Liber mortuorum

Księga zmarłych polskich pallotynów i pallotynek

Dziś, to jest 18 października 2021, mija rocznica śmierci:
br. Dawid Bieliński (†1982)
ks. Zygmunt Rut (†1992)
s. Dorota Adamczak (†1992)

Wczoraj, to jest 17.10.2021, miała miejsce rocznica śmierci:
s. Maria Grabowska (†1949)

W dniu jutrzejszym, to jest 19.10.2021, przypada rocznica śmierci:
s. Zofia Suchecka (†2020)

PROWINCJA CHRYSTUSA KRÓLA

ZDANIEWICZ Witold (1928 – 2017), ksiądz, prof. dr hab. nauk humanistycznych w zakresie socjologii religii, socjolog religii, profesor i dziekan studiów WSD w Ołtarzewie, profesor Prymasowskiego Studium Życia Wewnętrznego, Instytutu Teologii Apostolstwa w Ołtarzewie, ATK i UKSW, założyciel i dyrektor Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego i Ośrodka Sondaży Społecznych „OPINIA” oraz profesor i rektor w Wyższej Szkole Nauk Społecznych im. ks. Józefa Majki, duszpasterz wielu środowisk i grup społecznych

Urodził się 11 grudnia 1928 w Ołtarzewie w rodzinie szlifierza Józefa i Marii z d. Wasiak. Jego dom rodzinny mieścił się blisko Seminarium Ołtarzewskiego, przy ul. Lipowej 5. Ochrzczony został 26 grudnia tr. w parafii w Żbikowie. Jako ministrant był formowany przez ołtarzewskich pallotynów; jednym z jego wychowawców był duszpasterz Ołtarzewa, bł. ks. Józef Jankowski SAC, więzień i męczennik obozu koncentracyjnego w Auschwitz, wyniesiony na ołtarze w czerwcu 1999.

Do nowicjatu Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego (Księża Pallotyni) wstąpił 14 sierpnia 1945 w Sucharach k. Nakła, jako kandydat na kleryka. Tamże, 26 sierpnia 1945 został obłóczony przez ks. prowincjała Jana Maćkowskiego, a na ręce kolejnego prowincjała, ks. Stanisława Czapli złożył 15 sierpnia 1947 pierwszą konsekrację w Stowarzyszeniu, jeszcze za dyspensą od braku wieku kanonicznego. Profesję wieczną złożył trzy lata później w Ołtarzewie, na ręce ks. Józefa Wróbla. Studium filozofii odbywał w Sucharach i Ząbkowicach Śląskich (1946-48), a teologii w Ołtarzewie (1948-52). Święcenia kapłańskie przyjął w Ołtarzewie 29 czerwca 1952 z rąk bpa Wacława Majewskiego, sufragana warszawskiego. W swoich pamiętnikach, które prowadził od wstąpienia do pallotynów, jawi się nam od początku ks. Witold jako człowiek świadomie odnoszący się do wartości chrześcijańskich, kierujący się miłością bliźniego, wiarą w Chrystusa i poświęceniem się Niepokalanemu Sercu Maryi Królowej Apostołów.

Po święceniach kapłańskich podjął w latach 1952-57 studia na KUL w zakresie nauk społecznych. Uzyskał tam w 1956 magisterium z filozofii społecznej, w 1958 doktorat z filozofii (socjologii) – przedstawił w nim realizację wskazań pap. Piusa XI dotyczących działalności Akcji Katolickiej w Polsce. W 1974 otrzymał habilitację w zakresie socjologii religii, 21 listopada 1989 – tytuł profesora nadzwyczajnego nauk humanistycznych, a w 1994 – profesora zwyczajnego z nadania prezydenta Rzeczpospolitej Polski.

Po studiach, w lipcu 1957 został skierowany do Otwocka i mianowany kapelanem sanatoriów dziecięcych w Otwocku. W roku akademickim 1958-59 pełnił funkcję wykładowcy filozofii w pallotyńskim studium filozoficznym w Ząbkowicach Śląskich, 1959-61 kierownika i profesora pallotyńskiego Ośrodka Wyższego Wykształcenia Religijnego w Gdańsku, który mieścił się w domu przy ul. Elżbietańskiej. Od 1961 był regensem Studium Pastoralnego (do 1965) i wykładowcą socjologii i katolickiej nauki społecznej w Seminarium w Ołtarzewie, od 1967 prefektem studiów. W latach 1964-80 prowadził wykłady w Prymasowskim Studium Życia Wewnętrznego w Warszawie. Ta 25-letnia praca znalazła uznanie w Kongregacji Pro Institutione Catholica, która w 1972 przyznała mu kościelny tytuł docenta. Od 1975 prowadził wykłady na ATK (obecnie UKSW) – gdzie od 1990 był kierownikiem Katedry Socjologii Religii na Wydziale Kościelnych Nauk Historycznych i Społecznych ATK. Od 1982 był dyrektorem i wykładowcą w Instytucie Teologii Apostolstwa w Ołtarzewie i Wyższej Szkole Nauk Społecznych im. ks. Józefa Majki.

