Liber mortuorum

Księga zmarłych polskich pallotynów i pallotynek

Dziś, to jest 28 listopada 2021, mija rocznica śmierci:
br. Roman Kaczmarczyk (†1980)
ks. Kazimierz Jacaszek (†2008)

Wczoraj, to jest 27.11.2021, miała miejsce rocznica śmierci:
Sł. B. ks. Stanisław Szulmiński (†1941)
ks. Edmund Winklarz (†1990)
s. Kinga Kosiedowska (†1996)
ks. Józef Lisiak (†2020)

W dniu jutrzejszym, to jest 29.11.2021, przypada rocznica śmierci:
Brak wspomnienia zmarłych

SADZIK Józef, krypt.: Ćwiek, J.S., J. S., Kokon (1933 – 1980), ksiądz, doktor filozofii, profesor w Ołtarzewie, duszpasterz we Francji, założyciel i redaktor paryskiego ośrodka Editions du Dialogue (1966-80) oraz założyciel Centre du Dialogue (1973)REGIA MIŁOSIERDZIA BOŻEGO

SADZIK Józef, krypt. i pseud.: Ćwiek, J.S., J. S., Kokon (1933 – 1980), ksiądz, doktor filozofii, profesor w Ołtarzewie, duszpasterz we Francji, założyciel i redaktor paryskiego ośrodka Editions du Dialogue (1966-80) oraz założyciel Centre du Dialogue (1973)

Urodził się 18 II 1933 (w biografiach podawane są błędne daty 16 i 17 II) w Sułkowicach, w archidiecezji krakowskiej, w rodzinie chłopskiej Stanisława (wykonywał zawód kuśnierza) i Anieli z d. Zając. Gimnazjum rozpoczął w Strzelcach Opolskich w 1945 i kontynuował je w pallotyńskim Collegium Marianum w Wadowicach. W 1950 złożył prywatną maturę i rozpoczął studia filozoficzne na Fakultecie Teologicznym UJ, ale po kilku miesiącach zrezygnował z nich i wstąpił do stowarzyszenia w Ząbkowicach Śląskich. Pierwszą profesję złożył 26 VIII 1952 w Wadowicach, a 22 VI 1955 wieczną. Studia filozofii odbył w Ząbkowicach (1951-52) i Ołtarzewie (1952-53), a teologii w Ołtarzewie (1953-57). Był drugim z kolei redaktorem naczelnym seminaryjnego pisma alumnów ołtarzewskich „Nasz Prąd” i zajmował się jego stroną graficzną. Święcenia kapłańskie przyjął 22 VI 1957 z rąk Stefana kard. Wyszyńskiego w Ołtarzewie. W tym samym roku zdał powtórnie maturę państwową w Warszawie, w liceum dla pracujących.

Po święceniach kapłańskich studiował filozofię na uniwersytetach we Fryburgu Szwajcarskim oraz Monachium (1957-62), kończąc ją rozprawą doktorską na temat estetyki Martina Heideggera (Freiburg 1962), którą przygotował do druku po francusku (Esthétique de Martin Heidegger, Paris 1963) i hiszpańsku (Barcelona 1971). Po ukończeniu studiów został skierowany na rok do Paryża, ale z powodu braku księży w Regii Miłosierdzia Bożego uzyskał zezwolenie polskiej władzy prowincjalnej na przejście na stałe do regii francuskiej, gdzie zajmował się pracami wydawniczymi. Od 1963 prowadził wydawnictwo Société d’Éditions du Internationales (SEI). W 1966 założył i kierował wydawnictwem Editions du Dialogue do końca swego życia. Za jego dyrekcji w latach 1966-80 ukazało się ok. 150 tytułów książek (w tym 40 w serii Znaki Czasu – nazwa wzięta z wezwania Vaticanum II do „badania znaków czasów”). Słowo „dialog” użyte w nazwie wydawnictwa było postrzegane przez niego jako to, które miało przełamywać „bariery uprzedzeń, przesądów, ideologii – tych wszystkich murów, jakie wzniesiono przeciwko człowiekowi”. Uważał, że postawa dialogu nie może być rezygnacją z własnego spojrzenia na świat: „Nie może być mowy o dialogu tam, gdzie z jakichś taktycznych względów omija się własne przekonania”. Ks. Sadzik wydawał polskie teksty liturgiczne, encykliki i przemówienia papieskie, dokumenty Soboru Watykańskiego II oraz książki religijne, zazwyczaj tłumaczone z obcych języków, ale także polskich autorów, np. pisma Stefana Wyszyńskiego, Karola Wojtyły. Były one w czasach komunistycznych rozpowszechniane w Polsce.

