Liber mortuorum

Księga zmarłych polskich pallotynów i pallotynek

Dziś, to jest 21 maja 2019, mija rocznica śmierci:
Brak wspomnienia zmarłych

Wczoraj, to jest 20.05.2019, miała miejsce rocznica śmierci:
br. Szczepan Orlikowski (†2004)
ks. Tadeusz Mika (†2014)


W dniu jutrzejszym, to jest 22.05.2019, przypada rocznica śmierci:
ks. Marian Sobczyk (†1998)

STYPA Stanisław (1928 – 1987), ksiądz, mistrz nowicjatu braci, rekolekcjonistaSTYPA Stanisław (1928 – 1987), ksiądz, mistrz nowicjatu braci, rekolekcjonista

Urodził się 9 XI 1928 w Kosobudach, w parafii Brusy, w diecezji chełmińskiej, w rodzinie Tomasza i Heleny z d. Kolińska. Gdy miał 3 lata rodzice przenieśli się do Gdyni-Obłuża. Tam do 1939 ukończył 4 klasy szkoły powszechnej. W czasie okupacji początkowo uczęszczał do szkoły, lecz wkrótce został zmuszony przez władze niemieckie do przerwania nauki i do pracy fizycznej w instytucji papierniczej w Gdyni, aż do wyzwolenia miasta w 1945. We wrześniu tego roku rozpoczął naukę w państwowym gimnazjum ogólnokształcącym i liceum męskim w Gdyni. Po ukończeniu nauki wstąpił 24 VII 1948 do stowarzyszenia w Ołtarzewie. Tam też odbył nowicjat. Sutannę otrzymał 8 IX 1948 z rąk prowincjała Stanisława Czapli. Pierwszą konsekrację złożył 15 VIII 1950 w Wadowicach, a wieczną 18 VI 1953 w Ołtarzewie – obie na ręce ks. Czapli. Studia filozoficzno-teologiczne odbywał w Ołtarzewie w latach 1949-55. Pracę seminaryjną napisał pt. Zagadnienie aktu wiary i jej pewności u kardynała Newmana (1954, wspólnie z ks. Stanisławem Orlickim). Święcenia kapłańskie otrzymał 13 VI 1954 w Ołtarzewie z rąk bpa Zygmunta Choromańskiego.

Po ukończeniu roku pastoralnego został przydzielony do pracy duszpasterskiej w Poznaniu, z obowiązkiem przygotowywania kazań rekolekcyjnych w wolnym czasie. Przez rok spełniał posłusznie obowiązki mistrza nowicjatu braci w Ołtarzewie (1957-58). Sam jednak poprosił o uchylenie tej nominacji, nie widząc siebie w tej roli ani nie czując do niej zamiłowania. Wobec tego został w 1958 skierowany do Chełmna, do pracy duszpastersko-rekolekcyjnej; pełnił też obowiązki wicerektora. W 1960 został przeniesiony do pracy parafialnej w Kielcach, pełniąc też funkcję drugiego radcy domu. Już jednak rok później pracował w tym samym charakterze w Warszawie, a 2 lata później w Gdańsku przy ul. Elżbietańskiej (praca duszpastersko-rekolekcyjna i opieka nad ministrantami). Nie otrzymał zameldowania na stałe, dlatego w 1963 ks. prowincjał Eugeniusz Weron przeniósł go do Radomia. Przebywał tam do 1976, jako wikariusz i rekolekcjonista w okresie Wielkiego Postu, skąd przeszedł do Kisielic, do pracy duszpastersko-rekolekcyjnej.