Z inicjatywy ks. Zdaniewicza, przełożony prowincjalny ks. Stanisław Martuszewski SAC, powołał w 1971 Biuro Badań Statystycznych przy Wyższym Seminarium Duchownym z siedzibą w Otwocku. Tego roku zezwolenie kościelne podpisał Prymas Polski Stefan kard. Wyszyński, a w 1972 Ministerstwo Oświaty i Szkolnictwa Wyższego zatwierdziło ośrodek jako Zakład Socjologii Religii przy Wyższym Seminarium Duchownym w Ołtarzewie z siedzibą w Otwocku. Od 1993 nosił on nazwę Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego. Ks. Zdaniewicz był jego dyrektorem w latach 1993-2014; od 1996 był też dyrektorem Ośrodka Sondaży Społecznych „OPINIA”.

Ks. Zdaniewicz przynależał do lubelsko-warszawskiej szkoły socjologii religii (tworzyli ją m.in.: Cz. Strzeszewski, ks. W. Piwowarski, ks. J. Majka). Z dorobku naukowego KUL czerpał podstawy teoretyczno-metodologiczne i na jego bazie rozwijał swoje badania empiryczne. Zapoczątkował wydawanie Spis duchowieństwa diecezjalnego w Polsce (od 1971) i zakonnego (od 1979), zainicjował ankietę skierowaną do wszystkich parafii polskich (1972), obliczenia niedzielnych praktyk religijnych (dominicantes i communicantes, od 1979). Utworzył trzy serie wydawnicze: „Statystyka Kościoła Rzymskokatolickiego w Polsce”, „Studia Socjologiczno-Religijne” i „Studia Pastoralne”. Powołał do istnienia Forum Społeczne Michała Archanioła. Od 1998 wraz ze swym zespołem uczestniczył w międzynarodowych badaniach w krajach postkomunistycznych na temat przemian religijnych oraz miejsca i roli Kościoła w społeczeństwie (projekt „Aufbruch”, kierowany przez P.M. Zulehnera z Institut für Pastoraltheolgie und Kerygmatik w Wiedniu). Wraz z innymi zaprojektował badania wśród Polonii, szczególnie uwzględniając w nich pochodzenie społeczne, postawy i zachowania polskich rodzin.

Należał do Polskiego Towarzystwa Socjologicznego (od 1975 w Sekcji Socjologii Religii, która powstała dzięki jego staraniom, a w latach 1981-86 był jej przewodniczącym), Towarzystwa Naukowego KUL (od 1956), Conférence Internationale de Sociologie Religieuse (CISR, od 1960), Komisji Episkopatu „Iustitia et Pax” (1975-81), Rady Naukowej Głównego Urzędu Statystycznego (od 1990), Redakcji Międzynarodowego Przeglądu Teologicznego „Concilium” (1965-71). Został odznaczony przez GUS „Za zasługi dla statystyki” i w 1999 uhonorowany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej za dorobek naukowo-dydaktyczny Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

Zorganizował wiele sympozjów i konferencji naukowych, a także prowadził liczne badania socjologiczne i sondażowe. W swoich badaniach naukowych zajmował się religijnością polskiego społeczeństwa, socjologią parafii, statystyką Kościoła katolickiego, socjologią powołań kapłańskich i zakonnych, socjologią parafii, duszpasterstwa i komunikacji społecznej, oraz wartościami religijno-moralnymi, postawami społeczno-religijnymi katolików poszczególnych diecezji i młodzieży polskiej. Zajmował się też Akcją Katolicką. Dekretem Prymasa Józefa Glempa został w 1985 mianowany na trzy lata spowiednikiem postulantek w Zgromadzeniu Sióstr Misjonarek Miłości.

