Liber mortuorum

Księga zmarłych polskich pallotynów i pallotynek

Dziś, to jest 23 września 2019, mija rocznica śmierci:
bł. ks. Józef Stanek (†1944)
ks. Jakub Krzyszczuk (Jacques Crisou) (†1976)
br. Franciszek Ciesielka (†1989)
ks. Roman Tarka (†1997) **
s. Consumata Wojtczak (†2017)

Wczoraj, to jest 22.09.2019, miała miejsce rocznica śmierci:
s. Klemensa Zdrojewska (†1983)
s. Paulina Bigus (†1991)
ks. Józef Lesiak (†1999)
br. Jan Maciejewski (†2000)
ks. Feliks Folejewski (†2015)

W dniu jutrzejszym, to jest 24.09.2019, przypada rocznica śmierci:
s. Gabriela Jelińska (†1976)

Ksiądz Giacinto Cardi (1876-1956), radca generalny, pierwszy prowincjał włoskiej prowincji 1909-1919, generał Stowarzyszenia 30 X 1919-23 V 1925 i 16 VI 1931-7 V 1937PROWINCJA KRÓLOWEJ APOSTOŁÓW

Ksiądz Giacinto Cardi (1876-1956), radca generalny, pierwszy prowincjał włoskiej prowincji 1909-1919, generał Stowarzyszenia 30 X 1919-23 V 1925 i 16 V 1931-7 V 1937.

Ur. się 4 VII 1876 w miejscowości Lenola (prowincja Latina) we Włoszech. Do Stowarzyszenia wstąpił w Rzymie w 1892 i ukończył szkołę średnią przy kościele św. Apolinarego. Nowicjat odbył w Rocca Priora pod kierunkiem ks. Alojzego Pöppla (†1910). Tam też złożył pierwszą profesję 9 X 1898. Studia filozoficzno-teologiczne ukończył w Rzymie na Uniwersytecie Gregoriańskim. Święcenia kapłańskie przyjął w kościele św. Apolinarego w Rzymie 25 VII 1902 z rąk kard. wikariusza Rzymu Petro Respighi. Początkowo był duszpasterzem włoskich emigrantów w Nowym Jorku przy kościele NMP z Góry Karmel (10 VII 1904 odbyła się koronacja figury MB z Góry Karmel, „Analecta Piae Societatis Missionum” I (1910-20) 530). W 1909 został radcą generalnym Stowarzyszenia i tego roku brał udział w III Zebraniu Generalnym, podczas którego został wybrany na pierwszego prowincjała włoskiej prowincji. Pełniąc ten urząd do 1919, wiele troski poświęcał sprawom młodzieży – między innymi otworzył dla niej w Rzymie dom formacyjny Casa Finocchi blisko kościoła SS. Salvatore in Onda.

Dnia 30 X 1919 został wybrany generałem Stowarzyszenia. Już w pierwszym liście do wszystkich współbraci akcentował miłość braterską, zwracając się do przełożonych, aby "członków Stowarzyszenia traktowali jako braci, a nie jako podwładnych, by kierowali nimi w sposób ojcowski, dyskretnie, po rodzinnemu i ochoczo". W czasie trwania jego kadencji Stolica Apostolska zatwierdziła Wykaz odpustów, przywilejów i władz członków oraz współpracowników Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego (21 IV 1921), a Kongregacja ds. Biskupów i Zakonników Konstytucje (2 III 1922), dostosowane do nowego Kodeksu Prawa Kanonicznego. Natomiast generał Cardi uznał 2 II 1921 Ruch Szensztacki, jako część Apostolstwa Wincentego Pallottiego (potwierdził to później statut generalny Ruchu z 1953). Staraniem Zarządu Generalnego rozpoczęto też wydawanie pism Wincentego Pallottiego, które ukazywały się stopniowo od 1922 aż do wybuchu II wojny światowej. Miało to przyspieszyć beatyfikację Założyciela i udostępnić jego pisma szerszemu ogółowi. Wzniesiono też nowe kolegium dla kształcenia alumnów.

