108


Materiały źródłowe

Edward Daniel, Ambroży, Nasz Prąd 13(1965-66) nr 5 s. 53-54

Ambroży
Widzieliśmy Go rzadko – na wspólnych ćwiczeniach, przy pracy, w refektarzu. Interesowała nas ta skupiona, wątła, pochylona postać. Wydawało nam się, że On nas nie zauważa. Tymczasem myliliśmy się. On patrzył. Miał duże, tajemnicze oczy. Kiedyś czytałem, że „oczy to część duszy, to jakiś majestat. W jasnych oczach dziecka można zauważyć Boga”. Te przymioty można śmiało przypisać Jego oczom. Obserwowały nas przenikliwie. Niestety, kontaktu z Nim nie mogliśmy nawiązać. Byliśmy nowicjuszami, On gorliwym profesem.

Do Ząbkowic Śl. przyjechałem pierwszy z mojej grupy nowicjackiej. Pierwszą noc spałem sam w ogromnej sali. Nad ranem ktoś delikatnie puka. Proszę. Widzę małego, uśmiechniętego człowieczka, trzymającego w ręce skrzynkę z narzędziami stolarskimi. Po pozdrowieniu Pana podał mi szorstką od pracy rękę i przedstawił się: „Brat Ambroży, ale ja jestem chytry”. I przystąpił do pracy.

Brata Franciszka Chytrego – Ambrożego, poznaliśmy w nowicjacie. A dobrze, że tak było. Był żywą Historią Stowarzyszenia. Nieraz z Niej korzystaliśmy. Za zgodą ks. magistra opowiadał o pionierach i początkach Polskiej Prowincji. A umiał opowiadać.

Potem już nie dziwiłem się, że obok Ambrożowej Stolarni tyle zawsze dzieci. Potrafił z nimi rozmawiać, umiał się do nich dostosować. Był jednym z nich, także wobec Boga, który szczególnie umiłował maluczkich. Tej prostoty, cichej służby, umiłowania modlitwy uczył nas Brat Ambroży.

Lubił porządek i „akuratność”. Chętnie użyczał narzędzi stolarskich i dawał surowiec drzewny. Pragnął jednak widzieć rezultat tej pożyczki. Łajał, gdy nie w terminie oddawaliśmy narzędzia, a z pomysłów wychodziły „nici”. Często pomagał ks. Krzewskiemu. Wiedział, że ten człowiek wykorzystuje przeróżne możliwości, by pociągnąć ludzi do Boga.

Brat Ambroży był zawsze miłym gościem na naszych wieczorkach i akademiach. Siadywał zawsze w pierwszym, pustym rzędzie i czekał. Był dla nas miernikiem powodzenia czy niepowodzenia występu. Jeżeli zasypiał było źle, jeżeli nie – występ był udany.

Drugi raz spotkałem Brata Seniora na Karczówce w 1964 r. I znowu ta pracowita postać „była wszędzie”. Zabawiał nas swoimi barwnymi opowiadaniami na wspólnych rekreacjach. W refektarzu podawał nam „lepsze kąski”, a razem z Siostrą zastanawiał się, dlaczego klerycy tak mało jedzą? Szczególnie budował nas swoimi częstymi odwiedzinami Eucharystycznego Jezusa.

Pamiętam dzień 22 lipca tegoż roku. Ks. rektor I. Cieślak zaproponował br. Ambrożemu i br. Rżysko zwiedzenie Gór Świętokrzyskich. Ten pierwszy ogromnie się wzbraniał. „Jestem już za stary, żeby siedzieć w przyczepie motocyklowej i do tego jechać nie do pracy, ale na wycieczkę, dla przyjemności...”. Ks. Rektor nie ustępował i w żartach wspomniał o posłuszeństwie. Wreszcie zgodził się i pojechał. Wieczorem opowiadał i cieszył się, a my z nim.

Przed rokiem wspólnie – bo w naszym Seminarium – obchodziliśmy uroczyście Jego Złoty Jubileusz – 50 lat pracy dla Stowarzyszenia (patrz załączone zdjęcie, wykonane z racji tej uroczystości w Kielcach). Z okazji Jubileuszu br. Franciszek Chytry wydał obrazki z następującym napisem, który też „coś mówi” o Nim i do nas: „Miłością wieczną umiłowałem cię, dlatego przyciągnąłem cię do siebie litując się (Jr 31,3). Z łaski Boskiej jestem, czym jestem (1 Kor 15,10). Jezu cichy i pokornego Serca, uczyń serce moje według Serca Twego”.