W strukturach Stowarzyszenia pełnił także szereg odpowiedzialnych funkcji: radcy prowincjalnego przez 22 lata (1962-72, 1975-78, 1981-87, 1990-93) członka Rady Wydawniczej, Komisji ds. Podziału Prowincji i innych grup roboczych. Z mandatu Prowincji Chrystusa Króla uczestniczył w czasach realnego socjalizmu w rozmowach z przedstawicielami władz państwowych, by w ten sposób chronić domy pallotyńskie przed zamknięciem, by ustrzec alumnów przed poborem do wojska, by otrzymać przydział papieru dla drukarni, by pallotyni uzyskali pozwolenia budowlane. Kontakty ze stroną państwową traktował jako swój wymiar budowania Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego.

Ks. Witold Zdaniewicz zmarł przed północą 14 X 2017 w szpitalu przy ul. Szaserów w Warszawie (Wojskowy Instytut Medyczny). Pogrzeb ks. Zdaniewicza odbył się 18 października w Ołtarzewie. Mszy św. pogrzebowej przewodniczył w kościele seminaryjno-parafialnym abp Henryk Hoser SAC. On też wygłosił homilię, w której mówił o postawie czuwania obecnej w życiu Zmarłego: „On czuwał. Był człowiekiem tytanicznej pracy. To była postawa heroiczna [...]. Postawa czuwania była dziedzictwem jego własnej rodziny – o tę rodzinę dbał, nią się interesował”. Arcybiskup przypomniał też, że był studentem i wychowankiem Zmarłego, a nawiązując do osobistych kontaktów, wspomniał, że jako dziesięciolatek służył w Duchnicach do Mszy św. prymicyjnej ks. Zdaniewiczowi: „Żaden z nas nie przypuszczał wówczas, że będzie nas łączył wspólny pallotyński charyzmat. Jego życie było dla mnie w pracy misyjnej inspiracją i pewnego rodzaju drogowskazem ukazującym, jak w sposób harmonijny można łączyć kapłaństwo z zaangażowaniem społecznym [...]. Zawsze liczyłem się z jego zdaniem, zaś on szanował moje”. Ks. Zdaniewicz według abpa Hosera uważał swoją pracę za apostolstwo; rejestrował znaki czasu, odkrywał kierunki, w których wspólnoty się rozwijają i zawarł w swojej nauce nurt prorocki.

W pogrzebie wzięło udział ponad 70 kapłanów, a wśród nich ks. Adrian Galbas, przełożony prowincjalny Prowincji Zwiastowania Pańskiego, ks. Waldemar Pawlik, I radca prowincjalny Prowincji Chrystusa Króla, bracia i siostry zakonne, rodzina Zmarłego, mieszkańcy Ołtarzewa. Ks. prał. Jarosław Mrówczyński, zastępca sekretarza generalnego KEP, odczytał list abpa Stanisława Gądeckiego, przewodniczącego KEP. Obecna była delegacja UKSW z ks. prof. dr hab. Sławomirem Zarębą SAC, dziekanem Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych oraz kierownikiem Katedry Socjologii Religii UKSW, przedstawiciele GUS-u (wiceprezes Grażyna Marciniak), przedstawiciele ISKK, a także pracownicy naukowi kilku ośrodków akademickich (m.in. prof. dr hab. Maria Libiszowska-Żółtkowska z UW), studenci i podopieczni Profesora. Zmarły został pochowany w trzeciej kwaterze pallotyńskiej na miejscowym cmentarzu.