Wszystkie publikacje wydawnictwa były adresowane do polskiego duchowieństwa i inteligencji świeckiej. Ks. Sadzik, który był pod urokiem teologii francuskiej, chciał przekazać polskiemu czytelnikowi najwartościowsze pozycje piśmiennictwa religijnego, co znaczy, że sam musiał je przeczytać i ocenić, był więc krytyczny wobec nich. Sadzikowi zawsze przyświecał ideał doskonałości, stąd szukał najlepszych autorów, ale także grafików i plastyków. Był wrogiem „Działania pośpiesznego, nastawionego na tanie efekty. Nie znosił szmiry i tandety, w myśli, w pisaniu, w sztuce, w życiu” (Pasierb). W przedmowie do Księgi Psalmów (Paris 1979) Miłosza napisał: „Plagą naszego czasu są mędrkowie, którym udało się uchwycić mechanizm bełkotu”.

W XII 1973 założył w Paryżu ośrodek odczytowo-dyskusyjny Centre du Dialogue dla Polaków z kraju i z emigracji. Przeprowadził prawie 50 prelekcji, spotkań autorskich i koncertów wybitnych pisarzy, intelektualistów, polityków o różnych orientacjach politycznych, zawodowych i światopoglądowych. Wśród nich warto wymienić Zygmunta Hertza (†1979), Halinę Mikołajską (†1989), Stefana Kisielewskiego (†1991), Józefa Czapskiego, Zbigniewa Herberta (†1998), Jerzego Giedroycia, Kazimierza Brandysa (†2000), Gustawa Herlinga-Grudzińskiego (†2000), Olgę Scherer (†2001), Czesława Miłosza (†2004). Ten ostatni z okazji nagrody Nobla zgromadził na swoim spotkaniu 18 XII 1980 (już po śmierci ks. Sadzika) ponad tysiąc uczestników. Przeciętnie jednak na odczyty, które odbywały się raz w miesiącu, przychodziło ok. 100 osób. Ks. Sadzik był przyjacielem Miłosza, inspirując go do przekładu Biblii (także pomagał mu), a ten poświęcił mu jeden ze swoich wierszy (Do Józefa Sadzika 1980, w: Hymn o Perle, Kraków 1983, 106-107) i poprosił o napisanie przedmów do książek. Ks. Janusz Stanisław Pasierb (†1993) zadedykował mu w 1978 utwór W Paryżu (w: Zdejmowanie pieczęci, Warszawa 1982, Pelplin 2006, 35). Brandys pisał o Sadziku: „[...] piękny człowiek, o głębokiej kulturze, tej najgłębszej, jaką rodzi inteligencja połączona z dobrocią”, a Herling-Grudziński żywił wobec księdza „uczucia fascynacji”. Ks. Sadzik zadbał też, by nad artystycznym wykończeniem sali ośrodka Centre du Dialogue przy 25, rue Surcouf w Paryżu pracowali tacy artyści, jak np.: Alina Szapocznikow (†1973, rzeźba umęczonej twarzy Chrystusa), Jan Lebenstein (projektant i wykonawca witraża Apokalipsa, ozdabiającego salę odczytową ośrodka), Roman Cieślewicz (†1996) i Jerzy Chudzik (projektant sali odczytowej). Od 1975 ks. Sadzik był jednocześnie przełożonym domu w Paryżu.

W 1977 przeżył w Polsce pierwszy zawał serca; przebywał w szpitalu Przemienienia Pańskiego w Warszawie, ale szybko na własną prośbę powrócił do Francji. Zmarł nagle po kolejnym ataku serca 26 VIII 1980 w Osny pod Paryżem. Wybrał się wówczas do drukarni, by oddać do druku Księgę Hioba w przekładzie Czesława Miłosza (Paris 1980, napisał tam wstęp Przesłanie Hioba, 5-36) i tam w parę godzin później zmarł. Odszedł po kwadransie prelekcji, którą wygłaszał w nowicjacie pallotyńskim, po zadaniu pytania jednemu z kandydatów, co go skłoniło do wybrania stowarzyszenia. Potem przeszedł jeszcze do pokoju. Zaczęto robić masaż serca. Przybyła karetka reanimacyjna. Zmarł około godz. 17.00. Wypełniło się to, co napisał w testamencie: „Nie jest ważne kto ile zdziała – zależy to najczęściej od niezasłużonych talentów. Liczy się cierpienie złączone z krzyżem Jezusa, liczy się uczciwość i dobroć. [...] Moją śmierć składam w śmierci Chrystusa w nadziei Jego zmartwychwstania”. Wybierając się w ostatnią podróż do Osny, prosił, aby mu odnaleziono fragment w Biblii, gdzie napisano: „Wytrwał, jakby na oczy widział Niewidzialnego” (Hbr 11,27). Ujrzał Go wcześniej, zanim otrzymał odpowiedź. Msza pogrzebowa przy licznym udziale przyjaciół i znajomych została odprawiona 2 IX o godz. 18.00 w kościele polskim w Paryżu. Przybył sekretarz episkopatu Francji. Kazanie wygłosił ks. Zenon Modzelewski, superior regii. We mszy uczestniczyło ok. 30 księży. Świątynia była pełna ludzi. Pochowany został 4 IX na cmentarzu parafialnym w Sułkowicach. Mszy pogrzebowej przewodniczył Franciszek kard. Macharski, jego kolega z czasów studiów we Fryburgu Szwajcarskim. Obecni byli księża z regii: Zenon Modzelewski i Stanisław Ryś, rodak z Sułkowic.