Bóg wezwał go do siebie, po zasłużoną nagrodę. Wezwał. Już nie ma go między żyjącymi. Czy nic po Nim nie zostało?

*********

Rok millenijny w kronikach naszych domów. Kielce, „Wiadomości Polskiej Prowincji Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego” 1967, nr 2, 61

Stara wyga – śmierć spoglądając na Kielce dojrzała również Karczówkę. I chociaż wymknął się spod zasięgu jej kosy, jadący w stalowym rumaku ks. Ignacy Cieślak, to jednak postanowiła w tym roku nie przepuścić staremu klasztorowi. Przypuściła więc szturm na najstarszego członka domu, brata Franciszka Chytrego. Wprawdzie przy jego złotym jubileuszu w 1964 r. wróżono mu jeszcze co najmniej 10 lat życia, ale kostucha śmiała się z tych przepowiedni. W niedzielę 16 stycznia 1966 r. wczas rano przecięła nić, może według jej oceny zbyt już długiego, bo 79 wiosen liczącego żywota. Śp. brat Franciszek Chytry, który swoją pracą fizyczną i umysłową pomagał przy zakładaniu prawie że fundamentów Polskiej Prowincji SAC, zasłużył sobie na to, by zwłoki jego spoczęły na cmentarzu Prowincji obok jej budowniczych na Kopcu. Uroczystą Mszę św. odprawił i przemówienie pożegnalne wygłosił ks. Uramowski. Następnie karetka pogotowia w asyście brata Sopaty wyruszyła na Kopiec dnia 18 stycznia. Następnego dnia rano na uroczystości pogrzebowe na Kopiec wybrali się wozem ks. Wojtyła, ks. Domagała, ks. Uramowski i br. Dudek, ale nie dojechali, bo wóz się zepsuł pod Krakowem. Ks. Domagała i br. Dudek wrócili do Kielc, ks. Wojtyła do Częstochowy, a ks. Uramowski przyjechał na koniec pogrzebu na Kopiec.

Oprac. ks. Stanisław Tylus SAC



Indeks zmarłych według daty śmierci

Alfabetyczny indeks zmarłych

Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci

Miejsca spoczynku polskich pallotynów wraz ze zdjęciami


Ci, co odeszli ze Stowarzyszenia

Więzi Kardynała Franciszka Macharskiego z pallotynami


Rocznice pallotyńskich wydarzeń

Ks. Stanisław Jurkowski SAC, duszpasterz polonijny we Francji

Bereza Kartuska
Suchary

Indeksy i biogramy sporządził ks. Stanisław Tylus SAC
Kontakt: stansac@wp.pl
Stan z 26 listopada 2019

Wszelkie prawa zastrzeżone! Kopiowanie, powielanie i wykorzystywanie tekstów i fotografii bez zgody autora strony jest zabronione.

Ostatnie zmiany
Nowe biogramy
-(od I 2019):ks. Biernacki Andrzej (†23 XII 2018), ks. Czulak Kazimierz (†29 IX 2019), s. Gumul Martyna (†9 IX 2019), bp Orszulik Alojzy (†21 II 2019), s. Rataj Majola (†6 XI 2018), s. Sitarz Władysława (†27 IV 2019), s. Stachnik Estera (†20 IX 2019), s. Szaniawska Helena (†22 VII 2019), ks. Świerkosz Józef (†20 XII 2018), s. Waszczeniuk Jadwiga (†17 XI 2018), ks. Wezdeckij Witalij (†24 VIII 2019)

-(od I 2018): br. Bandoszek Jan (†28 VII 2018), s. Joniec Speransa (†11 II 2018), ks. Kusznir Bogdan (†26 VIII 2018), ks. Maj Jerzy (†24 VI 2018), s. Matula Teresa (†1 VI 2018), ks. Płonka Tadeusz (†24 VIII 2018), bp Walter Konrad (†20 IX 2018).