W ciągu wielu lat pracy dydaktycznej wypromował wielu magistrów i doktorów, napisał wiele recenzji rozpraw doktorskich, habilitacyjnych i przygotował kilka opinii w procedurze tytułów profesora. Pod jego redakcją wyszły następujące prace: Spis duchowieństwa diecezjalnego i zakonnego w Polsce 1971, Pz-Wwa 1975 (z A. Orszulikiem i E. Winklarzem); Kościół katolicki w Polsce 1945-1972. Duchowieństwo i wierni, miejsca kultu, życie religijne, Pz 1978; Kościół katolicki w Polsce 1945-1978. Duchowieństwo i wierni, miejsca kultu, zgromadzenia zakonne, Pz-Wwa 1979 (toż pod tytułem: The Catholic Church in Poland 1945-1978 oraz Eglise Catholique en Pologne dans les annes 1945-1978 – oba Pz-Wwa 1979); Religiousness in the Polish Society Life (chosen problems) , Wwa 1981; Kościół katolicki w Polsce 1945-1982, Pz 1983; Spis duchowieństwa diecezjalnego i zakonnego w Polsce, Pz 1980, 1986, 1991, 1997 (z A. Orszulikiem); Religia i życie społeczne, Pz 1983; Religion and social life, Pz 1983; Dziecko, Pz-Wwa 1984 (z W. Piwowarskim); Z badań nad religijnością polską. Studia i materiały, Wwa 1986 (z W. Piwowarskim); Kościół katolicki w Polsce 1987, Pz 1987; Rytuał religijny w rodzinie, Wwa 1988 (z W. Piwowarskim); Some Questions of Polish Religiosity in the 1980, Wwa 1989; Religijność polska w świetle badań socjologicznych, Wwa 1990 (z W. Piwowarskim); Rola parafii rzymsko-katolickiej w organizowaniu życia społecznego na szczeblu lokalnym, Wwa 1990 (z E. Firlit, E. Jarmochem i K. Rosa); Kościół katolicki w Polsce 1918-1990. Rocznik Statystyczny, Wwa 1991 (z L. Adamczukiem); Wartości religijne i moralne młodych Polaków, Wwa 1991 (z J. Mariańskim); Religijność Polaków 1991, Wwa 1993 (z L. Adamczukiem); Wykaz parafii w Polsce, Wwa 1993, 1997, 1999, 2001, 2003, 2006; Duchowieństwo polskie 1994, Pz 1994; Nowe diecezje Kościoła katolickiego w Polsce, Wwa 1994 (z L. Adamczukiem); Znaczenie Kościoła w pierwszych latach III Rzeczpospolitej, Wwa 1994; Duchowieństwo polskie, Wwa 1995 (z J. Isajewem); Od Kościoła ludu do Kościoła wyboru, Kr 1996 (z I. Borowik); Znaczenie środków społecznego przekazu w kulturze religijnej Polski, Wwa 1996; Kto wygrał? Kto przegrał? Postawy społeczno-religijne diecezjan włocławskich '97, Wwa 1997 (z T. Zembrzuskim); Religia a mass media, Ząbki 1997; Spis duchowieństwa diecezjalnego w Polsce, Wwa 1998 (z R. Stępisiewiczem); Polacy o Papieżu. Z socjologii pielgrzymek Jana Pawła II do Ojczyzny, Wwa 1999 (z T. Zembrzuskim); Postawy społeczno-religijne mieszkańców archidiecezji katowickiej, Katowice 1999 (z T. Zembrzuskim); Kościół i religijność Polaków 1945-1999, Wwa 2000 (z T. Zembrzuskim); Postawy społeczno-religijne diecezjan tarnowskich, Wwa 2001 (z T. Zembrzuskim); Religijność Polaków 1991-1998, Wwa 2001; Religion und Kirchen in Ost(Mittel)Europa: Tschechien, Kroatien, Polen, Ostfildern 2001 (z L. Prudký'em i in.); Duchowieństwo diecezjalne oraz członkowie męskich instytutów życia konsekrowanego i stowarzyszeń życia apostolskiego, Ząbki 2002, 2005, 2011; Postawy społeczno-religijne mieszkańców archidiecezji łódzkiej, Ł 2002 (z T. Zembrzuskim i S.H. Zarębą); Postawy społeczno-religijne archidiecezjan gdańskich, Wwa 2003 (z T. Zembrzuskim); Kościół katolicki na początku trzeciego tysiąclecia w opinii Polaków, Wwa 2004 (z S.H. Zarębą); Młodzież Warszawy – pokolenie pontyfikatu Jana Pawła II, Wwa 2005 (z S.H. Zarębą); Postawy społeczno-religijne archidiecezjan częstochowskich, Częstochowa 2005 (z S.H. Zarębą); Postawy społeczno-religijne archidiecezjan poznańskich, Katowice 2005 (z S.H. Zarębą); Postawy społeczno-religijne diecezjan łomżyńskich, Łomża 2005 (z S.H. Zarębą); Postawy społeczno-religijne diecezjan warszawskich, Wwa 2006 (z S.H. Zarębą); Postawy społeczno-religijne mieszkańców archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, Szczecin 2006 (z S.H. Zarębą); Religia, Kościół, społeczeństwo. Wyniki porównawcze badań socjologicznych w 12 diecezjach, Wwa 2006 (z S.H. Zarębą); Statystyka diecezji Kościoła katolickiego w Polsce 1992-2004, Wwa 2006 (z L. Adamczukiem i S.H. Zarębą); Religijność mieszkańców Warszawy, Wwa 2007 (z S.H. Zarębą i T. Zembrzuskim); Postawy społeczno-religijne diecezjan radomskich, Radom 2008 (z S.H. Zarębą); Postawy społeczno-religijne w diecezji bydgoskiej, Wwa 2008 (z S.H. Zarębą); Postawy społeczno-religijne katolików diecezji drohiczyńskiej, Drohiczyn 2010 (z E. Jarmochem); Postawy społeczno-religijne mieszkańców diecezji płockiej, Płock 2010 (z L. Adamczukiem); Postawy religijne i społeczne w archidiecezji wrocławskiej 2011, Wr 2012 (z L. Adamczukiem); Postawy społeczno-religijne Polaków 1991-2012, Wwa 2013 (z L. Adamczukiem, E. Firlit).