W 1979 przydzielono go do Wadowic, do pracy rekolekcyjno-misyjnej, ale ze względu na niesprzyjające mu warunki zdrowotne jeszcze w tym samym roku pojawił się w Otwocku, gdzie przebywał do końca życia, prowadząc nadal rekolekcje i misje ludowe. W 1980 przebył zawał serca, ale prosił jedynie o zwolnienie go z pracy na okres jednego miesiąca, na czas rekonwalescencji. W Otwocku pełnił też obowiązki wicerektora. Wyjechał 14 III 1987 z Otwocka na misje ludowe do parafii Kowal k. Włocławka, które miał poprowadzić razem z ks. Józefem Żemlokiem. Spotkali się razem w Kutnie i tam już ks. Stanisław poczuł się źle. Jeszcze wsiadł do pociągu w kierunku Włocławka, po czym zasłabł całkowicie. Z dworca we Włocławku został przewieziony karetką pogotowia do szpitala miejskiego. Stamtąd ks. Żemlok powiadomił Zarząd Prowincjalny o stanie zdrowia ks. Stypy. Wysłany tam administrator domu otwockiego ks. Henryk Herkt, dotarł do szpitala w 10 min. po śmierci ks. Stanisława, która nastąpiła 14 III w godzinie apelu jasnogórskiego. Przyczyną bezpośrednią zgonu był krwotok mózgu prawdopodobnie z powodu nadciśnienia. 17 III odbył się pogrzeb w jego rodzinnej parafii, w Gdyni-Obłużu. Uczestniczyła w nim żyjąca jeszcze matka. Mszy pogrzebowej przewodniczył i homilię wygłosił ks. prowincjał Czesław Parzyszek.

Swoje powołanie apostolskie i kapłańskie realizował w trudach, najpierw w niełatwych czasach okupacji, potem zaś w warunkach słabego zdrowia, zawału i nadciśnienia. Nosił jedno szklane oko, a drugim widział w 40%. Mimo to do końca życia nie uskarżał się na żadną chorobę, ale był człowiekiem bardzo pogodnym i towarzyskim, z bogatą wyobraźnią, poczuciem humoru, swoistą nastrojowością, a niekiedy rubasznością. Wyjątkową przyjaźnią darzył ks. Jana Młyńczaka. Posłusznie przyjmował wolę przełożonych, choć przedstawiał swoje trudności, ale ostatecznie podporządkowywał się decyzji przełożonego. Szczególnie starał się pamiętać o zmarłych i sam upominał się o modlitwy za zmarłych współbraci, a także brał udział w modlitwach przy zmarłych siostrach zakonnych i znajomych. Sam również o taką modlitwę prosił w testamencie.

Ksiądz Stanisław szczególnie kochał pracę rekolekcjonisty i misjonarza ludowego. Miał łatwość mówienia o Bożych sprawach. Nie zrezygnował z pracy nawet po przebytym zawale serca mimo nadciśnienia. Jego kapłaństwo miało charakter ekspiacyjny. W testamencie z 1954 tak o tym napisał: „poświęciłem się za różne grzechy, upadki, zgorszenia”. Był człowiekiem niezwykle skromnym i nie miał wielkich wymagań. Posiadał mały pokoik i nie narzekał z tego powodu, a w testamencie zaznaczył: „Chciałbym, by po śmierci nie ubierano mnie w szaty kapłańskie. Nie zasługuję na to, przewiduję zresztą, że naprawdę nie będę i nie jestem tego godzien”. Umiał być wdzięczny za wszystko. W tymże testamencie napisał: „Matce, o ile żyć będzie, podziękować za modlitwę, którą wyprosiła mi łaskę powołania i łaskę kapłaństwa [...]. Za wykształcenie, opiekę, przygarnięcie mnie do stowarzyszenia, wyrażam swe serdeczne podziękowanie”. Ks. Stypa realizował też własne uzdolnienia, rzeźbiąc figury Pana Jezusa. Ponadto uprawiał malarstwo olejne.