Z innych ważniejszych spraw należy odnotować dalszy rozwój Stowarzyszenia – z prowincji łacińsko-amerykańskiej pw. Najśw. Serca Jezusa powstały w 1919 dwa dystrykty brazylijskie – z pierwszego erygowano z czasem prowincję św. Pawła Apostoła (1953), a z drugiego prowincję Matki Bożej Zwycięskiej (1940). Natomiast zarząd prowincji łacińsko-brazylijskiej został w 1923 przeniesiony do Bruchsalu w Niemczech, gdzie założono drugą prowincję niemiecką – Najśw. Serca Jezusa (1929). W 1922 Stolica Apostolska przekazała Stowarzyszeniu prefekturę apostolską Przylądka Dobrej Nadziei w Afryce Południowej – objęła ją prowincja Trójcy Świętej. Ta prowincja otwarła też domy w Szwajcarii, Austrii i Argentynie. Ks. Adolf Panzer (†1925), z niemieckiej prowincji Trójcy Świętej, założył w 1921 w Limburgu Zgromadzenie Sióstr Świętej Hildegardy od Apostolstwa Katolickiego (Hildegardisschwestern) w celu pomocy w duszpasterstwie parafialnym (1960 włączone do Federacji Sióstr).

Po zakończeniu kadencji, w VI 1926 ks. G. Cardi został proboszczem i budowniczym nowej parafii NMP Królowej Pokoju w Ostii. Została ona poświęcona 20 XII 1929 przez kardynała Vincenzo Vannutelli. Na frontonie kościoła zostało umieszczone hasło Piusa XI "Pax Christi in regno Christi". Obok kościoła ks. Cardi zbudował dom parafialny. Zaangażował się też w pracę wydawniczą.

Po sześciu latach – na VI Kapitule Generalnej w 1931 – ponownie wybrano go na generała Stowarzyszenia. Podczas tej kadencji, 24 I 1932, papież Pius IX ogłosił dekret o heroiczności cnót Sługi Bożego Wincentego Pallottiego, nazywając go "poprzednikiem Akcji Katolickiej". Z okazji nadchodzącego 100-lecia Stowarzyszenia (1935) generał nawoływał do "studiowania, poznawania i pielęgnowania ducha Założyciela". W tym roku Stowarzyszenie liczyło ogółem 1 524 członków, w tym: 446 księży, 273 kleryków profesów, 183 kleryków nowicjuszów, 475 braci profesów, 147 braci nowicjuszów. Pallotyni posiadali 4 prowincje, 2 okręgi, 1 dystrykt i 125 domów. W czasach tej kadencji ks. G. Cardiego powstało ok. 40 nowych placówek Stowarzyszenia. W 1934 z niemieckiej prowincji Trójcy Świętej powstały: delegatura szwajcarska i argentyńsko-chilijska oraz okręg misyjny w Afryce Południowej, na terytorium pallotyńskiej prefektury apostolskiej Przylądka Dobrej Nadziei. W Stanach Zjednoczonych w tymże roku powstał nowy dystrykt (z siedzibą zarządu w Milwaukee – od 1946 prowincja Matki Bożej). Jako radca generalny, a potem generał wspierał polskich pallotynów. Za jego urzędowania został otwarty dom w Sucharach (1921), a w stulecie powstania Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego (4 IV 1935) polska regia (okręg) została podniesiona do rangi prowincji.

Od 1937, przez 10 lat, ks. G. Cardi pełnił urząd radcy generalnego. Powrócił też do pracy wydawniczej. Był założycielem miesięcznika "Regina degli Apostoli" (XI 1922), który prowadził do końca swych dni jako dyrektor i redaktor. Podobnie było z Kalendarzem Królowej Apostołów. W siedzibie prowincjalskiej w Rzymie założył szkołę drukarską. Zmarł po ciężkiej chorobie serca w Rzymie 19 V 1956, w wieku 80 lat. Spoczywa na Campo Verano w Rzymie.