Ksiądz Józef jest autorem artykułu Młody Kościół rwandyjski (PBI 1975, nr 4, 6-10) i numeru 7-8 „Naszej Rodziny”: Będziecie mi świadkami. Pallotyni polscy w Rwandzie (1976), powstałego w 1975 po kilkutygodniowej podróży po tym kraju. Początkowo władze polskie nie zgodziły się na sprowadzenie tego numeru do Polski, gdyż uważały, że lektura tekstów może wpłynąć na zwiększenie powołań zakonnych oraz sugerować katolikom świeckim organizowanie grup apostolskich. Sadzik jest też współautorem (z Piusem Rastem) Pionier de la promotion des laiques (Paris 1964; polskie wydanie: Wincenty Pallotti, Paris 1964, 19852) oraz kilkunastu artykułów zamieszczonych w „Naszej Rodzinie”. Był zaangażowany w tłumaczenie polskiej wersji mszału (jego wydawnictwo opublikowało duży ołtarzowy mszał łacińsko-polski dla kraju i emigracji), katechizmu (jako koordynator wydania) oraz dzieł współczesnych teologów i filozofów. Miłoszowi, poza wstępem do Księgi Hioba, napisał przedmowy: O psalmach (w: Księga psalmów, 7-42) oraz Inne niebo, inna ziemia (w: Ziemia Ulro, Paryż 1977, 7-42). Pozostawił w maszynopisie Medytacje – religijne rozważania na każdy dzień roku, wybrane i tłumaczone z dzieł znanych autorów, a także teksty jego własne, pisane pod inspiracją codziennej lektury (opublikowane w „Naszej Rodzinie” jako Medytacje miesiąca, 1981, nr 4, 4-7, nr 5, 4-6, nr 6, 4-6, nr 7-8, 6-9, nr 10, 8-9, nr 11, 6-9, 1982 nr 2, 4-7, nr 9, 4-7, nr 10, 10-13, 1983 nr 1, 4-7, nr 2, 4-5, nr 3, 4-9, nr 4, 4-7) oraz rozmowy z Miłoszem, które planował wydać po odbyciu jeszcze kilku kolejnych spotkań z poetą. W sumie pisał tylko przymuszany namowami i prośbami albo wymogami domu wydawniczego. W 2015 w Kolekcji „Recogito” ukazały się Wiersze ks. Sadzika. Tworzył je latach 1955-62, a niektóre z nich opublikował w piśmie kleryckim „Nasz Prąd”. Wiersze zebrał i przygotował do druku ks. Marek Wittbrot SAC.

Jak mało kto, umiał aktywnie słuchać, czytać i myśleć. Miał jednak charyzmat spotykania ludzi. Dzięki temu sam był człowiekiem dialogu. Był też obdarzony poczuciem humoru. Jego staranność, dokładność – lepiej perfekcjonizm, zwiększały mu codzienną liczbę godzin pracy, a nadmiar obowiązków przyczynił się do choroby serca. Był człowiekiem tolerancji i wyrozumiałości dla ludzkich błędów. Nie wchodził w cudze sumienia. Nie znosił mentorstwa. Patrzył na innych z łagodnym dystansem, mając dla nich zawsze ciepłe słowo. Kochał swoje kapłaństwo i nie szukał w życiu kompromisów – a w jednym z listów pisał: „Do kapłaństwa jestem przywiązany jak pies”. Nie lubił zaprzątać innych swoją osobą, ale dźwigał ciężar cierpień, które traktował w kategoriach chrześcijańskiego oczyszczenia, o czym pisał w przedmowie do Księgi Hioba. Sam doświadczony cierpieniem, otwierał się na kłopoty innych. Jak pisał – był bliski „Wszystkim zabłąkanym i zagubionym, ponieważ sam doświadczałem zagubienia. [...] Miałem licznych przyjaciół niewierzących, od których nierzadko uczyłem się godności i uczciwości” (z testamentu). „Obcując z Sadzikiem, było się skłonnym wierzyć, że polską kulturę ludową cechuje szczególny arystokratyzm, tłumiony przez okoliczności, ale coraz to dający znać o sobie, może nawet jakiś arystokratyczny humanizm, który jest dzisiaj siłą znacznie większą niż dawniej, kiedy do jego przechowywania rościli pretensję posiadacze herbów i tytułów” (Cz. Miłosz).