Ks. Zdaniewicz dzięki swojej skromności i wrażliwości potrafił przez całe swoje życie współpracować z innymi. Był jednocześnie dobrym człowiekiem, kapłanem prowadzącym głębokie życie duchowe i zaangażowanym pallotynem. Charakteryzowała go wysoka kultura osobista i wrażliwość na sprawy Kościoła i pallotyńskiej wspólnoty (ks. Wojciech Sadłoń SAC).



Oprac.: Stanisław Tylus SAC
Ostatnio zmodyfikowano: 30 października 2017


Indeks zmarłych według daty śmierci

Alfabetyczny indeks zmarłych

Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci

Miejsca spoczynku polskich pallotynów wraz ze zdjęciami


Ci, co odeszli ze Stowarzyszenia

Więzi Kardynała Franciszka Macharskiego z pallotynami


Rocznice pallotyńskich wydarzeń

Ks. Stanisław Jurkowski SAC, duszpasterz polonijny we Francji

Bereza Kartuska
Suchary

Indeksy i biogramy sporządził ks. Stanisław Tylus SAC
Kontakt: stansac@wp.pl
Stan z 25 marca 2021

Wszelkie prawa zastrzeżone! Kopiowanie, powielanie i wykorzystywanie tekstów i fotografii bez zgody autora strony jest zabronione.

Ostatnie zmiany
Nowe biogramy
-(od I 2021):ks. Błaszczak Jerzy (†15 I 2021), ks. Rykaczewski Tadeusz (†9 II 2021), s. Wojtczak Urszula (†9 I 2021).

-(2020):br. Cuper Jan (†18 II 2020), ks. Domagała Stefan (†24 X 2020), ks. Domański Ryszard (†10 XI 2020), ks. Dragiel Mirosław (†30 X 2020), ks. Dzwonkowski Roman (†30 XII 2020), s. Hetnał Maria (†14 VI 2020), ks. Kantor Wiesław (†5 V 2020), s. Klekowska Mariola (†27 XII 2020), ks. Kobielus Stanisław (†3 I 2020), ks. Korycki Jan (†31 VII 2020), ks. Latoń Jan (†7 V 2020), ks. Lisiak Józef (†27 XI 2020), ks. Liszewski Józef (†18 III 2020), s. Otta Agnieszka (†15 VII 2020), ks. Młodawski Grzegorz (†22 XI 2020), ks. Pytka Kazimierz (†5 XI 2020), s. Smentoch Kryspina (†14 X 2020), s. Suchecka Zofia (†19 X 2020), ks. Szewczul Jerzy (†6 X 2020), s. Wołosewicz Wirginitas (†17 V 2020), ks. Żemlok Józef (†16 III 2020).