Liber mortuorum w 2019 r. Przeszłość i przyszłość

1. Krótka historia strony Liber mortuorum
a) Pierwsze biogramy zmarłych pallotynów ukazały się na stronie internetowej WSD Ołtarzew w styczniu 2007 r. Autorem ich był ks. Janusz Dyl SAC, który tworzył je pod niezrealizowaną przez niego „Księgę zmarłych pallotynów”. W maju 2009 r., wraz z przebudową strony internetowej, zostały one zastąpione życiorysami, które również pochodziły z książki ks. Dyla pt. Pallotyni w Polsce w latach 1907-1947, Lublin 2001, s. 397-475. Te krótkie biogramy zostały doprowadzone do lat 1998-99 (nie były też kompletne i nie uwzględniały członków Regii Miłosierdzia Bożego). Od tego czasu ks. Stanisław Tylus SAC sporządził Indeks zmarłych według daty śmierci i dołączył wszystkie brakujące życiorysy zarówno z obu polskich prowincji, jak i Regii Miłosierdzia Bożego. Na stronie Seminarium ołtarzewskiego biogramy te istniały do 2013 r.
b) Nowe, obecnie istniejące biogramy zmarłych pallotynów, zostały napisane przez ks. Stanisława Tylusa SAC. W 2011 r. zostały one umieszczone na stronie http://www.pallotyni.pl, pod nazwą LIBER MORTUORUM. Początkowo były to tylko biogramy polskich pallotynów i przełożonych generalnych Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego oraz życiorysy pallotynek. Poszerzona i poprawiona ich wersja (ale bez pallotynek i przełożonych generalnych pallotynów) została opublikowana drukiem (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013, ss. 694).
c) W latach 2013-15 strona Liber mortuorum (http://pallotyni.eu/Liber.mortuorum/zmarli_index.php) została poszerzona o życiorysy pallotynów i pallotynek pochodzenia polskiego oraz ekspallotynów, którzy zmarli jako księża diecezjalni lub w innym instytucie życia zakonnego. Od listopada 2014 r. dołączone zostały też biogramy pallotynek pracujących w Polsce lub pochodzących z terenów polskich, jak również ich przełożone generalne. W 2015 r. rozszerzono zakres przedmiotowy strony o nowe kategorie: Słudzy Boży spoza Polski i Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Niezależnie od tego uaktualniane były kategorie Polskich pallotynów i Pallotynek, którzy odeszli do wieczności w okresie lat 2013-15. W celu szybszego znalezienia poszukiwanego biogramu przemodelowano Indeks zmarłych według daty śmierci oraz sporządzono nowy Alfabetyczny indeks zmarłych oraz Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci.
d) W listopadzie 2017 r. strona została umieszczona w domenie https://LiberMortuorum.pl/ skąd jej zawartość jest dostępna w serwisach takich jak: http://www.pallotyni.pl, http://sac.org.pl
e) W 2015 r. strona Liber mortuorum aktualizowana była kilkanaście razy. Pojawiło się na niej 88 nowych biogramów, głównie pallotynek (65). Tego roku, praktycznie w 50% istniejących biogramów, zostały wprowadzone liczne uzupełnienia i poszerzenia, a także poprawiono zauważone błędy. Zmiany w poszczególnych biogramach sygnalizowane są informacjami naniesionymi pod konkretnym biogramem. Pod określeniem Zmienione lub Uzupełnione biogramy autor ma na myśli nie tylko istotną lub większą partię zmian, ale i pewne drobne informacje, które pojawiały się niezależnie od ich zaznaczenia. W 2016 r. dodano 28 nowych biogramów, zaś w 2017 r. pojawiło się 14 biogramów.

2. Stan aktualny biogramów
a) W latach 2018-19 strona Liber mortuorum poszerzyła się o 18 nowych biogramów. W grupie Polskich pallotynów i Pallotynek znalazły się następujące biogramy: s. Speransa Joniec (†11 II 2018), s. Teresa Matula (†1 VI 2018), ks. Jerzy Maj (†24 VI 2018) , br. Jan Bandoszek (†28 VII 2018) , ks. Tadeusz Płonka (†24 VIII 2018) , ks. Bogdan Kusznir (†26 VIII 2018) , s. Majola Rataj (†6 XI 2018) , s. Jadwiga Waszczeniuk (†17 XI 2018) , ks. Józef Świerkosz (†20 XII 2018) , ks. Andrzej Biernacki (†23 XII 2018) , s. Władysława Sitarz (†27 IV 2019) , s. Helena Szaniawska (†22 VII 2019) , ks. Witalij Wezdeckij (†24 VIII 2019) , s. Martyna Gumul (†9 IX 2019) , s. Estera Stachnik (†20 IX 2019) i ks. Kazimierz Czulak (†29 IX 2019) . Grupę Przełożonych Generalnych i pallotyńskich biskupów reprezentują: bp Konrad Walter (†20 IX 2018) i bp Alojzy Orszulik (†21 II 2019) .