Ksiądz Giacinto Cardi (1876-1956), radca generalny, pierwszy prowincjał włoskiej prowincji 1909-1919, generał Stowarzyszenia 30 X 1919-23 V 1925 i 16 V 1931-7 V 1937

Fotografia górna: „Acta Societatis Apostolatus Catholici” III 327
Fotografia dolna: VI Kapituła Generalna 1931, „Analecta Piae Societatis Missionum” II (1921-39) 188a
Ostatnio zmodyfikowano: 21 listopada 2012 (uzupełniono 11 lipca 2017)


Indeks zmarłych według daty śmierci

Alfabetyczny indeks zmarłych

Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci

Miejsca spoczynku polskich pallotynów wraz ze zdjęciami


Ci, co odeszli ze Stowarzyszenia

Więzi Kardynała Franciszka Macharskiego z pallotynami


Rocznice pallotyńskich wydarzeń

Ks. Stanisław Jurkowski SAC, duszpasterz polonijny we Francji

Bereza Kartuska
Suchary

Indeksy i biogramy sporządził ks. Stanisław Tylus SAC
Kontakt: stansac@wp.pl
Stan z 23 stycznia 2019

Wszelkie prawa zastrzeżone! Kopiowanie, powielanie i wykorzystywanie tekstów i fotografii bez zgody autora strony jest zabronione.

Ostatnie zmiany
Nowe biogramy
-(od I 2019):ks. Biernacki Andrzej (†23 XII 2018), s. Rataj Majola (†6 XI 2018), ks. Świerkosz Józef (†20 XII 2018), s. Waszczeniuk Jadwiga (†17 XI 2018)

-(od I 2018): br. Bandoszek Jan (†28 VII 2018), s. Joniec Speransa (†11 II 2018), ks. Kusznir Bogdan (†26 VIII 2018), ks. Maj Jerzy (†24 VI 2018), s. Matula Teresa (†1 VI 2018), ks. Płonka Tadeusz (†24 VIII 2018), bp Walter Konrad (†20 IX 2018).

Liber mortuorum w 2018 r. Przeszłość i przyszłość

1. Krótka historia strony Liber mortuorum
a) Pierwsze biogramy zmarłych pallotynów ukazały się na stronie internetowej WSD Ołtarzew w styczniu 2007 r. Autorem ich był ks. Janusz Dyl SAC, który tworzył je pod niezrealizowaną Księgę zmarłych pallotynów. W maju 2009 r., wraz z przebudową strony internetowej, zostały one zastąpione życiorysami, które również pochodziły z książki ks. Dyla pt. Pallotyni w Polsce w latach 1907-1947, Lublin 2001, s. 397-475. Te krótkie biogramy zostały doprowadzone do lat 1998-99 (nie były też kompletne i nie uwzględniały członków Regii Miłosierdzia Bożego). Od tego czasu ks. Stanisław Tylus SAC sporządził Indeks zmarłych według daty śmierci i dołączył wszystkie brakujące życiorysy zarówno z obu polskich prowincji, jak i Regii Miłosierdzia Bożego. Na stronie seminarium ołtarzewskiego biogramy te istniały do 2013 r.
b) Nowe, obecnie istniejące biogramy zmarłych pallotynów, zostały sporządzone przez ks. Stanisława Tylusa SAC. W 2011 r. zostały one umieszczone na stronie http://www.pallotyni.pl pod nazwą LIBER MORTUORUM. Początkowo były to tylko biogramy polskich pallotynów i przełożonych generalnych Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego oraz życiorysy pallotynek. Poszerzona i poprawiona ich wersja (ale bez pallotynek i przełożonych generalnych pallotynów) została opublikowana drukiem (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013, ss. 694).
c) W latach 2013-15 strona Liber mortuorum (http://pallotyni.eu/Liber.mortuorum/zmarli_index.php) została poszerzona o życiorysy pallotynów i pallotynek pochodzenia polskiego oraz ekspallotynów, którzy zmarli jako księża diecezjalni lub w innym instytucie życia zakonnego. Od XI 2014 r. dołączone zostały też biogramy pallotynek pracujących w Polsce lub pochodzących z terenów polskich, jak również ich przełożone generalne. W 2015 r. rozszerzono zakres przedmiotowy strony o nowe kategorie: Słudzy Boży spoza Polski i niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Niezależnie od tego uaktualniane były kategorie polskich pallotynów i pallotynek, którzy odeszli do wieczności w okresie lat 2013-15. W celu szybszego znalezienia poszukiwanego biogramu przemodelowano Indeks zmarłych według daty śmierci oraz sporządzono nowy Alfabetyczny indeks zmarłych oraz Indeks zmarłych z podziałem na lata śmierci.
d) W listopadzie 2017 roku, strona została umieszczona w domenie https://LiberMortuorum.pl/ skąd jej zawartość jest dostęna w serwisach takich jak: http://www.pallotyni.pl, http://sac.org.pl