Liber mortuorum w 2020 r. Przeszłość i przyszłość

1. Krótka historia strony Liber mortuorum
a) Pierwsze biogramy zmarłych pallotynów ukazały się na stronie internetowej WSD Ołtarzew w styczniu 2007 r. Autorem ich był ks. Janusz Dyl SAC, który tworzył je pod niezrealizowaną przez niego „Księgę zmarłych pallotynów”. W maju 2009 r., wraz z przebudową strony internetowej, zostały one zastąpione życiorysami, które również pochodziły z książki ks. Dyla pt. Pallotyni w Polsce w latach 1907-1947, Lublin 2001, s. 397-475. Te krótkie biogramy zostały doprowadzone do lat 1998-99 (nie były też kompletne i nie uwzględniały członków Regii Miłosierdzia Bożego). Od tego czasu ks. Stanisław Tylus SAC sporządził Indeks zmarłych według daty śmierci i dołączył wszystkie brakujące życiorysy zarówno z obu polskich prowincji, jak i Regii Miłosierdzia Bożego. Na stronie Seminarium ołtarzewskiego biogramy te istniały do 2013 r.
b) Nowe, obecnie istniejące biogramy zmarłych pallotynów, zostały napisane przez ks. Stanisława Tylusa SAC. W 2011 r. zostały one umieszczone na stronie http://www.pallotyni.pl, pod nazwą LIBER MORTUORUM. Początkowo były to tylko biogramy polskich pallotynów i przełożonych generalnych Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego oraz życiorysy pallotynek. Poszerzona i poprawiona ich wersja (ale bez pallotynek i przełożonych generalnych pallotynów) została opublikowana drukiem (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013, ss. 694).
c) W latach 2013-15 strona Liber mortuorum (http://pallotyni.eu/Liber.mortuorum/zmarli_index.php) została poszerzona o życiorysy pallotynów i pallotynek pochodzenia polskiego oraz ekspallotynów, którzy zmarli jako księża diecezjalni lub w innym instytucie życia zakonnego. Od listopada 2014 r. dołączone zostały też biogramy pallotynek pracujących w Polsce lub pochodzących z terenów polskich, jak również ich przełożone generalne. W 2015 r. rozszerzono zakres przedmiotowy strony o nowe kategorie: Słudzy Boży spoza Polski i Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Niezależnie od tego uaktualniane były kategorie Polskich pallotynów i Pallotynek, którzy odeszli do wieczności w okresie lat 2013-15. W celu szybszego znalezienia poszukiwanego biogramu przemodelowano Indeks zmarłych według daty śmierci oraz sporządzono nowy Alfabetyczny indeks zmarłych oraz Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci.
d) W listopadzie 2017 r. strona została umieszczona w domenie https://LiberMortuorum.pl/ skąd jej zawartość jest dostępna w serwisach takich jak: http://www.pallotyni.pl, http://sac.org.pl
e) W 2015 r. strona Liber mortuorum aktualizowana była kilkanaście razy. Pojawiło się na niej 88 nowych biogramów, głównie pallotynek (65). Tego roku, praktycznie w 50% istniejących biogramów, zostały wprowadzone liczne uzupełnienia i poszerzenia, a także poprawiono zauważone błędy. Zmiany w poszczególnych biogramach sygnalizowane są informacjami naniesionymi pod konkretnym biogramem. Pod określeniem Zmienione lub Uzupełnione biogramy autor ma na myśli nie tylko istotną lub większą partię zmian, ale i pewne drobne informacje, które pojawiały się niezależnie od ich zaznaczenia. W 2016 r. dodano 28 nowych biogramów, zaś w 2017 r. pojawiło się 14 biogramów.

2. Stan aktualny biogramów
a) W latach 2018-20 strona Liber mortuorum poszerzyła się o 24 nowych biogramów. W grupie Polskich pallotynów i Pallotynek znalazły się następujące biogramy: s. Speransa Joniec (†11 II 2018), s. Teresa Matula (†1 VI 2018), ks. Jerzy Maj (†24 VI 2018), br. Jan Bandoszek (†28 VII 2018), ks. Tadeusz Płonka (†24 VIII 2018), ks. Bogdan Kusznir (†26 VIII 2018), s. Majola Rataj (†6 XI 2018) , s. Jadwiga Waszczeniuk (†17 XI 2018), ks. Józef Świerkosz (†20 XII 2018) , ks. Andrzej Biernacki (†23 XII 2018), s. Władysława Sitarz (†27 IV 2019) , s. Helena Szaniawska (†22 VII 2019), ks. Witalij Wezdeckij (†24 VIII 2019), s. Martyna Gumul (†9 IX 2019), s. Estera Stachnik (†20 IX 2019), ks. Kazimierz Czulak (†29 IX 2019), br. Tadeusz Wojciechowski (†12 XII 2019), ks. Stanisław Kobielus (†3 I 2020), br. Jan Cuper (†18 II 2020), ks. Józef Żemlok (†16 III 2020) i ks. Józef Liszewski (†18 III 2020). Grupę Przełożonych Generalnych i pallotyńskich biskupów reprezentują: bp Konrad Walter (†20 IX 2018), bp Thomas Thennatt (†14 XII 2018) i bp Alojzy Orszulik (†21 II 2019) .