Fotografia dolna 1: Grób ks. S. Stypy. Fotografię wykonał kl. Bartłomiej Andrych (VIII 2015)
Fotografie dolne 2-3: Wykonała Rita Walczyna, 4 XI 2015
Ostatnio zmodyfikowano: 12 stycznia 2015 (uzupełniono 21 września 2015)
Tekst biogramu: Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów (1915-2012), Ząbki 2013, 510-512


Indeks zmarłych według daty śmierci

Alfabetyczny indeks zmarłych

Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci

Miejsca spoczynku polskich pallotynów wraz ze zdjęciami


Ci, co odeszli ze Stowarzyszenia

Więzi Kardynała Franciszka Macharskiego z pallotynami


Rocznice pallotyńskich wydarzeń

Ks. Stanisław Jurkowski SAC, duszpasterz polonijny we Francji

Bereza Kartuska
Suchary

Indeksy i biogramy sporządził ks. Stanisław Tylus SAC
Kontakt: stansac@wp.pl
Stan z 23 stycznia 2019

Wszelkie prawa zastrzeżone! Kopiowanie, powielanie i wykorzystywanie tekstów i fotografii bez zgody autora strony jest zabronione.

Ostatnie zmiany
Nowe biogramy
-(od I 2019):ks. Biernacki Andrzej (†23 XII 2018), s. Rataj Majola (†6 XI 2018), ks. Świerkosz Józef (†20 XII 2018), s. Waszczeniuk Jadwiga (†17 XI 2018)

-(od I 2018): br. Bandoszek Jan (†28 VII 2018), s. Joniec Speransa (†11 II 2018), ks. Kusznir Bogdan (†26 VIII 2018), ks. Maj Jerzy (†24 VI 2018), s. Matula Teresa (†1 VI 2018), ks. Płonka Tadeusz (†24 VIII 2018), bp Walter Konrad (†20 IX 2018).

Liber mortuorum w 2018 r. Przeszłość i przyszłość

1. Krótka historia strony Liber mortuorum
a) Pierwsze biogramy zmarłych pallotynów ukazały się na stronie internetowej WSD Ołtarzew w styczniu 2007 r. Autorem ich był ks. Janusz Dyl SAC, który tworzył je pod niezrealizowaną Księgę zmarłych pallotynów. W maju 2009 r., wraz z przebudową strony internetowej, zostały one zastąpione życiorysami, które również pochodziły z książki ks. Dyla pt. Pallotyni w Polsce w latach 1907-1947, Lublin 2001, s. 397-475. Te krótkie biogramy zostały doprowadzone do lat 1998-99 (nie były też kompletne i nie uwzględniały członków Regii Miłosierdzia Bożego). Od tego czasu ks. Stanisław Tylus SAC sporządził Indeks zmarłych według daty śmierci i dołączył wszystkie brakujące życiorysy zarówno z obu polskich prowincji, jak i Regii Miłosierdzia Bożego. Na stronie seminarium ołtarzewskiego biogramy te istniały do 2013 r.
b) Nowe, obecnie istniejące biogramy zmarłych pallotynów, zostały sporządzone przez ks. Stanisława Tylusa SAC. W 2011 r. zostały one umieszczone na stronie http://www.pallotyni.pl pod nazwą LIBER MORTUORUM. Początkowo były to tylko biogramy polskich pallotynów i przełożonych generalnych Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego oraz życiorysy pallotynek. Poszerzona i poprawiona ich wersja (ale bez pallotynek i przełożonych generalnych pallotynów) została opublikowana drukiem (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013, ss. 694).
c) W latach 2013-15 strona Liber mortuorum (http://pallotyni.eu/Liber.mortuorum/zmarli_index.php) została poszerzona o życiorysy pallotynów i pallotynek pochodzenia polskiego oraz ekspallotynów, którzy zmarli jako księża diecezjalni lub w innym instytucie życia zakonnego. Od XI 2014 r. dołączone zostały też biogramy pallotynek pracujących w Polsce lub pochodzących z terenów polskich, jak również ich przełożone generalne. W 2015 r. rozszerzono zakres przedmiotowy strony o nowe kategorie: Słudzy Boży spoza Polski i niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Niezależnie od tego uaktualniane były kategorie polskich pallotynów i pallotynek, którzy odeszli do wieczności w okresie lat 2013-15. W celu szybszego znalezienia poszukiwanego biogramu przemodelowano Indeks zmarłych według daty śmierci oraz sporządzono nowy Alfabetyczny indeks zmarłych oraz Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci.
d) W listopadzie 2017 roku, strona została umieszczona w domenie https://LiberMortuorum.pl/ skąd jej zawartość jest dostęna w serwisach takich jak: http://www.pallotyni.pl, http://sac.org.pl