Ksiądz Sadzik był powściągliwy i oszczędny w słowach, ale zawsze starannie przygotowany do każdej rozmowy, konferencji, homilii, nauki rekolekcyjnej, odczytu. Wszystko miał napisane starannym, drobnym pismem, łatwym do odczytania. Ład i porządek miał na biurku i w dokumentach. Zawsze był starannie ubrany. Spotkanych ludzi traktował z grzecznością, uprzejmością i dobrym wychowaniem. Był bardzo delikatny wobec innych. Umiał czekać i słuchać. Był wolny od pozy i rutynowych zachowań. Nie obnosił się ze swym kapłaństwem, choć traktował je poważnie. Kochał Kościół i stowarzyszenie, do których tak głęboko należał, podkreślając w swym testamencie, że wiele im zawdzięcza: „Nie zapomniałem nigdy, że w stowarzyszeniu otrzymałem dar kapłaństwa i że słabości moich współbraci są również moimi słabościami”.

Z inicjatywy dyrektor biblioteki Małgorzaty Dzidek i burmistrza Piotra Pułki, Gminna Biblioteka Publiczna w Sułkowicach, otrzymała 29 XII 2013 imię ks. dra Józefa Sadzika. W bibliotece otwarto wystawę poświęconą ks. Sadzikowi. Odsłonięto też pamiątkową tablicę. „Osobę dawnego przyjaciela domu rodziców wspominała Aleksandra Korpal, o ks. Sadziku i swojej korespondencji z Czesławem Miłoszem powiedziała Halina Kozioł, z łezką w oku towarzyszył uroczystości emerytowany redaktor «Klamry» Stefan Bochenek, który od lat zbierał, przechowywał i publikował wspomnienia i pamiątki po obecnym patronie biblioteki” – odnotowano w miejscowym czasopiśmie. Regię Miłosierdzia Bożego reprezentował ks. Aleksander Pietrzyk, superior, który przewodniczył Mszy w kościele parafialnym i wygłosił homilię oraz poświęcił bibliotekę. Obecni byli: ks. Józef Lasak, prowincjał Prowincji Chrystusa Króla, pallotyni z Wadowic, przedstawiciele samorządów i kultury z gminy Sułkowice i powiatu myślenickiego.



SADZIK Józef (1933 – 1980), ksiądz

SADZIK Józef (1933 – 1980), ksiądz

SADZIK Józef (1933 – 1980), ksiądz

SADZIK Józef (1933 – 1980), ksiądz

SADZIK Józef (1933 – 1980), ksiądz

SADZIK Józef (1933 – 1980), ksiądz

SADZIK Józef (1933 – 1980), ksiądz











Panorama: Prezentacja o ks. dr. Józefie Sadziku (2013). Własność Biblioteki im. Ks. Józefa Sadzika w Sułkowicach (dzięki życzliwości Dyrektor Biblioteki Pani Małgorzaty Dzidek, 9 IV 2016)
Fotografie 1, 3-8: Lata 70-te XX wieku. Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu
Fotografia 2: Z okresu kleryckiego
Fotografie 9-11: Pogrzeb ks. Józefa Sadzika w Sułkowicach, 4 IX 1980. Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu
Fotografie 12-13: Grób ks. J. Sadzika. Zdjęcia wykonał Aleksander Pietrzyk SAC
Ostatnio zmodyfikowano: 12 stycznia 2015 (uzupełniono 28 grudnia 2016)
Tekst biogramu: Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów (1915-2012), Ząbki 2013, 467-470


Indeks zmarłych według daty śmierci

Alfabetyczny indeks zmarłych

Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci

Miejsca spoczynku polskich pallotynów wraz ze zdjęciami


Ci, co odeszli ze Stowarzyszenia

Więzi Kardynała Franciszka Macharskiego z pallotynami


Rocznice pallotyńskich wydarzeń

Ks. Stanisław Jurkowski SAC, duszpasterz polonijny we Francji

Bereza Kartuska
Suchary

Indeksy i biogramy sporządził ks. Stanisław Tylus SAC
Kontakt: stansac@wp.pl
Stan z 31 października 2021

Wszelkie prawa zastrzeżone! Kopiowanie, powielanie i wykorzystywanie tekstów i fotografii bez zgody autora strony jest zabronione.