2. Stan aktualny biogramów
a) W 2014 roku strona Liber mortuorum aktualizowana była kilkanaście razy. Pojawiło się na niej 86 nowych biogramów, głównie pallotynek (65). W grupie polskich pallotynów znalazły się nowe biogramy: ks. Stanisława Wojtyły (†17 IV 2015), ks. Wendelina Macieja Rysia (†7 VIII 2015), ks. Feliksa Folejewskiego (†22 IX 2015), ks. Łukasza Śleziaka (†4 XI 2015), ks. Czesława Herlendera (†11 XII 2015), ks. Krzysztofa Syrka (†22 XII 2015) i ks. Łukasza Ciupy (†29 XII 2015). Pallotynów polskiego pochodzenia reprezentują: br. Gerhard Nowak (†31 III 1976) i br. Eduard Ossowski (†14 I 1944). Z pallotynek odeszły do wieczności: s. Judyta Bilicka (†2 I 2015), s. Kazimiera Jurek (†22 I 2015), s. Gaudencja Raczoń (†14 II 2015) i s. Gerarda Kitlas (†5 X 2015).
b) W 2015 r., praktycznie w 50% istniejących biogramów, zostały wprowadzone liczne uzupełnienia i poszerzenia, a także poprawiono zauważone błędy. Zmiany w poszczególnych biogramach sygnalizowane są informacjami naniesionymi zarówno pod konkretnym biogramem jak i na pasku: Ostatnie zmiany (w dwóch kategoriach: Nowe biogramy – Od VII 2015 r. i Od I 2016 r. oraz Zmienione lub uzupełnione biogramy – Od VII 2015 r. i Od I 2016 r.). Pod określeniem Zmienione lub uzupełnione biogramy autor ma na myśli raczej istotną lub większą partię zmian, niż tylko pewne drobne informacje, które pojawiają się niezależnie od ich zaznaczenia.
c) W 2016 roku dodano 30 nowych biogramów, zaś w 2017r. dodano 13 biogramów.

Stan aktualny biogramów na koniec grudnia 2014, 2015, 2016 oraz 2017r.
Kategorie pallotyńskich biogramów XII 2014 XII 2015 2016 2017
Polscy pallotyni 368 375 +10 +10
Pallotyni polskiego pochodzenia (*) 14 16 +2 --
Przełożeni generalni i biskupi 19 19 +1 +3
Słudzy Boży spoza Polski -- 5 +1 --
Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich (✺) -- 7 +4 --
Ekspallotyni (**) 23 23 +2 --
Pallotynki (przełożone generalne i siostry pracujące w Polsce lub pochodzące z terenów polskich zostały oznaczone znakiem ☼) 47 112 -- --
Przyjaciele SAC i ci, co odeszli od Stowarzyszenia -- -- +7 --
Razem 471 557 587 600

c) W 2015 roku autor strony przeprowadził kwerendę materiałów w Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu i w archiwum domu pallotyńskiego w Osny (8 I – 8 II 2015). W kraju wykorzystał częściowo materiały zawarte w archiwum domu pallotyńskiego w Gdańsku (dom przy ul. Elżbietańskiej, VIII 2015). Niezależnie od tego, przez cały rok, trwała kwerenda materiałów w Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie. Szerokiemu badaniu poddawane były materiały, które autor strony pozyskał wcześniej w Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie, w Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu i w Archiwum Sekretariatu Prowincji Zwiastowania Pańskiego w Poznaniu. Wiele nowych informacji autor otrzymał od osób prywatnych i instytucji, m.in. np. od: ks. dra Damiana Bednarskiego z Uniwersytetu Śląskiego, prof. Jana Ptaka z KUL, p. Izabeli Pankowskiej, p. Mieczysława i Domiceli Wardynszkiewiczów czy od pallotynek z Gdańska (ul. Malczewskiego). Istniejące biogramy są systematycznie wzbogacane o fotografie, zarówno portretowe, jak i grupowe (sytuacyjne). Zdjęcia pochodzą głównie ze zbiorów Archiwum Prowincji Chrystusa Króla, ale i wielu osób prywatnych, którym pragnę jeszcze raz serdecznie podziękować.