2. Stan aktualny biogramów
a) W 2014 roku strona Liber mortuorum aktualizowana była kilkanaście razy. Pojawiło się na niej 86 nowych biogramów, głównie pallotynek (65). W grupie polskich pallotynów znalazły się nowe biogramy: ks. Stanisława Wojtyły (†17 IV 2015), ks. Wendelina Macieja Rysia (†7 VIII 2015), ks. Feliksa Folejewskiego (†22 IX 2015), ks. Łukasza Śleziaka (†4 XI 2015), ks. Czesława Herlendera (†11 XII 2015), ks. Krzysztofa Syrka (†22 XII 2015) i ks. Łukasza Ciupy (†29 XII 2015). Pallotynów polskiego pochodzenia reprezentują: br. Gerhard Nowak (†31 III 1976) i br. Eduard Ossowski (†14 I 1944). Z pallotynek odeszły do wieczności: s. Judyta Bilicka (†2 I 2015), s. Kazimiera Jurek (†22 I 2015), s. Gaudencja Raczoń (†14 II 2015) i s. Gerarda Kitlas (†5 X 2015).
b) W 2015 r., praktycznie w 50% istniejących biogramów, zostały wprowadzone liczne uzupełnienia i poszerzenia, a także poprawiono zauważone błędy. Zmiany w poszczególnych biogramach sygnalizowane są informacjami naniesionymi zarówno pod konkretnym biogramem jak i na pasku: Ostatnie zmiany (w dwóch kategoriach: Nowe biogramy – Od VII 2015 r. i Od I 2016 r. oraz Zmienione lub uzupełnione biogramy – Od VII 2015 r. i Od I 2016 r.). Pod określeniem Zmienione lub uzupełnione biogramy autor ma na myśli raczej istotną lub większą partię zmian, niż tylko pewne drobne informacje, które pojawiają się niezależnie od ich zaznaczenia.
c) W 2016 roku dodano 30 nowych biogramów, zaś w 2017r. dodano 13 biogramów.

Stan aktualny biogramów na koniec grudnia 2014, 2015, 2016 oraz 2017r.
Kategorie pallotyńskich biogramów XII 2014 XII 2015 2016 2017
Polscy pallotyni 368 375 +10 +10
Pallotyni polskiego pochodzenia (*) 14 16 +2 --
Przełożeni generalni i biskupi 19 19 +1 +3
Słudzy Boży spoza Polski -- 5 +1 --
Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich (✺) -- 7 +4 --
Ekspallotyni (**) 23 23 +2 --
Pallotynki (przełożone generalne i siostry pracujące w Polsce lub pochodzące z terenów polskich zostały oznaczone znakiem ☼) 47 112 -- --
Przyjaciele SAC i ci, co odeszli od Stowarzyszenia -- -- +7 --
Razem 471 557 587 600

c) W 2015 roku autor strony przeprowadził kwerendę materiałów w Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu i w archiwum domu pallotyńskiego w Osny (8 I – 8 II 2015). W kraju wykorzystał częściowo materiały zawarte w archiwum domu pallotyńskiego w Gdańsku (dom przy ul. Elżbietańskiej, VIII 2015). Niezależnie od tego, przez cały rok, trwała kwerenda materiałów w Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie. Szerokiemu badaniu poddawane były materiały, które autor strony pozyskał wcześniej w Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie, w Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu i w Archiwum Sekretariatu Prowincji Zwiastowania Pańskiego w Poznaniu. Wiele nowych informacji autor otrzymał od osób prywatnych i instytucji, m.in. np. od: ks. dra Damiana Bednarskiego z Uniwersytetu Śląskiego, prof. Jana Ptaka z KUL, p. Izabeli Pankowskiej, p. Mieczysława i Domiceli Wardynszkiewiczów czy od pallotynek z Gdańska (ul. Malczewskiego). Istniejące biogramy są systematycznie wzbogacane o fotografie, zarówno portretowe, jak i grupowe (sytuacyjne). Zdjęcia pochodzą głównie ze zbiorów Archiwum Prowincji Chrystusa Króla, ale i wielu osób prywatnych, którym pragnę jeszcze raz serdecznie podziękować.