Ostatnie zmiany
Nowe biogramy
-(od I 2021):ks. Błaszczak Jerzy (†15 I 2021), ks. Czulak Antoni (†23 IV 2021), ks. Daniel Edward (†17 IV 2021), br. Dziczkiewicz Franciszek (†21 X 2021), s. Gojtowska Agnieszka (†27 V 2021), abp Hoser Henryk (†13 VIII 2021), ks. Kończak Jan (†11 VIII 2021), ks. Kot Jan (†8 VII 2021), ks. Mugobe Banuni Ignace (†26 VII 2021), ks. Nowak Kazimierz (†14 V 2021), ks. Orlikowski Stanisław (†9 X 2021), s. Pruszyńska Zefiryna (†1 V 2021), ks. Rykaczewski Tadeusz (†9 II 2021), ks. Stachera Kazimierz (†24 VIII 2021), s. Wojtczak Urszula (†9 I 2021), ks. Zając Jan (†4 VII 2021).

-(2020):br. Cuper Jan (†18 II 2020), ks. Domagała Stefan (†24 X 2020), ks. Domański Ryszard (†10 XI 2020), ks. Dragiel Mirosław (†30 X 2020), ks. Dzwonkowski Roman (†30 XII 2020), s. Hetnał Maria (†14 VI 2020), ks. Kantor Wiesław (†5 V 2020), s. Klekowska Mariola (†27 XII 2020), ks. Kobielus Stanisław (†3 I 2020), ks. Korycki Jan (†31 VII 2020), ks. Latoń Jan (†7 V 2020), ks. Lisiak Józef (†27 XI 2020), ks. Liszewski Józef (†18 III 2020), s. Otta Agnieszka (†15 VII 2020), ks. Młodawski Grzegorz (†22 XI 2020), ks. Pytka Kazimierz (†5 XI 2020), s. Smentoch Kryspina (†14 X 2020), s. Suchecka Zofia (†19 X 2020), ks. Szewczul Jerzy (†6 X 2020), Jason Wikis (†27 VI 2020), s. Wołosewicz Wirginitas (†17 V 2020), ks. Żemlok Józef (†16 III 2020).

Liber mortuorum w latach 2020-2021. Przeszłość i przyszłość

1. Krótka historia strony Liber mortuorum
a) Pierwsze biogramy zmarłych pallotynów ukazały się na stronie internetowej WSD Ołtarzew w styczniu 2007 r. Autorem ich był ks. Janusz Dyl SAC, który tworzył je pod niezrealizowaną przez niego „Księgę zmarłych pallotynów”. W maju 2009 r., wraz z przebudową strony internetowej, zostały one zastąpione życiorysami, które również pochodziły z książki ks. Dyla pt. Pallotyni w Polsce w latach 1907-1947, Lublin 2001, s. 397-475. Te krótkie biogramy zostały doprowadzone do lat 1998-99 (nie były też kompletne i nie uwzględniały członków Regii Miłosierdzia Bożego). Od tego czasu ks. Stanisław Tylus SAC sporządził Indeks zmarłych według daty śmierci i dołączył wszystkie brakujące życiorysy zarówno z obu polskich prowincji, jak i Regii Miłosierdzia Bożego. Na stronie Seminarium ołtarzewskiego biogramy te istniały do 2013 r.
b) Nowe, obecnie istniejące biogramy zmarłych pallotynów, zostały napisane przez ks. Stanisława Tylusa SAC. W 2011 r. zostały one umieszczone na stronie http://www.pallotyni.pl, pod nazwą LIBER MORTUORUM. Początkowo były to tylko biogramy polskich pallotynów i przełożonych generalnych Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego oraz życiorysy pallotynek. Poszerzona i poprawiona ich wersja (ale bez pallotynek i przełożonych generalnych pallotynów) została opublikowana drukiem (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013, ss. 694).
c) W latach 2013-15 strona Liber mortuorum (http://pallotyni.eu/Liber.mortuorum/zmarli_index.php) została poszerzona o życiorysy pallotynów i pallotynek pochodzenia polskiego oraz ekspallotynów, którzy zmarli jako księża diecezjalni lub w innym instytucie życia zakonnego. Od listopada 2014 r. dołączone zostały też biogramy pallotynek pracujących w Polsce lub pochodzących z terenów polskich, jak również ich przełożone generalne. W 2015 r. rozszerzono zakres przedmiotowy strony o nowe kategorie: Słudzy Boży spoza Polski i Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Niezależnie od tego uaktualniane były kategorie Polskich pallotynów i Pallotynek, którzy odeszli do wieczności w okresie lat 2013-15. W celu szybszego znalezienia poszukiwanego biogramu przemodelowano Indeks zmarłych według daty śmierci oraz sporządzono nowy Alfabetyczny indeks zmarłych oraz Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci.
d) W listopadzie 2017 r. strona została umieszczona w domenie https://LiberMortuorum.pl/ skąd jej zawartość jest dostępna w serwisach takich jak: http://www.pallotyni.pl, http://sac.org.pl
e) W 2015 r. strona Liber mortuorum aktualizowana była kilkanaście razy. Pojawiło się na niej 88 nowych biogramów, głównie pallotynek (65). Tego roku, praktycznie w 50% istniejących biogramów, zostały wprowadzone liczne uzupełnienia i poszerzenia, a także poprawiono zauważone błędy. Zmiany w poszczególnych biogramach sygnalizowane są informacjami naniesionymi pod konkretnym biogramem. Pod określeniem Zmienione lub Uzupełnione biogramy autor ma na myśli nie tylko istotną lub większą partię zmian, ale i pewne drobne informacje, które pojawiały się niezależnie od ich zaznaczenia. W 2016 r. dodano 28 nowych biogramów, zaś w 2017 r. pojawiło się 14 biogramów.