3. Zrealizowane plany z ubiegłych lat (zapowiadane i niezapowiadane)
a) Z dniem 12 I 2015 r. zostały wymienione na stronie Liber mortuorum wszystkie dotychczasowe wersje życiorysów pallotynów polskich zmarłych do 2012 r. W ich miejsce wprowadzono biogramy zaczerpnięte z publikacji autora strony (Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów 1915-2012, Ząbki 2013). Inne kategorie pozostały bez zmian.
b) Zgodnie z zapowiedziami od sierpnia 2015 r. włączane są stopniowo do strony Liber mortuorum biogramy niemieckich pallotynów, działających przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich. Na chwilę obecną włączono biogramy 7 niemieckich pallotynów, umieszczając przy ich nazwisku symbol ✺. Do tej grupy weszli: ks. Ruprecht Dausmann (†1981), br. Hermann Jenne (†1935), ks. Josef Jost (†1933), ks. Andreas Kohl (†1925), ks. Bernhard Rieg (†1937), ks. Oskar Sebold (†1942) i br. Johannes Szczygiel (†1935).
c) Spośród nie sygnalizowanych wcześniej zmian na stronie Liber mortuorum pojawiła się od maja 2015 r. nowa grupa biogramów, to jest pallotyńskich sług Bożych spoza Polski. Obecnie w jej ramach można znaleźć 5 biogramów. Są to życiorysy: Josefa Englinga (†1918), Richarda Henkesa (†1945), Josefa Kentenicha (†1968), Franza Reinischa (†1942) i bł. Elisabetty Sanny Porcu (†1857).
d) Wśród nowych inicjatyw, nie sygnalizowanych wcześniej, należy wymienić dział Materiały źródłowe. Dział ma za zadanie poszerzać naszą wiedzę na temat życia i działalności zmarłego.
e) Dołączono również Miejsca spoczynku polskich pallotynów. Jest to alfabetyczny układ według miejsc pochówków, w których złożono zmarłych Współbraci. Obejmuje zarówno obszar Polski, jak i całego świata. Na końcu listy umieszczono też nazwiska pallotynów z niemieckiej Prowincji Świętej Trójcy, którzy spoczywają na ziemi polskiej. Pierwotna wersja została umieszczona 31 X 2015 r.
f) W styczniu 2016 r. umieszczono na stronie Liber mortuorum biogram ks. Antoniego Słomkowskiego †1982, kapłana archidiecezji gnieźnieńskiej, profesora i rektora KUL (i materiały źródłowe, którymi są jego wspomnienia na temat kontaktów z pallotynami), zapoczątkowując w ten sposób grupę przyjaciół SAC. Będzie ona stopniowo realizowana w najbliższych latach.
g) Uzupełniono i poszerzono biografie w kategorii Niemieccy pallotyni działający przed 1945 r. na obecnych ziemiach polskich i Pallotyńscy słudzy Boży spoza Polski. Kontynuowane będą dalsze prace nad uzupełnianiem i poszerzaniem dotychczasowych biogramów, bowiem kwerenda materiałów archiwalnych dostarcza wiele nowych i nieznanych do tej pory informacji.
h) Na początku roku 2016 dołączono do strony Liber mortuorum zestawienie chronologiczne, które zostało zatytułowane: Rocznice pallotyńskich wydarzeń przypadających w 2016 roku. Autor strony zestawił wydarzenia, jakie dokonały się w latach: 1916 (100 lat temu), 1941 (75 lat temu), 1966 (50 lat temu) i 1991 (25 lat temu).
i) Spośród innych planów na rok 2018 jawią się następujące: zakończenie Kalendarium dziejów Regii Miłosierdzia Bożego (1946-2016) i sporządzenie Historii domów pallotyńskich należących do Prowincji Chrystusa Króla.