3. Zrealizowane plany z ubiegłych lat (zapowiadane i niezapowiadane)
a) Z dniem 12 I 2015 r. zostały wymienione na stronie Liber mortuorum wszystkie dotychczasowe wersje życiorysów pallotynów polskich zmarłych do 2012 r. W ich miejsce wprowadzono biogramy zaczerpnięte z publikacji autora strony (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013). Inne kategorie pozostały bez zmian.
b) Zgodnie z zapowiedziami od sierpnia 2015 r. włączane są stopniowo do strony Liber mortuorum biogramy niemieckich pallotynów, działających przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Na chwilę obecną włączono biogramy 7 niemieckich pallotynów, umieszczając przy ich nazwisku symbol ✺. Do tej grupy weszli: ks. Ruprecht Dausmann (†1981), br. Hermann Jenne (†1935), ks. Josef Jost (†1933), ks. Andreas Kohl (†1925), ks. Bernhard Rieg (†1937), ks. Oskar Sebold (†1942) i br. Johannes Szczygiel (†1935).
c) Spośród nie sygnalizowanych wcześniej zmian na stronie Liber mortuorum pojawiła się od maja 2015 r. nowa grupa biogramów, to jest pallotyńskich sług Bożych spoza Polski. Obecnie w jej ramach można znaleźć 5 biogramów. Są to życiorysy: Josefa Englinga (†1918), Richarda Henkesa (†1945), Josefa Kentenicha (†1968), Franza Reinischa (†1942) i bł. Elisabetty Sanny Porcu (†1857).
d) Wśród nowych inicjatyw, nie sygnalizowanych wcześniej, należy wymienić dział Materiały źródłowe. Dział ma za zadanie poszerzać naszą wiedzę na temat życia i działalności zmarłego.
e) Dołączono również Miejsca spoczynku polskich pallotynów. Jest to alfabetyczny układ według miejsc pochówków, w których złożono zmarłych Współbraci. Obejmuje zarówno obszar Polski, jak i całego świata. Na końcu listy umieszczono też nazwiska pallotynów z niemieckiej Prowincji Świętej Trójcy, którzy spoczywają na ziemi polskiej. Pierwotna wersja została umieszczona 31 X 2015 r.
f) W styczniu 2016 r. umieszczono na stronie Liber mortuorum biogram ks. Antoniego Słomkowskiego †1982, kapłana archidiecezji gnieźnieńskiej, profesora i rektora KUL (i materiały źródłowe, którymi są jego wspomnienia na temat kontaktów z pallotynami), zapoczątkowując w ten sposób grupę przyjaciół SAC. Będzie ona stopniowo realizowana w najbliższych latach.
g) Uzupełniono i poszerzono biografie w kategorii Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich i Pallotyńscy słudzy Boży spoza Polski. Kontynuowane będą dalsze prace nad uzupełnianiem i poszerzaniem dotychczasowych biogramów, bowiem kwerenda materiałów archiwalnych dostarcza wiele nowych i nieznanych do tej pory informacji.
h) Na początku roku 2016 dołączono do strony Liber mortuorum zestawienie chronologiczne, które zostało zatytułowane: Rocznice pallotyńskich wydarzeń przypadających w 2016 roku. Autor strony zestawił wydarzenia, jakie dokonały się w latach: 1916 (100 lat temu), 1941 (75 lat temu), 1966 (50 lat temu) i 1991 (25 lat temu).
i) Spośród innych planów na rok 2018 jawią się następujące: zakończenie Kalendarium dziejów Regii Miłosierdzia Bożego (1946-2016) i sporządzenie Historii domów pallotyńskich należących do Prowincji Chrystusa Króla.