Tabela. Stan aktualny biogramów na koniec grudnia 2014-2020 r.
Kategorie pallotyńskich biogramów

XII
2014

XII
2015

XII
2016

XII
2017

XII
2018

XII
2019

2020
Polscy pallotyni 368 377 387 395 401 404 +10
Pallotyni polskiego pochodzenia (*) 14 16 18 18 18 18  
Przełożeni generalni i biskupi 19 19 20 22 23 25  
Słudzy Boży spoza Polski -- 5 6 6 6 6  
Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich (✺) -- 7 11 13 13 13  
Ekspallotyni (**) 23 23 25 25 25 25  
Pallotynki (przełożone generalne i siostry pracujące w Polsce lub pochodzące z terenów polskich zostały oznaczone znakiem ☼) 47 112 113 114 118 122  
Przyjaciele SAC i ci, co odeszli od Stowarzyszenia -- -- 7 8 8 8  
Razem 471 559 587 601 612 621 +10

b) W latach 2018-19 autor strony przeprowadził kwerendę materiałów zawartych w archiwum domu pallotyńskiego w Gdańsku (dom przy ul. Elżbietańskiej). Niezależnie od tego, trwała kwerenda materiałów w Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie. Szerokiemu badaniu poddawane były materiały, które autor strony pozyskał wcześniej w Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie, w Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu i w Archiwum Sekretariatu Prowincji Zwiastowania Pańskiego w Poznaniu. Wiele nowych informacji autor otrzymał od osób prywatnych i instytucji. Istniejące biogramy są systematycznie wzbogacane o fotografie, zarówno portretowe, jak i grupowe (sytuacyjne). Zdjęcia pochodzą głównie ze zbiorów Archiwum Prowincji Chrystusa Króla, ale i wielu osób prywatnych, którym pragnę jeszcze raz serdecznie podziękować

3. Zrealizowane plany z ubiegłych lat (zapowiadane i niezapowiadane)
a) Z dniem 12 stycznia 2015 r. zostały wymienione na stronie Liber mortuorum wszystkie dotychczasowe wersje życiorysów pallotynów polskich zmarłych do 2012 r. W ich miejsce wprowadzono biogramy zaczerpnięte z publikacji autora strony (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013). Inne kategorie pozostały bez zmian.
b) Zgodnie z zapowiedziami od sierpnia 2015 r. włączane są stopniowo do strony Liber mortuorum biogramy niemieckich pallotynów, działających przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Na chwilę obecną włączono biogramy 13 niemieckich pallotynów, umieszczając przy ich nazwisku symbol ✺.
c) Spośród nie sygnalizowanych wcześniej zmian na stronie Liber mortuorum pojawiła się od maja 2015 r. nowa grupa biogramów, to jest pallotyńskich sług Bożych spoza Polski. Obecnie w jej ramach można znaleźć 6 biogramów. Są to życiorysy: bł. Richarda Henkesa (†1945), bł. Elisabetty Sanny Porcu (†1857), Josefa Englinga (†1918), Josefa Kentenicha (†1968), Franza Reinischa (†1942) i bpa Heinricha Vietera (†1914).
d) Wśród nowych inicjatyw, nie sygnalizowanych wcześniej, należy wymienić dział Materiały źródłowe. Dział ma za zadanie poszerzać naszą wiedzę na temat życia i działalności zmarłego.
e) Dołączono również Miejsca spoczynku polskich pallotynów. Jest to alfabetyczny układ według miejsc pochówków, w których złożono zmarłych Współbraci. Obejmuje zarówno obszar Polski, jak i całego świata. Na końcu listy umieszczono też miejsca pochówków pallotynów z niemieckiej Prowincji Świętej Trójcy, spoczywających na ziemi polskiej, pallotynek i ekspallotynów. Pierwotna wersja została umieszczona 31 października 2015 r.
f) W styczniu 2016 r. umieszczono na stronie Liber mortuorum biogram ks. Antoniego Słomkowskiego †1982, kapłana archidiecezji gnieźnieńskiej, profesora i rektora KUL (i materiały źródłowe, którymi są jego wspomnienia na temat kontaktów z pallotynami), zapoczątkowując w ten sposób grupę przyjaciół SAC. Grupa aktualnie obejmuje 8 nazwisk i będzie ona stopniowo realizowana w najbliższych latach.
g) Uzupełniono i poszerzono biografie w kategorii Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich i Pallotyńscy słudzy Boży spoza Polski. Kontynuowane będą dalsze prace nad uzupełnianiem i poszerzaniem dotychczasowych biogramów, bowiem kwerenda materiałów archiwalnych dostarcza wiele nowych i nieznanych do tej pory informacji.
h) Na początku 2016 r. dołączono do strony Liber mortuorum zestawienie chronologiczne, które zostało zatytułowane: Rocznice pallotyńskich wydarzeń przypadających w 2016 roku. Autor strony zestawił wydarzenia, jakie dokonały się w latach: 1916 (100 lat temu), 1941 (75 lat temu), 1966 (50 lat temu) i 1991 (25 lat temu). W 2020 r. w miejsce w.w. Rocznic pojawi się Kalendarium pallotyńskie, które autor systematycznie publikuje na swoim profilu FB - https://www.facebook.com/profile.php?id=100012227057005.
i) Spośród innych planów na rok 2020 jawią się następujące: zakończenie Kalendarium dziejów Regii Miłosierdzia Bożego (1946-2019) i sporządzenie Historii domów pallotyńskich należących do Prowincji Chrystusa Króla.