Tabela. Stan aktualny biogramów na koniec grudnia 2014-2019 r.
Kategorie pallotyńskich biogramów

XII
2014

XII
2015

XII
2016

XII
2017

XII
2018

XI
2019

Polscy pallotyni 368 377 387 395 401 403
Pallotyni polskiego pochodzenia (*) 14 16 18 18 18 18
Przełożeni generalni i biskupi 19 19 20 22 23 24
Słudzy Boży spoza Polski -- 5 6 6 6 6
Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich (✺) -- 7 11 13 13 13
Ekspallotyni (**) 23 23 25 25 25 25
Pallotynki (przełożone generalne i siostry pracujące w Polsce lub pochodzące z terenów polskich zostały oznaczone znakiem ☼) 47 112 113 114 118 122
Przyjaciele SAC i ci, co odeszli od Stowarzyszenia -- -- 7 8 8 8
Razem 471 559 587 601 612 619

b) W latach 2018-19 autor strony przeprowadził kwerendę materiałów zawartych w archiwum domu pallotyńskiego w Gdańsku (dom przy ul. Elżbietańskiej). Niezależnie od tego, trwała kwerenda materiałów w Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie. Szerokiemu badaniu poddawane były materiały, które autor strony pozyskał wcześniej w Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie, w Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu i w Archiwum Sekretariatu Prowincji Zwiastowania Pańskiego w Poznaniu. Wiele nowych informacji autor otrzymał od osób prywatnych i instytucji. Istniejące biogramy są systematycznie wzbogacane o fotografie, zarówno portretowe, jak i grupowe (sytuacyjne). Zdjęcia pochodzą głównie ze zbiorów Archiwum Prowincji Chrystusa Króla, ale i wielu osób prywatnych, którym pragnę jeszcze raz serdecznie podziękować

3. Zrealizowane plany z ubiegłych lat (zapowiadane i niezapowiadane)
a) Z dniem 12 stycznia 2015 r. zostały wymienione na stronie Liber mortuorum wszystkie dotychczasowe wersje życiorysów pallotynów polskich zmarłych do 2012 r. W ich miejsce wprowadzono biogramy zaczerpnięte z publikacji autora strony (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013). Inne kategorie pozostały bez zmian.
b) Zgodnie z zapowiedziami od sierpnia 2015 r. włączane są stopniowo do strony Liber mortuorum biogramy niemieckich pallotynów, działających przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Na chwilę obecną włączono biogramy 13 niemieckich pallotynów, umieszczając przy ich nazwisku symbol ✺.
c) Spośród nie sygnalizowanych wcześniej zmian na stronie Liber mortuorum pojawiła się od maja 2015 r. nowa grupa biogramów, to jest pallotyńskich sług Bożych spoza Polski. Obecnie w jej ramach można znaleźć 6 biogramów. Są to życiorysy: bł. Richarda Henkesa (†1945), bł. Elisabetty Sanny Porcu (†1857), Josefa Englinga (†1918), Josefa Kentenicha (†1968), Franza Reinischa (†1942) i bpa Heinricha Vietera (†1914).
d) Wśród nowych inicjatyw, nie sygnalizowanych wcześniej, należy wymienić dział Materiały źródłowe. Dział ma za zadanie poszerzać naszą wiedzę na temat życia i działalności zmarłego.
e) Dołączono również Miejsca spoczynku polskich pallotynów. Jest to alfabetyczny układ według miejsc pochówków, w których złożono zmarłych Współbraci. Obejmuje zarówno obszar Polski, jak i całego świata. Na końcu listy umieszczono też miejsca pochówków pallotynów z niemieckiej Prowincji Świętej Trójcy, spoczywających na ziemi polskiej, pallotynek i ekspallotynów. Pierwotna wersja została umieszczona 31 października 2015 r.
f) W styczniu 2016 r. umieszczono na stronie Liber mortuorum biogram ks. Antoniego Słomkowskiego †1982, kapłana archidiecezji gnieźnieńskiej, profesora i rektora KUL (i materiały źródłowe, którymi są jego wspomnienia na temat kontaktów z pallotynami), zapoczątkowując w ten sposób grupę przyjaciół SAC. Grupa aktualnie obejmuje 8 nazwisk i będzie ona stopniowo realizowana w najbliższych latach.
g) Uzupełniono i poszerzono biografie w kategorii Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich i Pallotyńscy słudzy Boży spoza Polski. Kontynuowane będą dalsze prace nad uzupełnianiem i poszerzaniem dotychczasowych biogramów, bowiem kwerenda materiałów archiwalnych dostarcza wiele nowych i nieznanych do tej pory informacji.
h) Na początku 2016 r. dołączono do strony Liber mortuorum zestawienie chronologiczne, które zostało zatytułowane: Rocznice pallotyńskich wydarzeń przypadających w 2016 roku. Autor strony zestawił wydarzenia, jakie dokonały się w latach: 1916 (100 lat temu), 1941 (75 lat temu), 1966 (50 lat temu) i 1991 (25 lat temu). W 2020 r. w miejsce w.w. Rocznic pojawi się Kalendarium pallotyńskie, które autor systematycznie publikuje na swoim profilu FB - https://www.facebook.com/profile.php?id=100012227057005.
i) Spośród innych planów na rok 2020 jawią się następujące: zakończenie Kalendarium dziejów Regii Miłosierdzia Bożego (1946-2019) i sporządzenie Historii domów pallotyńskich należących do Prowincji Chrystusa Króla.