5. Uwagi i prośba o materiały
Wszystkich zainteresowanych biogramami zmarłych pallotynów lub pallotynek proszę o ewentualne spostrzeżenia i uwagi dotyczące treści biogramu lub innych kwestii. Ponadto zachęcam Wszystkich do przekazywania fotografii, informacji lub materiałów (jeśli trzeba, oczywiście do zwrotu) listownie lub na adres e-mailowy: stansac@wp.pl

Stroną techniczną Liber mortuorum od 2009 roku zajmuje się Pan Donat Jaroszewski. Za cierpliwość i wszelaką pomoc w tym zakresie jestem Mu bardzo wdzięczny.

Warszawa 2 I 2018
Stanisław Tylus SAC

Ksiądz dr Stanisław Tylus przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie

Autor strony przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie (8 XII 2014)





W Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu (7 II 2015)
30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016 Księdza Stanisława Tylusa

30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016. Od lewej księża: Waldemar Seremak, Jerzy Suchecki, Marian Kowalczyk, Tadeusz Pawłowski, Zbigniew Rembisz, Józef Targosz, Andrzej Majchrzak, Stanisław Tylus, Krzysztof Wojda, Kazimierz Szczepanik, Józef Nowak, Edward Grudziński, Wojciech Pietrzak, Edward Szram i br. Franciszek Dziczkiewicz

TYLUS STANISŁAW, LEKSYKON POLSKICH PALLOTYNÓW (1915-2012), APOSTOLICUM Ząbki – PALLOTTINUM Poznań 2013, ss. 694Leksykon polskich pallotynów 1915-2012

Publikacja Leksykon polskich pallotynów zawiera 356 biogramów polskich pallotynów zmarłych w latach 1915-2012. W książce został zastosowany układ alfabetyczny. Do biogramów zostały dołączone fotografie portretowe. Pod każdym biogramem została zamieszczona literatura, zawierająca bibliografię przedmiotową. Publikację zamyka indeks osobowy.

Podstawę źródłową niniejszej pracy stanowią akta osobowe zgromadzone w: Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Sekretariatu Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu, Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie i Archiwum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W pracy zostały uwzględnione „Wiadomości Polskiej Prowincji SAK” (do 1993), „Wiadomości Prowincji Chrystusa Króla” (1993-2012), „Annuntianda. Biuletyn Prowincji Zwiastowania Pańskiego SAK” (1994-2012). Pomocne okazały się katalogi stowarzyszenia i prowincji polskich, czasopisma wydawane przez pallotynów i kroniki poszczególnych domów. Nie bez znaczenia były również relacje ustne żyjących członków stowarzyszenia i przedstawicieli rodzin zmarłych.

Zmarli współbracia tworzyli pallotyńską historię i byli nieomal wszechobecni w wielu dziedzinach polskiej kultury XX-XXI w., np. w nauce, literaturze i wszelkiego rodzaju piśmiennictwie oraz w działalności edukacyjnej, wychowawczej i wydawniczej, a także w pracach na rzecz emigracji, misji i apostolstwa świeckich. Pośród nich są postacie bardzo znane, które wywarły duży wpływ na dzieje Kościoła polskiego, m.in.: ks. Alojzy Majewski, ks. Wojciech Turowski czy Sł. B. ks. Stanisław Szulmiński, albo przeszły do historii Polski dzięki wielkiej miłości do Ojczyzny, jak Bł. ks. Józef Stanek czy ks. Franciszek Cegiełka i wielu innych.

Jednak w Leksykonie znajdują się nie tylko ci najwięksi, ale wszyscy, którzy żyli i działali w polskich strukturach stowarzyszenia w kraju i poza nim. O każdym z nich, nawet najskromniejszym bracie, kleryku czy nowicjuszu, możemy dowiedzieć się wszystkiego, co można było wydobyć ze źródeł i opracowań.

Książka jest już niedostępna w sprzedaży.