5. Uwagi i prośba o materiały
Wszystkich zainteresowanych biogramami zmarłych pallotynów lub pallotynek proszę o ewentualne spostrzeżenia i uwagi dotyczące treści biogramu lub innych kwestii. Ponadto zachęcam Wszystkich do przekazywania fotografii, informacji lub materiałów (jeśli trzeba, oczywiście do zwrotu) na adres e-mailowy: stansac@wp.pl lub listownie na adres: Pallotyński Instytut Historyczny, ul. Skaryszewska 12, 03-802 Warszawa.

Stroną techniczną Liber mortuorum już od 11 lat (od 2009 r.) zajmuje się Pan Donat Jaroszewski. Za lata współpracy, cierpliwość i wszelaką pomoc w tym zakresie jestem Mu bardzo wdzięczny.

Warszawa 4 III 2020
Stanisław Tylus SAC

Ksiądz dr Stanisław Tylus przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie

Autor strony przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie (8 XII 2014)





W Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu (7 II 2015)
30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016 Księdza Stanisława Tylusa

30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016. Od lewej księża: Waldemar Seremak, Jerzy Suchecki, Marian Kowalczyk, Tadeusz Pawłowski, Zbigniew Rembisz, Józef Targosz, Andrzej Majchrzak, Stanisław Tylus, Krzysztof Wojda, Kazimierz Szczepanik, Józef Nowak, Edward Grudziński, Wojciech Pietrzak, Edward Szram i br. Franciszek Dziczkiewicz

TYLUS STANISŁAW, LEKSYKON POLSKICH PALLOTYNÓW (1915-2012), APOSTOLICUM Ząbki – PALLOTTINUM Poznań 2013, ss. 694Leksykon polskich pallotynów 1915-2012

Publikacja Leksykon polskich pallotynów zawiera 356 biogramów polskich pallotynów zmarłych w latach 1915-2012. W książce został zastosowany układ alfabetyczny. Do biogramów zostały dołączone fotografie portretowe. Pod każdym biogramem została zamieszczona literatura, zawierająca bibliografię przedmiotową. Publikację zamyka indeks osobowy.

Podstawę źródłową niniejszej pracy stanowią akta osobowe zgromadzone w: Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Sekretariatu Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu, Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie i Archiwum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W pracy zostały uwzględnione „Wiadomości Polskiej Prowincji SAK” (do 1993), „Wiadomości Prowincji Chrystusa Króla” (1993-2012), „Annuntianda. Biuletyn Prowincji Zwiastowania Pańskiego SAK” (1994-2012). Pomocne okazały się katalogi stowarzyszenia i prowincji polskich, czasopisma wydawane przez pallotynów i kroniki poszczególnych domów. Nie bez znaczenia były również relacje ustne żyjących członków stowarzyszenia i przedstawicieli rodzin zmarłych.

Zmarli współbracia tworzyli pallotyńską historię i byli nieomal wszechobecni w wielu dziedzinach polskiej kultury XX-XXI w., np. w nauce, literaturze i wszelkiego rodzaju piśmiennictwie oraz w działalności edukacyjnej, wychowawczej i wydawniczej, a także w pracach na rzecz emigracji, misji i apostolstwa świeckich. Pośród nich są postacie bardzo znane, które wywarły duży wpływ na dzieje Kościoła polskiego, m.in.: ks. Alojzy Majewski, ks. Wojciech Turowski czy Sł. B. ks. Stanisław Szulmiński, albo przeszły do historii Polski dzięki wielkiej miłości do Ojczyzny, jak Bł. ks. Józef Stanek czy ks. Franciszek Cegiełka i wielu innych.

Jednak w Leksykonie znajdują się nie tylko ci najwięksi, ale wszyscy, którzy żyli i działali w polskich strukturach stowarzyszenia w kraju i poza nim. O każdym z nich, nawet najskromniejszym bracie, kleryku czy nowicjuszu, możemy dowiedzieć się wszystkiego, co można było wydobyć ze źródeł i opracowań.

Książka jest już niedostępna w sprzedaży.