2. Stan aktualny biogramów
a) W latach 2018-2021 strona Liber mortuorum poszerzyła się o 24 nowych biogramów. W grupie Polskich pallotynów i Pallotynek znalazły się następujące biogramy: s. Speransa Joniec (†11 II 2018), s. Teresa Matula (†1 VI 2018), ks. Jerzy Maj (†24 VI 2018), br. Jan Bandoszek (†28 VII 2018), ks. Tadeusz Płonka (†24 VIII 2018), ks. Bogdan Kusznir (†26 VIII 2018), s. Majola Rataj (†6 XI 2018) , s. Jadwiga Waszczeniuk (†17 XI 2018), ks. Józef Świerkosz (†20 XII 2018) , ks. Andrzej Biernacki (†23 XII 2018), s. Władysława Sitarz (†27 IV 2019) , s. Helena Szaniawska (†22 VII 2019), ks. Witalij Wezdeckij (†24 VIII 2019), s. Martyna Gumul (†9 IX 2019), s. Estera Stachnik (†20 IX 2019), ks. Kazimierz Czulak (†29 IX 2019), br. Tadeusz Wojciechowski (†12 XII 2019), ks. Stanisław Kobielus (†3 I 2020), br. Jan Cuper (†18 II 2020), ks. Józef Żemlok (†16 III 2020) i ks. Józef Liszewski (†18 III 2020). ks. Żemlok Józef (†16 III 2020)ks. Liszewski Józef (†18 III 2020), ks. Kantor Wiesław (†5 V 2020)ks. Latoń Jan (†7 V 2020)s. Wołosewicz Wirginitas (†17 V 2020), s. Hetnał Maria (†14 VI 2020), s. Otta Agnieszka (†15 VII 2020), ks. Korycki Jan (†31 VII 2020)ks. Szewczul Jerzy (†6 X 2020), s. Smentoch Kryspina (†14 X 2020), s. Suchecka Zofia (†19 X 2020)ks. Domagała Stefan (†24 X 2020)ks. Dragiel Mirosław (†30 X 2020)ks. Pytka Kazimierz (†5 XI 2020), ks. Domański Ryszard (†10 XI 2020), ks. Młodawski Grzegorz (†22 XI 2020), ks. Lisiak Józef (†27 XII 2020), s. Klekowska Mariola (†27 XII 2020), ks. Dzwonkowski Roman (†30 XI 2020), s. Wojtczak Urszula (†9 I 2021), ks. Błaszczak Jerzy (†15 I 2021), ks. Rykaczewski Tadeusz (†9 II 2021), ks. Czulak Antoni (†23 IV 2021), ks. Daniel Edward (†17 IV 2021), s. Gojtowska Agnieszka (†27 V 2021), ks. Nowak Kazimierz (†14 V 2021), s. Pruszyńska Zefiryna (†1 V 2021), ks. Zając Jan (†4 VII 2021), ks. Kot Jan (†8 VII 2021), ks. Mugobe Banuni Ignace (†26 VII 2021), ks. Kończak Jan (†11 VIII 2021), ks. Stachera Kazimierz (†24 VIII 2021), ks. Orlikowski Stanisław (†9 X 2021) i br. Dziczkiewicz Franciszek (†21 X 2021). . Grupę Przełożonych Generalnych i pallotyńskich biskupów reprezentują: bp Konrad Walter (†20 IX 2018), bp Thomas Thennatt (†14 XII 2018), bp Alojzy Orszulik (†21 II 2019) i abp Hoser Henryk (†13 VIII 2021).