5. Uwagi i prośba o materiały
Wszystkich zainteresowanych biogramami zmarłych pallotynów lub pallotynek proszę o ewentualne spostrzeżenia i uwagi dotyczące treści biogramu lub innych kwestii. Ponadto zachęcam Wszystkich do przekazywania fotografii, informacji lub materiałów (jeśli trzeba, oczywiście do zwrotu) listownie lub na adres e-mailowy: stansac@wp.pl

Stroną techniczną Liber mortuorum od 2009 roku zajmuje się Pan Donat Jaroszewski. Za cierpliwość i wszelaką pomoc w tym zakresie jestem Mu bardzo wdzięczny.

Warszawa 2 I 2018
Stanisław Tylus SAC

Ksiądz dr Stanisław Tylus przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie

Autor strony przy relikwiach św. Wincentego Pallottiego w kościele SS. Salvatore in Onda przy via dei Pettinari w Rzymie (8 XII 2014)





W Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu (7 II 2015)
30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016 Księdza Stanisława Tylusa

30. rocznica święceń kapłańskich. Ołtarzew 10 V 2016. Od lewej księża: Waldemar Seremak, Jerzy Suchecki, Marian Kowalczyk, Tadeusz Pawłowski, Zbigniew Rembisz, Józef Targosz, Andrzej Majchrzak, Stanisław Tylus, Krzysztof Wojda, Kazimierz Szczepanik, Józef Nowak, Edward Grudziński, Wojciech Pietrzak, Edward Szram i br. Franciszek Dziczkiewicz

TYLUS STANISŁAW, LEKSYKON POLSKICH PALLOTYNÓW (1915-2012), APOSTOLICUM Ząbki – PALLOTTINUM Poznań 2013, ss. 694Leksykon polskich pallotynów 1915-2012

Publikacja Leksykon polskich pallotynów zawiera 356 biogramów polskich pallotynów zmarłych w latach 1915-2012. W książce został zastosowany układ alfabetyczny. Do biogramów zostały dołączone fotografie portretowe. Pod każdym biogramem została zamieszczona literatura, zawierająca bibliografię przedmiotową. Publikację zamyka indeks osobowy.

Podstawę źródłową niniejszej pracy stanowią akta osobowe zgromadzone w: Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Sekretariatu Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie, Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu, Archiwum Generalnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Rzymie i Archiwum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W pracy zostały uwzględnione „Wiadomości Polskiej Prowincji SAK” (do 1993), „Wiadomości Prowincji Chrystusa Króla” (1993-2012), „Annuntianda. Biuletyn Prowincji Zwiastowania Pańskiego SAK” (1994-2012). Pomocne okazały się katalogi stowarzyszenia i prowincji polskich, czasopisma wydawane przez pallotynów i kroniki poszczególnych domów. Nie bez znaczenia były również relacje ustne żyjących członków stowarzyszenia i przedstawicieli rodzin zmarłych.

Zmarli współbracia tworzyli pallotyńską historię i byli nieomal wszechobecni w wielu dziedzinach polskiej kultury XX-XXI w., np. w nauce, literaturze i wszelkiego rodzaju piśmiennictwie oraz w działalności edukacyjnej, wychowawczej i wydawniczej, a także w pracach na rzecz emigracji, misji i apostolstwa świeckich. Pośród nich są postacie bardzo znane, które wywarły duży wpływ na dzieje Kościoła polskiego, m.in.: ks. Alojzy Majewski, ks. Wojciech Turowski czy Sł. B. ks. Stanisław Szulmiński, albo przeszły do historii Polski dzięki wielkiej miłości do Ojczyzny, jak Bł. ks. Józef Stanek czy ks. Franciszek Cegiełka i wielu innych.

Jednak w Leksykonie znajdują się nie tylko ci najwięksi, ale wszyscy, którzy żyli i działali w polskich strukturach stowarzyszenia w kraju i poza nim. O każdym z nich, nawet najskromniejszym bracie, kleryku czy nowicjuszu, możemy dowiedzieć się wszystkiego, co można było wydobyć ze źródeł i opracowań.

Książka jest już niedostępna w sprzedaży.