5. Uwagi i prośba o materiały
Wszystkich zainteresowanych biogramami zmarłych pallotynów lub pallotynek proszę o ewentualne spostrzeżenia i uwagi dotyczące treści biogramu lub innych kwestii. Ponadto zachęcam Wszystkich do przekazywania fotografii, informacji lub materiałów (jeśli trzeba, oczywiście do zwrotu) na adres e-mailowy: stansac@wp.pl lub listownie na adres: Pallotyński Instytut Historyczny, ul. Skaryszewska 12, 03-802 Warszawa.

Stroną techniczną Liber mortuorum już od 10 lat (od 2009 r.) zajmuje się Pan Donat Jaroszewski. Za lata współpracy, cierpliwość i wszelaką pomoc w tym zakresie jestem Mu bardzo wdzięczny.

Warszawa 20 XI 2019
Stanisław Tylus SAC

Ksiądz dr Stanisław Tylus przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie

Autor strony przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie (8 XII 2014)





W Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu (7 II 2015)
30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016 Księdza Stanisława Tylusa

30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016. Od lewej księża: Waldemar Seremak, Jerzy Suchecki, Marian Kowalczyk, Tadeusz Pawłowski, Zbigniew Rembisz, Józef Targosz, Andrzej Majchrzak, Stanisław Tylus, Krzysztof Wojda, Kazimierz Szczepanik, Józef Nowak, Edward Grudziński, Wojciech Pietrzak, Edward Szram i br. Franciszek Dziczkiewicz

TYLUS STANISŁAW, LEKSYKON POLSKICH PALLOTYNÓW (1915-2012), APOSTOLICUM Ząbki – PALLOTTINUM Poznań 2013, ss. 694Leksykon polskich pallotynów 1915-2012

Publikacja Leksykon polskich pallotynów zawiera 356 biogramów polskich pallotynów zmarłych w latach 1915-2012. W książce został zastosowany układ alfabetyczny. Do biogramów zostały dołączone fotografie portretowe. Pod każdym biogramem została zamieszczona literatura, zawierająca bibliografię przedmiotową. Publikację zamyka indeks osobowy.

Podstawę źródłową niniejszej pracy stanowią akta osobowe zgromadzone w: Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Sekretariatu Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu, Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie i Archiwum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W pracy zostały uwzględnione „Wiadomości Polskiej Prowincji SAK” (do 1993), „Wiadomości Prowincji Chrystusa Króla” (1993-2012), „Annuntianda. Biuletyn Prowincji Zwiastowania Pańskiego SAK” (1994-2012). Pomocne okazały się katalogi stowarzyszenia i prowincji polskich, czasopisma wydawane przez pallotynów i kroniki poszczególnych domów. Nie bez znaczenia były również relacje ustne żyjących członków stowarzyszenia i przedstawicieli rodzin zmarłych.

Zmarli współbracia tworzyli pallotyńską historię i byli nieomal wszechobecni w wielu dziedzinach polskiej kultury XX-XXI w., np. w nauce, literaturze i wszelkiego rodzaju piśmiennictwie oraz w działalności edukacyjnej, wychowawczej i wydawniczej, a także w pracach na rzecz emigracji, misji i apostolstwa świeckich. Pośród nich są postacie bardzo znane, które wywarły duży wpływ na dzieje Kościoła polskiego, m.in.: ks. Alojzy Majewski, ks. Wojciech Turowski czy Sł. B. ks. Stanisław Szulmiński, albo przeszły do historii Polski dzięki wielkiej miłości do Ojczyzny, jak Bł. ks. Józef Stanek czy ks. Franciszek Cegiełka i wielu innych.

Jednak w Leksykonie znajdują się nie tylko ci najwięksi, ale wszyscy, którzy żyli i działali w polskich strukturach stowarzyszenia w kraju i poza nim. O każdym z nich, nawet najskromniejszym bracie, kleryku czy nowicjuszu, możemy dowiedzieć się wszystkiego, co można było wydobyć ze źródeł i opracowań.

Książka jest już niedostępna w sprzedaży.