Tabela. Stan aktualny biogramów na koniec grudnia 2014-2021 r.
Kategorie pallotyńskich biogramów

XII
2014

XII
2015

XII
2016

XII
2017

XII
2018

XII
2019

XII
2020

2021
Polscy pallotyni 368 377 387 395 401 404 419 +12
Pallotyni polskiego pochodzenia (*) 14 16 18 18 18 18 18  
Przełożeni generalni i biskupi 19 19 20 22 23 25 25 +1
Słudzy Boży spoza Polski -- 5 6 6 6 6 6  
Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich (✺) -- 7 11 13 13 13 13  
Ekspallotyni (**) 23 23 25 25 25 25 25  
Pallotynki (przełożone generalne i siostry pracujące w Polsce lub pochodzące z terenów polskich zostały oznaczone znakiem ☼) 47 112 113 114 118 122 127 +3
Przyjaciele SAC i ci, co odeszli od Stowarzyszenia -- -- 7 8 8 8 9  
Razem 471 559 587 601 612 621 633 +16

b) W latach 2018-19 autor strony przeprowadził kwerendę materiałów zawartych w archiwum domu pallotyńskiego w Gdańsku (dom przy ul. Elżbietańskiej). Niezależnie od tego, trwała kwerenda materiałów w Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie. Szerokiemu badaniu poddawane były materiały, które autor strony pozyskał wcześniej w Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie, w Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu i w Archiwum Sekretariatu Prowincji Zwiastowania Pańskiego w Poznaniu. Wiele nowych informacji autor otrzymał od osób prywatnych i instytucji. Istniejące biogramy są systematycznie wzbogacane o fotografie, zarówno portretowe, jak i grupowe (sytuacyjne). Zdjęcia pochodzą głównie ze zbiorów Archiwum Prowincji Chrystusa Króla, ale i wielu osób prywatnych, którym pragnę jeszcze raz serdecznie podziękować

3. Zrealizowane plany z ubiegłych lat (zapowiadane i niezapowiadane)
a) Z dniem 12 stycznia 2015 r. zostały wymienione na stronie Liber mortuorum wszystkie dotychczasowe wersje życiorysów pallotynów polskich zmarłych do 2012 r. W ich miejsce wprowadzono biogramy zaczerpnięte z publikacji autora strony (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013). Inne kategorie pozostały bez zmian.
b) Zgodnie z zapowiedziami od sierpnia 2015 r. włączane są stopniowo do strony Liber mortuorum biogramy niemieckich pallotynów, działających przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Na chwilę obecną włączono biogramy 13 niemieckich pallotynów, umieszczając przy ich nazwisku symbol ✺.
c) Spośród nie sygnalizowanych wcześniej zmian na stronie Liber mortuorum pojawiła się od maja 2015 r. nowa grupa biogramów, to jest pallotyńskich sług Bożych spoza Polski. Obecnie w jej ramach można znaleźć 6 biogramów. Są to życiorysy: bł. Richarda Henkesa (†1945), bł. Elisabetty Sanny Porcu (†1857), Josefa Englinga (†1918), Josefa Kentenicha (†1968), Franza Reinischa (†1942) i bpa Heinricha Vietera (†1914).
d) Wśród nowych inicjatyw, nie sygnalizowanych wcześniej, należy wymienić dział Materiały źródłowe. Dział ma za zadanie poszerzać naszą wiedzę na temat życia i działalności zmarłego.
e) Dołączono również Miejsca spoczynku polskich pallotynów. Jest to alfabetyczny układ według miejsc pochówków, w których złożono zmarłych Współbraci. Obejmuje zarówno obszar Polski, jak i całego świata. Na końcu listy umieszczono też miejsca pochówków pallotynów z niemieckiej Prowincji Świętej Trójcy, spoczywających na ziemi polskiej, pallotynek i ekspallotynów. Pierwotna wersja została umieszczona 31 października 2015 r.
f) W styczniu 2016 r. umieszczono na stronie Liber mortuorum biogram ks. Antoniego Słomkowskiego †1982, kapłana archidiecezji gnieźnieńskiej, profesora i rektora KUL (i materiały źródłowe, którymi są jego wspomnienia na temat kontaktów z pallotynami), zapoczątkowując w ten sposób grupę przyjaciół SAC. Grupa aktualnie obejmuje 8 nazwisk i będzie ona stopniowo realizowana w najbliższych latach.
g) Uzupełniono i poszerzono biografie w kategorii Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich i Pallotyńscy słudzy Boży spoza Polski. Kontynuowane będą dalsze prace nad uzupełnianiem i poszerzaniem dotychczasowych biogramów, bowiem kwerenda materiałów archiwalnych dostarcza wiele nowych i nieznanych do tej pory informacji.
h) Na początku 2016 r. dołączono do strony Liber mortuorum zestawienie chronologiczne, które zostało zatytułowane: Rocznice pallotyńskich wydarzeń przypadających w 2016 roku. Autor strony zestawił wydarzenia, jakie dokonały się w latach: 1916 (100 lat temu), 1941 (75 lat temu), 1966 (50 lat temu) i 1991 (25 lat temu). W 2020 r. w miejsce w.w. Rocznic pojawi się Kalendarium pallotyńskie, które autor systematycznie publikuje na swoim profilu FB - https://www.facebook.com/profile.php?id=100012227057005.
i) Spośród innych planów na rok 2020 jawią się następujące: zakończenie Kalendarium dziejów Regii Miłosierdzia Bożego (1946-2019) i sporządzenie Historii domów pallotyńskich należących do Prowincji Chrystusa Króla.

5. Uwagi i prośba o materiały
Wszystkich zainteresowanych biogramami zmarłych pallotynów lub pallotynek proszę o ewentualne spostrzeżenia i uwagi dotyczące treści biogramu lub innych kwestii. Ponadto zachęcam Wszystkich do przekazywania fotografii, informacji lub materiałów (jeśli trzeba, oczywiście do zwrotu) na adres e-mailowy: stansac@wp.pl lub listownie na adres: Pallotyński Instytut Historyczny, ul. Skaryszewska 12, 03-802 Warszawa.

Stroną techniczną Liber mortuorum już od 11 lat (od 2009 r.) zajmuje się Pan Donat Jaroszewski. Za lata współpracy, cierpliwość i wszelaką pomoc w tym zakresie jestem Mu bardzo wdzięczny.

Warszawa 4 III 2020
Stanisław Tylus SAC

Ksiądz dr Stanisław Tylus przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie

Autor strony przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie (8 XII 2014)





W Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu (7 II 2015)
30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016 Księdza Stanisława Tylusa

30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016. Od lewej księża: Waldemar Seremak, Jerzy Suchecki, Marian Kowalczyk, Tadeusz Pawłowski, Zbigniew Rembisz, Józef Targosz, Andrzej Majchrzak, Stanisław Tylus, Krzysztof Wojda, Kazimierz Szczepanik, Józef Nowak, Edward Grudziński, Wojciech Pietrzak, Edward Szram i br. Franciszek Dziczkiewicz

TYLUS STANISŁAW, LEKSYKON POLSKICH PALLOTYNÓW (1915-2012), APOSTOLICUM Ząbki – PALLOTTINUM Poznań 2013, ss. 694Leksykon polskich pallotynów 1915-2012

Publikacja Leksykon polskich pallotynów zawiera 356 biogramów polskich pallotynów zmarłych w latach 1915-2012. W książce został zastosowany układ alfabetyczny. Do biogramów zostały dołączone fotografie portretowe. Pod każdym biogramem została zamieszczona literatura, zawierająca bibliografię przedmiotową. Publikację zamyka indeks osobowy.

Podstawę źródłową niniejszej pracy stanowią akta osobowe zgromadzone w: Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Sekretariatu Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu, Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie i Archiwum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W pracy zostały uwzględnione „Wiadomości Polskiej Prowincji SAK” (do 1993), „Wiadomości Prowincji Chrystusa Króla” (1993-2012), „Annuntianda. Biuletyn Prowincji Zwiastowania Pańskiego SAK” (1994-2012). Pomocne okazały się katalogi stowarzyszenia i prowincji polskich, czasopisma wydawane przez pallotynów i kroniki poszczególnych domów. Nie bez znaczenia były również relacje ustne żyjących członków stowarzyszenia i przedstawicieli rodzin zmarłych.

Zmarli współbracia tworzyli pallotyńską historię i byli nieomal wszechobecni w wielu dziedzinach polskiej kultury XX-XXI w., np. w nauce, literaturze i wszelkiego rodzaju piśmiennictwie oraz w działalności edukacyjnej, wychowawczej i wydawniczej, a także w pracach na rzecz emigracji, misji i apostolstwa świeckich. Pośród nich są postacie bardzo znane, które wywarły duży wpływ na dzieje Kościoła polskiego, m.in.: ks. Alojzy Majewski, ks. Wojciech Turowski czy Sł. B. ks. Stanisław Szulmiński, albo przeszły do historii Polski dzięki wielkiej miłości do Ojczyzny, jak Bł. ks. Józef Stanek czy ks. Franciszek Cegiełka i wielu innych.

Jednak w Leksykonie znajdują się nie tylko ci najwięksi, ale wszyscy, którzy żyli i działali w polskich strukturach stowarzyszenia w kraju i poza nim. O każdym z nich, nawet najskromniejszym bracie, kleryku czy nowicjuszu, możemy dowiedzieć się wszystkiego, co można było wydobyć ze źródeł i opracowań.

Książka jest już niedostępna w sprzedaży.